پیشنهاد روز

نقل شاهنامه در شبکه آموزش

4 یا 5 روزی از شروع ماه مبارک رمضان نگذشته بود که خیلی اتفاقی ساعت 11 صبح، دکمه هفتم کنترل تلویزیون را فشردم و چشمم به جمال برنامه نقالی شبکه آموزش روشن شد. در فضای قهوه‌خانه‌ای که بیشتر تداعی‌کننده 80 یا 90 سال پیش بود، مرشد ولی‌الله ترابی در برابر دیدگان مشتریانی که استکان‌های چای را سر می‌کشیدند، داستان تولد زال را نقل می‌کرد. مرشد ولی‌الله ترابی را بیشتر تماشاگران تلویزیون می‌شناسند، هنرمندی که موی در نقالی سپید کرده و چست و چالاک به روایت داستان‌های حماسی شاهنامه می‌پردازد. او این بار تا پایان ماه رمضان مهمان شبکه آموزش خواهد بود و در کنار کارشناسانی چون دکتر محمدحسین ناصربخت، اردشیر صالح‌پور و صادق عاشورپور برنامه‌ای نیم‌ساعته را شکل می‌دهد.

کد خبر: ۳۵۰۳۳۴

داود فتحعلی‌بیگی که هنرمند و پژوهشگر تئاتر است و در زمینه نمایش‌های سنتی و فرهنگ عامه تحقیقات بسیاری را انجام داده، علاوه بر کارشناس، کارگردان هنری این برنامه نیز هست و به نوعی اجرای آن را هم برعهده دارد.

گفتگو با کارشناسان، غزل‌خوانی و شاهنامه‌خوانی از دیگر بخش‌های برنامه نقالی شبکه آموزش است که به آن وجهی آموزشی نیز می‌دهد. با این وجود، گیرایی داستان‌های حماسه فردوسی، اجرای نقالی گرم از سوی مرشد ترابی و فضاسازی مناسب باعث می‌شوند که این برنامه توانایی جذب مخاطبان متفاوت را از نظر سنی و تحصیلی داشته باشد.

پخش نقالی شبکه آموزش که 15 دقیقه بامداد پخش و ساعت 11 صبح همان روز تکرار می‌شود، قرار است تا پایان ماه رمضان ادامه پیدا کند وپس از آن نیز طرح‌هایی برای تولید قسمت‌های بعدی آن وجود دارد.

نقّالی یکی از جلوه‌های مهم و اصیل در نمایش‌های سنتی ایران است، که بر پایه سنت قصه‌خوانی و روایتگری با مخاطب ارتباط پیدا می‌کند . نقّالان در قالب شعر و نثر داستان خود را روایت می‌کنند و ضمن سرگرم کردن مخاطبان، احساسات و عواطف آنان را با توسل به بیان مناسب و حرکات نمایشی برمی‌انگیزند. یکی از دشواری‌های کار نقال این است که باید به تنهایی نقش همه شخصیت‌های قصه را بازی و به این وسیله داستان را به پیش ببرد.

نقّالی در هنرهای نمایشی ایران بر پایة درون مایه و شکل اجرا به3 گونه نقل داستان‌های شاهنامه، قصه‌های تاریخی و افسانه‌ها و وقایع دینی تقسیم می‌شود که در برنامه شبکه آموزش تنها با شکل اول آن روبه‌رو هستیم. البته در این برنامه نقالی، علاوه بر داستان‌های شاهنامه، قصه‌هایی هم از طومارروایت می‌شود که نسخه‌ای نوشته شده توسط نقّالان و گویندگان پیشین است.