یک دبیر برای همه جشنواره‌های سینمایی

سازمانی که قرار است وظیفه پشتیبانی از سینمای ایران را به عهده داشته باشد، برای مدتی طولانی از سال درگیر این دو رویداد است و این مساله در سال‌های گذشته باعث شده فارابی از انجام وظایف خود باز بماند اما آیا راه‌اندازی بخشی به نام «سازمان جشنواره» می‌تواند فراغتی برای بنیاد سینمایی فارابی ایجاد کند؟

امسال در برگه «مقررات جشنواره بین‌المللی فیلم فجر» که در نشست خبری جشنواره در اختیار خبرنگاران قرار گرفت، جمله‌ای توجه خبرنگاران را به خود جلب کرد: «سازمان بین‌المللی جشنواره فیلم فجر با حمایت معاونت سینمایی بیست و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را برگزار می‌کند.»

حبیب ایل‌بیگی، مدیر روابط عمومی جشنواره فجر در این‌باره به خبرنگار ما می‌گوید: «در طول سال‌های گذشته برگزاری جشنواره فیلم فجر توسط بنیاد سینمایی فارابی سبب می‌شد تا این بخش از سینمای ایران به شکل مستقیم یک تا دو ماه و به طور غیرمستقیم چند ماه درگیر این رویداد شود. این مساله سبب می‌شد تا بنیاد از وظایف اصلی خود همچون حضور در بخش تولید باز بماند اما امسال با واگذاری برگزاری جشنواره به سازمانی مستقل و انتخاب فردی بجز مدیر عامل بنیاد سینمایی فارابی برای دبیری این رویداد، مدیریت فارابی می‌تواند با خیال راحت به مباحث مدیریتی درخصوص فیلمنامه‌ها، تولیدات و... بپردازد.»

ایل‌بیگی درخصوص مزایای اجرای این طرح می‌گوید: «معمولا بعد از برگزاری هر جشنواره‌ای، دبیر جشنواره بار دیگر به سراغ فعالیت‌های اصلی خود در بنیاد سینمایی فارابی می‌رفت و این انتقاد وجود داشت که جشنواره رها می‌شد. البته در این سال‌ها دبیرخانه همیشه فعال بود و به کار شناسایی فیلم‌ها می‌پرداخت، اما با وجود فردی مستقل به عنوان دبیر، او می‌تواند در کنار تیمی حرفه‌ای و جمع و جور به فعالیت در زمینه جشنواره بپردازد.»

آسیب شناسی برگزاری جشنواره ها

جشنواره‌های استانی موضوعی ، فیلم کوتاه، مستند سینما حقیقت، فجر و کودک برخی از جشنواره‌هایی است که در حوزه معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود. به نظر می‌رسد یکی از انگیزه‌های ایجاد سازمانی به نام «سازمان جشنواره» می‌تواند سبب شود تا تمامی این جشنواره‌ها به شکلی مساوی در تمام سال توزیع شود.

شناسایی سینماگران، انتخاب مهمانان مناسب، برنامه‌ریزی برای برگزاری کارگاه‌های تخصصی و... برخی از نکاتی است که ایل‌بیگی به عنوان مزایای برگزاری متمرکز جشنواره‌ها در یک سازمان به آن اشاره می‌کند. اما محمد خزاعی که دبیر چندین جشنواره سینمایی و هنری بوده، نظر دیگری دارد. او در گفتگو با خبرنگار ما درباره تمرکز برگزاری این جشنواره‌ها در یک سازمان مشخص می‌گوید: این که سازمانی بخواهد به شکل متمرکز برای برگزاری جشنواره‌های سینمایی برنامه‌ریزی کند، ایده خوب و جالبی است. این سازمان می‌تواند با برگزاری جشنواره‌ها، آسیب‌شناسی آنها و نیز بررسی نقاط ضعف و قوت چنین جشنواره‌هایی به مرور به کیفیت مطلوبی دست پیدا کند، اما به نظر من اگر قرار بر تمرکز تمامی این جشنواره‌ها در یک سازمان مشخص باشد، ما با اعمال سلیقه‌ای مدیریتی مواجه خواهیم شد که این مساله ممکن است سبب شود خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها در برگزاری جشنواره‌ها کاهش یابد.

به گفته خزاعی، در حال حاضر هر جشنواره یک شورای برگزاری و سیاستگذاری دارد که در این شورا افرادی آشنا به سلایق و برنامه‌های آن حوزه برگزاری جشنواره‌ها را هدایت می‌کنند. مثلا در شورای برگزاری جشنواره فیلم کوتاه افرادی حضور دارند که ضمن آشنایی با فیلمسازان جوان، جشنواره‌های جهانی، جریان تولید و... بر این حوزه نیز اشراف دارند و می‌توانند در این خصوص فعالیت کنند.

ضمن آن که نگاهی جامعه‌شناسانه و روان‌شناسانه نیز جزو ضرورت‌های برگزاری چنین رویدادهایی است اما بعید است یک نفر بتواند به عنوان دبیر تمامی این جشنواره‌ها حضور داشته باشد و تشکیل سازمان جشنواره بیشتر این فایده را دارد که برنامه‌ریزی برگزاری این رویدادها متمرکز شود. به نظر می‌رسد برگزاری جشنواره فجر امسال بتواند پاسخ خوبی به این سوال بدهد.

رضا استادی