آشتی سینما و روان‌شناسی

نقد روان‌شناسانه یکی از روش‌های پذیرفته شده و متداول در میان منتقدان ادبی و سینمایی سراسر جهان است که در کشورمان به دلایل مختلف مغفول مانده است. یکی از این دلایل زاویه پیدا کردن دو گروه سینماگران و روا‌ن‌شناسان از یکدیگر است.

معمولا افرادی که در یکی از این دو حوزه مشغول به‌کار هستند، تمایل و شوقی برای آگاه شدن از اتفاقات حوزه دیگر نشان نمی‌دهند و هر کدام راه خودشان را می‌روند.

زندگی روی پرده‌ با در نظر گرفتن این نکته می‌خواهد این فاصله ایجاد شده را کم کند و زمینه‌ساز آشتی روان‌شناسان و اهالی سینما شود.

در این برنامه گفت‌وگو محور، سکانس‌هایی از یک فیلم سینمایی پخش می‌شود و سپس مسعود فروتن، کارگردان تلویزیونی و ابراهیم میثاق، روان‌شناس در مقابل هم می‌نشینند و درباره جنبه‌های روان‌شناختی اثر گفت‌وگو می‌کنند.

تاکنون فیلم‌هایی چون طلا و مس، اینجا بدون من، چهارشنبه‌سوری، پسر آدم دختر حوا، یک تکه نان، هر شب تنهایی و... زیر تیغ نقد این دو نفر رفته‌ است.

نقد روان‌شناسانه به سه شیوه متفاوت صورت می‌گیرد. این نقد می‌تواند متکی بر تحلیل صاحب اثر، متن یا مخاطب باشد که هر شیوه قواعد خاص خودش را می‌طلبد.

در برنامه مورد اشاره مهمانان فقط و فقط به تحلیل متن توجه دارند و کاری به افکار صاحب اثر یا واکنش‌های مخاطب ندارند.

در این تحلیل نکات جالبی بیان می‌شود. مثلا دکتر میثاق در بازبینی فیلم قرمز به آسیب‌شناسی عشق‌هــای جنون‌آمیز می‌پردازد و اشاره می‌کند که در این موقعیت فرد عاشق فقط به خودش فکر می‌کند و رفتارهای خودخواهانه از خودش نشان می‌دهد.

به همین علت آرامش و رضایت طرف مقابل رنگ می‌بازد و جایش را به خشونت و نفرت می‌دهد.تحلیل فیلم «صورتی» نیز این سوال را ایجاد کرد که چرا گفته می‌شود طلاق و جدایی در قشر هنرمند بیشتر رخ می‌دهد؟ چه اتفاقی افتاده که دو شخصیت اصلی فیلم به دلیل فرزند مجبورند همدیگر را تحمل کنند؟‌

«زندگی روی پرده» کاری از گروه فرهنگی و اجتماعی شبکه چهار سیماست که جمعه‌ها ساعت 14:15 دقیقه روی آنتن شبکه چهار سیما می‌رود.

احسان رحیم‌زاده-‌ گروه رادیو و تلویزیون