فتق؛ بیماری شایع در مردان

به گفته وی فتق‌ها می‌توانند در هر ناحیه از جداره شکم، بالای ناف، زیر ناف و کشاله‌های ران ایجاد شوند و یا در هر دو جنس زن و مرد به وجود آید. ولی در انواع مختلف فتق شیوه آنها نیز متفاوت است و اغلب وقتی صحبت از فتق به میان می‌آید، بیشتر فتق نواحی کشاله ران مطرح می‌شود. این عضو هیات علمی دانشگاه اعلام می‌کند: فتق نواحی کشاله ران بیشتر در جنس مذکر دیده می‌شود ولی زنان از آن مستثنی نیستند.

دکتر هرمزی بورشان با اشاره به این که فتق کشاله ران به دو شکل مادرزادی و اکتسابی بروز می‌کند، می‌افزاید: در نوع مادرزادی، عارضه از زمان نوزادی قابل تشخیص است و احشا از طریق سوراخ باقی‌مانده و مسدود نشده به پایین نفوذ کرده و برجستگی ایجاد می‌کند.

وی یادآور می‌شود: در نوع اکتسابی احشا از طریق ضعف جداره شکم به بیرون، برجستگی پیدا می‌کنند بنابراین در هر دو نوع نشانه اصلی وجود برجستگی است که در اکثریت موارد با فشار دست قابل برگشت به داخل شکم است.

«به منظور جلوگیری از بروز عوارض فتق، باید به محض تشخیص بیماری با عمل جراحی اصلاح شود.» این جراح عمومی با اشاره به این مطلب عنوان می‌کند: در صورت تشخیص فتق، اگر اقدامی جهت اصلاح آن صورت نگیرد، شاید مدت‌ها بعد و حتی پس از دوره‌ای طولانی، اتفاقی در این خصوص صورت نگیرد؛ ولی گاها مشاهده می‌شود که احشا پس از داخل شدن به کیسه فتق، در آن مانده و مسدود می‌شوند که همین امر باعث عدم خون‌رسانی می‌شود که کم‌کم باعث سیاه شدن آنها می‌شود و پزشک مجبور است در حین عمل جراحی بناچار این نقاط را بریده و مجددا آنها را پیوند بزند.

دکتر هرمزی بورشان، عواملی را که باعث تسریع در ضعف جدار فتق می‌شود را برداشتن وزنه و خم و راست شدن‌های زیاد عنوان می‌کند که بیشتر باعث بیرون‌زدگی احشا می‌شوند.

به گفته وی، فتق‌ها را هیچ‌گاه نمی‌توان با دارو درمان کرد و باید با جراحی اصلاح شوند که در اکثر مواقع سوراخ‌های مادرزادی توسط پزشک بسته می‌شود و از آنجایی که ضعفی در جداره شکم وجود دارد، حتما بایستی این ضعف با استفاده از نخ‌های جراحی بسته شود تا جداره شکم به این وسیله تقویت شود.

در برخی مواقع، افرادی که دارای سن بالایی هستند، جداره شکمشان عضلات خوبی برای ترمیم نداشته و بنابراین به ناچار از وصله‌هایی از جنس نایلون استفاده می‌شود که در عوام به نام «مش» معروف است.

خاصیت مش به گونه‌ای است که چون از جنس نایلون و جسم خارجی است، بدن نسبت به آن واکنش نشان می‌دهد و باعث می‌شود گوشت سفت و محکمی ایجاد شده و روی آنها را بپوشاند که این عمل خود باعث تقویت جداره شکم می‌شود.

عود فتق

عود در فتق بسیار شایع است؛ ولی در نوع مادرزادی آن کمتر شاهد عود هستیم. دکتر هرمزی بورشان با اشاره به این موضوع یادآور می‌شود: اگر سوراخ باقیمانده بخوبی بسته شود، احتمال عودش بسیار کم است؛ ولی در موارد اکتسابی به دلیل ضعف جدار، این عود بیشتر مشهود است و بیماران باید نسبت به عواملی که موجب پیدایش مجدد و عود بیماری می‌شود، احتیاط لازم را بکنند.

تحقیقات نشان می‌دهد هر چه سن بالاتر برود، «فتق» بیشتر مشهود است ولی در این میان نوع کار بیماران نیز بسیار اهمیت دارد.این جراح عمومی در ادامه می‌گوید: بیمارانی که دارای سن بالایی هستند، به مرور دچار افزایش اندازه غدد پروستات می‌شوند که همین امر باعث افزایش فشار داخل شکم می‌شود که در تسریع فتق کمک‌کننده است.

بروز برجستگی‌ها، یکی از علائم و نشانه‌های بروز بیماری است که با کوچک و بزرگ شدن برجستگی، می‌توان متوجه ورود و خروج احشا به داخل کیسه فتق شد که گاهی احشا پس از ورود به کیسه فتق، توان برگشت را نداشته و در همان جا ماندگار می‌شوند.

این عضو هیات علمی دانشگاه عنوان می‌کند: درد بیمار در همان ناحیه و گاهی به اطراف «ناف» گسترش پیدا می‌کند که در مراحل بعدی بیماری، عدم خون‌رسانی رخ می‌دهد و بیماران باید این موارد را جدی بگیرند؛ چرا که با ورود و خروج احشا و روده‌ها به داخل کیسه فتق، بعدها بروز چسبندگی در حفره داخلی فتق ایجاد می‌شود که تدریجا به خاطر ورمی که به آن اضافه می‌شود، مسدود شده و خون به آن نمی‌رسد که در این موقعیت پزشک ناچار است قسمتی از روده یا پرده‌های دور روده‌ها را به خاطر عدم کارایی قطع کند.