راه ثبات در افغانستان

اکنون ناتو با عملیات خود تلاش می‌کند که با زور طالبان را مجبور به مذاکره کند، اما این که این عملیات تا چه حد می‌تواند با پیروزی همراه باشد، کاملا نامشخص است. به نظر نمی‌رسد عملیات ناتو که با ابزار نظامی در حال انجام است و با هدف بیرون راندن افراطیون از یک استان انجام می‌شود، مشکل بزرگ ناتو باشد بلکه بیشتر به نظر می‌رسد حفظ امنیت منطقه،‌ بهبود چشم‌اندازهای اقتصادی، ایجاد زیرساخت‌ها و ثبات دائمی و مبارزه با چالش مواد مخدر، مشکلات بزرگ‌تر پیش روی ناتو باشد؛ چرا که در سال 2009 نیز عملیات گسترده‌ای در جنوب افغانستان از سوی ناتو صورت گرفت؛ عملیاتی که با ثبات و تبعات بلند مدت همراه نبود.

زمان شروع تبیین استراتژی‌های بزرگ‌تر در مورد افغانستان نیز به سر رسیده و اکنون ناتو باید بیشتر به فکر ایجاد ثبات در کل منطقه باشد؛ چرا که همسایه‌های افغانستان بیش از پیش بر سر قدرت و تاثیرگذاری بر کابل با یکدیگر رقابت دارند. به عبارت دیگر باید گفت هند یا پاکستان بیش از عملیات‌ها و تهاجم‌هایی همچون عملیات هلمند بر ثبات افغانستان تاثیرگذارند. این تاثیرگذاری زمانی پررنگ‌تر می‌شود که نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند.

افغانستان در تاریخ پرفراز و نشیب خود توپِ‌بازی بسیاری از کشورها بوده است؛ ‌روس‌ها و انگلیسی‌ها در قرن 19 از آن به عنوان مناطق ضربه گیر خود بهره بردند، به گونه‌ای که بسیاری از مشکلات فعلی زاییده این اقدامات روسیه و انگلیس است.

آمریکایی‌ها نیز در دهه 80 برای آسیب رساندن و شکست دادن دشمن همیشگی خود یعنی شوروی سابق، روی مجاهدین سرمایه‌گذاری کردند. بعد از خارج شدن شوروی سابق از افغانستان در سال 1989 نیز این کشور بار دیگر در هرج و مرج فرو رفت و طالبان به قدرت رسید.

اکنون این کشور بار دیگر به صحنه بازی‌های خصمانه و رقابت دیگر کشورها تبدیل شده است؛ به گونه‌ای که می‌توان گفت هند از دخالت طالبان در قدرت و حضور آن در کابل هراس دارد و از زمانی که غرب زمزمه مذاکره با طالبان را مطرح کرده است، این کشور خود را از سوی غرب پس زده می‌بیند. این در حالی است که بر خلاف آن، پاکستان حضور طالبان را فرصتی ارزشمند برای منافع خود می‌داند تا بتواند مولفه‌های قدرت خود را در کابل مستقر کرده و با کمک حضور طالبان در دولت و در شرایطی که دیگر ناتو در افغانستان نیست، دستیابی به منافع خود را تضمین کند.

افغانستان نمی‌تواند از بیرون این کشور و با کمک نیروهای خارجی‌ رهایی یابد. ثبات در این کشور تنها در صورتی ایجاد خواهد شد که بتوان به راه‌حلی منطقه‌ای و فراگیر دست یافت. غرب نیز باید بکوشد همسایه‌های مخالف یکدیگر را به توازن برساند.

منبع: زوددویچه
ترجمه: ایسنا