روز سخت سارکوزی در آفریقا

نکته مهم در این نشست حضور سارکوزی رئیس جمهور فرانسه می‌باشد. هر چند که فرانسه به طور سنتی خود را قیم و سهامدار آفریقا می‌داند اما مواضع سارکوزی در این نشست بیانگر نگاه جدید و ویژه پاریس به این قاره است. وی ضمن تاکید بر توسعه مناسبات اقتصادی با این قاره شعارها و وعده‌های متعددی را در رابطه با حمایت از آفریقا برای داشتن کرسی دائم در شورای امنیت سازمان ملل مطرح کرد.

بسیاری از ناظران سیاسی ضمن تاکید بر این اصل که سارکوزی با این اقدامات بیشتر به دنبال منافع اقتصادی بویژه رقابت با سایر کشورها در حوزه آفریقا می‌باشد روند تحولات جاری در این قاره و خاورمیانه را از دلایل حساس شدن پاریس در قبال تحولات آفریقا ارزیابی می‌کنند.

اکنون در برخی کشورهای آفریقایی مانند تونس، ساحل عاج ، نیجر ، نیجریه ،سودان ، مصر و... و نیز در کشورهای خاورمیانه نظیر اردن و لبنان که فرانسه به نوعی نقشی خاص برای خود در این کشورها در نظر دارد تحولاتی در حال جریان است که چندان در چارچوب منافع فرانسه نمی‌باشد.  همچنین آمریکا نیز تحرکاتی را در حوزه آفریقا آغاز کرده که چندان در راستای منافع و خواسته‌های فرانسه نمی‌باشد هر چند که در ظاهر طرفین بر همگرایی با یکدیگر تاکید می‌کنند.
در این میان نقش کشورهایی مانند ترکیه و چین را که به سرعت در حال نفوذ در آفریقا هستند را نیز نمی‌توان نادیده گرفت .

با توجه به این شرایط سارکوزی که به تازگی ریاست گروه 8 و گروه 20 را نیز به دست آورده تلاش دارد با رویکرد حمایتی از کشورهای آفریقایی به نوعی جایگاه خود را در این قاره تثبیت و حتی به بهانه‌ مبارزه با تروریسم و برقراری امنیت برای اتباع خود تحرکات نظامی در این قاره داشته باشد.

با تمام این تفاسیر سارکوزی برای رسیدن به اهداف خود همچنان با موانع بسیاری مواجه است که عدم ثبات اقتصادی فرانسه در حالی که آفریقا تشنه اقتصاد است، وجود بازیگران قدرتمند خارجی ، تلاش اتحادیه آفریقا برای استقلال بیشتر و خروج از تحرکات استعمارگران و در نهایت سابقه تاریخی منفی فرانسه در این قاره از جمله موانع سارکوزی هستند که شکست طرح‌های وی را به همراه دارد چنانکه وی پس از 3 سال هنوز در اجرای طرح تشکیل اتحادیه مدیترانه‌ای با مشارکت اروپا ، آفریقا و خاورمیانه ناکام مانده است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین