ارگ راین؛ دومین بناى خشتى جهان

به گزارش مهر، بر اساس کتب تاریخی، راین منطقه‌ای با قدمت و تمدن کهن، در زمان ساسانیان است که به واسطه قرار گرفتن در بزرگراه غرب به شرق و مسیر کرمان به جیرفت و بندرعباس، موقعیتی مناسب داشته و یکی از مراکز داد و ستد کالا و همچنین بافت پارچه‌های ارزشمندی بوده که در خراسان و مصر و عراق خریداری می‌شدند. این منطقه در گذشته یکی از مراکز ساخت صنایع دفاعی مانند شمشیر و تفنگ نیز بوده است.

وزیری، مؤلف کتاب جغرافیای کرمان، ای منطقه آن را چنین توصیف کرده است: باغستانی فسیح، مرغزاری بدیع، آبش با سلسبیل برادر و هوایش با فردوس برابر.

در این باغستان فسیح قلعه و ارگی باشکوه قرار دارد که به نام همین منطقه معروف است. ارگ راین با مساحتى در حدود 20 هزار مترمربع، پس از ارگ بم بزرگ ترین بناى خشتى جهان محسوب مى شود و در فاصله 110کیلومترى شهر کرمان در مسیر تردد این شهر به بم قرار دارد.

این ارگ در جنوب غربی شهر کنونی راین و بر بالای قلعه‌ای با شکوه و با عظمت خودنمایی می‌کند که دور تا دور قلعه را حصاری با ارتفاع بیش از 10متر در بر گرفته است. این بنا تا حدودی شبیه به ارگ تاریخی بم است. تنها ورودی قلعه از جبهه شرقی است که با سردر بزرگ و با شکوه به محوطه داخلی راه دارد.

این بنا متعلق به دوره ساسانی‌ است و 20 هزار متر مربع مساحت دارد و الگویی از قلعه‌های مسکونی شهرهای قدیم را به تماشا می‌گذارد. این قلعه مانند سایر قلعه‌ها بخش عامه نشین و اعیان نشین دارد و فضاهای معماری مورد نیاز مردم نظیر زورخانه، مسجد و اصطبل در آن دیده می‌شود و مصالح کلی آن خشت خام است.

انتهای یکی از راهروهای قلعه چهار ساختمان زیبا که احتمالاً محل حاکم نشین بوده وجود دارد. این خانه‌ها به وسیله حصار و با برج‌هایی در اطراف محصور شده است. به نظر می‌رسد این خانه‌ها در زمان قاجار ساخته شده باشند چون پلان و نقشه آن‌ها شبیه بناهای این دوره است. با این حال از قدمت و زمان بنیان اولیه قلعه اطلاع دقیقی در دست نیست و تا کنون هیچ شواهد و مدارکی که قدمت آن را دقیقا مشخص کند به دست نیامده است. اما گفته می‌شود که این قلعه را میرزا حسین خان راینی ساخته است.

قلعه راین در زمانهای گذشته بر اثر عوامل طبیعی و انسانی تخریب، ویران و تاکنون بارها مرمت و تعمیر شده است. این قلعه یکی از مهم ترین آثاری است که می‌تواند بر تاریخ هزار ساله این خطه گواهی دهد و بر سند موجودیت راین قبل از اسلام مهر تأیید گذارد.

این قلعه همانند راوی و قصه گوی پیر و سالخورده‌ای است که ناملایمات و توفان حوادث کمرش را خم کرده و بر رخسارش چین افکنده و از حکایات و داستانهای تلخ و شیرینی که عمری با آنها قرین و دمساز بوده با ما سخن می‌گوید.

این قلعه بعد از ارگ بم دومین بنای خشتی استان کرمان محسوب شده و می‌تواند به عنوان یکی دیگر از قطبهای توریستی کرمان پذیرای گردشگران داخلی و خارجی باشد.

با این‌که قلعه راین در مورد تبلیغات و جذب گردشگری از سوی مسوولان گردشگری استان کرمان مورد بی مهری قرار گرفته اما با این حال به عنوان یکی از جاذبه‌های ناشناخته تاریخی کرمان، همواره شاهد حضور گردشگران بسیاری است.