اقتصاد دنیا در گرو ثبات قیمت نفت

پس از تصمیم اوپک مبنی بر کاهش روزانه یک و نیم میلیون بشکه نفت مشروط به همکاری کشورهای غیراوپک به صورت کاهش 500 هزار بشکه و مذاکراتی که میان این کشورهاصورت گرفت ظاهرا روسیه که میزان کاهش آن در تصمیم اوپک تاثیرگذار است بااین مقدار کاهش مخالفت کرده است

کد خبر: ۲۹۸۹

در صورتی که روسیه با این تصمیم موافقت نکند، وضعیت قیمت نفت چگونه خواهد بود؛ دلیل این که همکاری روسیه می تواند موثر باشد، این است که یکی از تولیدکنندگان عمده است و بخش عمده ای از تولیدات بالای این کشور حدود7 میلیون بشکه در روز به بازار جهانی وارد می شود اجازه بدهید من پیش بینی نکنم که اگر روسیه همکاری نکند، چه اتفاقی می افتد و اظهار امیدواری کنم که روسیه که در دوره های قبل با کشورهای تولیدکننده نفت اوپک همکاری کرده و نتایج مثبتی را در بازار به جا گذاشته است ، همچنان به این همکاری ادامه دهد. این نتایج مثبت ثبات قیمت ها و تقویت بازار را به همراه داشت که آن هم به نفع کلیه کسانی بود که در بازار نفت سهیم هستند؛ اعم از اوپک و غیراوپک پالایشگرها هم از ثبات قیمتها منتفع می شوند و نه تنها پالایشگرهای کشورهای مصرف کننده بلکه خود مصرف کنندگان هم از این ثبات بهره می برند شاید قدری عجیب به نظر بیاید زمانی که قیمت ها را در ثباتی بین 22 تا28 دلار در سبد نفت خام اوپک می بینیم ، چطور می تواند برای مصرف کنندگان سود داشته باشد؛ از آنجا که عملا مالیات بالایی بر فرآورده های نفتی کشورهای مصرف کننده هست زمانی که قیمت های نفت خام کاهش پیدا می کند، تا حدی قیمتهای فرآورده کاهش می یابد البته نه به همان میزان که قیمت نفت خام کاهش می یابد، مثل آنچه که دو، سه سال پیش دیدیم و قیمتها سقوط کرد و به زیر ده دلار رسید به عبارتی دیگر همه کاهش قیمت نفت خام به مصرف کننده نهایی منتقل نمی شود، بلکه بخشی که به عنوان مالیات نزد دولتها می ماند، به صورت نسبی در مقایسه با قبل اضافه تر خواهد بود و نهایت این که قیمت سقوط یافته نفت خام به جیب فرآورده مصرف کنندگان کشورهای مصرف کننده نمی روداتفاقی که می افتد این است که صنایع نفت پالایشگرها و صنایع وابسته به نفت از صنایع بالادستی گرفته تا پایین دستی و جانبی مثل پتروشیمی و حمل و نقل دریایی چون از قیمتهای پایین متضرر می شوند، اولین عکس العملی که نشان می دهند، کاهش نیروی کارشان است در نتیجه صنایع کشورهای مصرف کننده صنایع مجبورند برخی افراد را از کار برکنار کنند و اینها کسانی نیستند بجز همان مصرف کنندگان نهایی فرآورده ها لذا از طرفی مصرف کنندگان ، قیمت سقوط کرده نفت خام را در زمان پرداخت بابت فرآورده های نفتی نمی بینند که از آن منتفع شوند چون بخش عمده اش نزد دولتها باقی می ماند و از طرفی دیگر، به علت کاهش عمده قیمت نفت با بیکاری آحاد کشور خودشان مواجه می شوند که این بیکاری می تواند به صنایع دیگر تسری پیدا کند و رکود اقتصادی را منجر شود لذا اگر صحبت از ثبات قیمت نفت می شود، نه تنها می تواند به نفع کشورهای تولیدکننده باشد، بلکه می تواند اقتصاد کشورهای مختلف را به سمت ثبات بکشاند. یعنی در واقع این کاهش و عدم ثبات قیمت نفت در مدت زمانی کوتاه می تواند به سود کشورهای مصرف کننده باشد، اما در دراز مدت به ضرر آنها خواهد بود؛ بله .آیا روسیه از این موضوع آگاه نیست که عدم ثبات قیمت نفت به ضرر او هم خواهد بود؛ اخبار حاکی از آن است که مقامات روسیه نه تنها از این موضوع آگاهند، بلکه نگران هم هستند در عین حال این را هم باید بپذیریم که کاهش قیمت نفت فقط به علل اقتصادی صرف نیست دلایل دیگری هم دارد ولی اقتصاد روسیه هم اکنون در وضعیت مناسبی نیست و در نتیجه به درآمد حاصل از نفت و گاز اتکای زیادی دارد زمانی که قیمت نفت به کمتر از حد پیش بینی شده می رسد، به نظر می آید بهترین راه حل برای این کشور افزایش عرضه است تا با ضرب کردن مقدار عرضه صادراتی بالا در قیمت پایین ، بتواند در مجموعه بودجه ، خودش درآمد مناسبی را در نظر بگیرد قطعا این امر در بلند مدت حتی برای روسیه مخاطره آمیز است زیرا کاهش قیمت نفت درآمد حاصل از صادرات گاز این کشور را هم کاهش می دهد بنابر بعضی تحقیقات ، روسیه در پی این است که بخشی از بازار از دست داده خود در اروپا را که پس از فروپاشی شوروی توسط اعضای اوپک گرفته شده است به دست بیاورد، ولی ظاهرا این روش گرفتن سهم بازار با شروع جنگ قیمتها، منطقی به نظر نمی رسد امیدوارم با سابقه همکاری روسیه در مورد بازار نفت، این کشور در این زمینه نیز همکاری کند و بازار به سمت ثبات برود.این تحلیل که قیمت نفت ممکن است به ده دلار برسد، تا چه حد واقعی است؛ در تحلیل بازار نفت ، در اختیار داشتن همه عوامل بسیار دشوار است زمانی که بازار نفت را تحلیل می کنیم و بخشی از عوامل موثر در بازار را می بینیم ، با توجه به این که کدام بخش از عوامل را در نظر می گیریم به همان میزان بازار را خوشبینانه و یا بدبینانه تحلیل می کنیم کسانی که بازار را بسیار بدبینانه و زیر ده دلار می بینند، به همکاری اوپک و غیر اوپک امیدوار نیستند آنها سقوط رشد اقتصاد جهانی را در سال آینده می بینند و احتمال می دهند که حتی در مجموعه اوپک ، ناهماهنگی هایی برای افزایش تولید نسبت به سهمیه هایی که قبول کرده اند، به وجود آید بنده فکر می کنم اینها عواملی از مجموعه عواملند و نباید تمام عوامل بازار را بدبینانه دید چرا که عوامل خوشبینانه ای هم در بازار وجود دارد از جمله پیش بینی های رشدی که برای برخی از کشورهای مصرف کننده وجود دارد؛ تحولاتی که می تواند بعد از پایان یافتن حملات نظامی امریکا علیه افغانستان رخ دهد و ثباتی که به دنبال آن در منطقه و همچنین در دنیا از منظر اقتصادی و سیاسی به وجود خواهد آمد، که همه اینها می تواند علاوه بر کنترل روند کاهش قیمت ، امیدی برای افزایش قیمت پدید آورد در عین حال خوشبینانه به بازار نگاه کردن به این معنی نیست که در سال آینده با داشتن عواملی که فعلا می توانیم پیش بینی کنیم یک بازار بسیار قوی با قیمتهای گذشته خواهیم داشت ، ولی در عین حال نباید یک سوی بازار را دید به نظر من باید عوامل دیگر را هم در نظر گرفت.امریکا به عنوان بزرگترین مصرف کننده نفت خام که از تولیدکنندگان نیز به شمار می رود، تا چه حد بر قیمتها تاثیر گذار است؛امریکا به عنوان بزرگترین مصرف کننده نفت خام ، ناگزیر بخشی از نیاز خود را از کشورهای اوپک دریافت می کند واردات نفت خام این کشور در برخی موارد بیشتر از10 میلیون بشکه در روز بوده است این کشور پانزده و خورده ای میلیون در روز که میزان پالایشگاه هایش است و حدود دو میلیون بشکه در روز هم از فرآورده های نفتی وارد می کند لذا به نظر می آید میزان مصرف رشد اقتصادی امریکا می تواند بر روند مصرف و واردات این کشور تاثیرگذار باشد. اگر چه چند ماهه گذشته بخشی از واردات امریکا به سمت ذخایر استراتژیک آن کشور رفته است ولی باز هم در صورت کاهش رشد اقتصادی در سال جاری میلادی و به شرط این که امریکا در مجموع از واردات خودش بکاهد، مقدار عرضه اوپک و غیراوپک بیشتر از جمع تقاضای بازار خواهد شد و در نتیجه امریکا بدین ترتیب می تواند در بازار نفت تاثیر بگذارد بدین معنی که رشد اقتصادی در آن کشور می تواند رشد مصرف و رشد تقاضا را به دنبال داشته باشد از طرفی اگر امریکا رشد اقتصادی مناسبی داشته باشد، کشورهایی که با این کشور به لحاظ رشد ارتباطی مستقیم و تنگاتنگ دارند مثل ژاپن اقتصاد پررونقتری خواهند داشت.