همگام شدن با سوالات دینی جوانان

برنامه «استوا» را که تاکنون بیش از 30 قسمتش پخش شده، باید جزو این‌گونه آثار دانست. این روزها سری جدید «استوا» به صورت روزانه روی آنتن می‌رود؛ برنامه‌ای که با هدف پاسخگویی به شبهات دینی جوان‌ها تولید شده، خیلی زود جایش را در میان مخاطبان باز کرده و روانه مرحله دوم تولید و پخش شده است.

ویژگی بارز «استوا» حضور جوانان در استودیوی برنامه و طرح آزادانه سوالات از سوی آنهاست؛ سوالاتی که بی‌پاسخ نمی‌مانند و کارشناسان حوزه و دانشگاه جوابش را در همان برنامه ارائه می‌کنند.

سیدعلی احمدی، تهیه‌کننده «استوا» درباره تغییرات این برنامه در ماه رمضان نسبت به سری اول پخش شده، می‌گوید: تعداد کارشناسان ما از 2 نفر به یک نفر رسید. احساس کردیم این‌طوری کارشناس زمان بیشتری برای صحبت کردن دارد. در سری جدید این برنامه یک مجری کارشناس و یک کارشناس حضور دارند. همچنین مشارکت جوان‌ها هم بیشتر می‌شود. آنها علاوه بر طرح سوال، درباره موضوعات نظر هم می‌دهند.

او ادامه می‌دهد: سری اول استوا در 30 قسمت ساخته شد و در ماه رمضان ما به صورت روزانه برنامه خواهیم داشت. هر روز ساعت 45‌/‌17 پخش «استوا» از شبکه 3 آغاز می‌شود و تا 45‌/‌18 ادامه خواهد داشت.

از احمدی درباره ضرورت‌های تولید چنین برنامه‌هایی می‌پرسم که پاسخ می‌دهد: در حوزه دین و معنویت هر قدر کار کنیم کم است. در این حوزه خلأ‌های مهم و اساسی وجود دارد. ما جامعه جوانی داریم که بعضا در معرض اطلاعات غلط قرار می‌گیرند. راه‌های ارتباطی هم روز‌به‌روز بیشتر می‌شود. یک زمانی نوجوانان با دستگاه‌های آتاری بازی می‌کردند؛ اما الان بچه‌ها از سنین پایین به اینترنت دسترسی دارند.

در اینترنت سوالات و داده‌ها با غرض و بی‌غرض به ذهن جوانان سرازیر می‌شود. در این شرایط برنامه‌سازان و مدیران رسانه وظیفه دارند فضا را پاکسازی کنند.

معمولا برنامه‌های دینی اسامی صریح و مستقیم دارند؛ اما از نام برنامه «استوا» نمی‌شود فهمید که مضمونش دینی است. احمدی درباره عنوان برنامه می‌گوید: استوا به معنای مساوات و دو نیم کردن است. در زبان عرب استوا به معنای به بلوغ رسیدن هم به کار می‌رود، که منظور بلوغ ثانویه است. یعنی سن 40 سالگی که انسان به پختگی می‌رسد.

به گفته این تهیه‌کننده، در استوا خبری از محافظه‌کاری و پیچیده‌گویی نیست. ما در این برنامه خیلی صریح و روشن سراغ اصل مطلب می‌رویم. بعضی‌ها فکر می‌کنند ما سوالات را برای جوانان طراحی می‌کنیم، در صورتی که این‌طور نیست. اینها سوالات خود جوانان است. در برنامه استوا، 14 جوان شرکت می‌کنند و مسلما همه سوالات جامعه در ذهن اینها نیست.

در برخی برنامه‌ها اتفاق افتاده که جوانی گفته من از پاسخ ارائه شده قانع نشدم و ما آن برنامه را دوباره ضبط کرده‌ایم.

او ادامه می‌دهد: اتاق فکر برنامه «استوا» بررسی می‌کند که چه موضوعاتی مطرح شود. در ماه رمضان بیشتر روی2 موضوع شیطان‌شناسی و معاد متمرکز می‌شویم.

از این تهیه‌کننده می‌پرسم طرح موضوع شیطان‌شناسی چه اهمیتی دارد و او پاسخ می‌دهد: خیلی از جوانان ما شیطان را جدی نگرفته‌اند. ما روی روش‌های شیطان و گوناگونی حیله‌هایش شناخت نداریم. موضوع دیگری که در ماه رمضان به آن می‌پردازیم معاد است. ما همه می‌دانیم که می‌میریم، اما مرگ را باور نداریم. نمی‌دانیم در آن دنیا چه اتفاقاتی خواهد افتاد. همچنین ما خدا و اهل‌بیت را آن‌گونه که باید نشناخته‌ایم. برای این که به یک مرحله‌ای از رشد برسیم، باید شناخت صحیحی از اهل‌بیت داشته باشیم.

در برنامه «استوا» هدف آن است که همراه با جوان‌ها قدم برداریم و نگاهمان به آنها آمرانه و از بالا به پایین نباشد.از احمدی درباره خط قرمزهای «استوا» می‌پرسم. او تاکید می‌کند که ما خط قرمزی نداریم مگر این که کسی بخواهد از افراد نام ببرد یا وارد مصادیق سیاسی شود.

این تهیه‌کننده توضیح می‌دهد:‌ ما با مصادیق اجتماعی هیچ مشکلی نداریم. مثلا یک نفر می‌گوید در جامعه ما سوءظن زیاده شده یا میل به بخشش کاهش یافته است.

در بحث‌های کلامی مهمانان می‌توانند نظراتشان را مطرح کنند. در یکی از برنامه‌های ما یک نفر گفت که با اصل حجاب مشکل دارد. کارشناس ما پاسخش را داد و او را قانع کرد.

احسان رحیم‌زاده / گروه رادیو و تلویزیون