اگرچه غائله بظاهر خوابیده است ، ولی هنوز صاحب نظران و کارشناسان درباره تاثیرات اجرای مصوبه و پیامدهای آن اختلاف نظر دارند. نماینده مجلس شورای اسلامی در شورای عالی شهرسازی و معماری معتقد است : با گذشت 3ماه از تصویب شورای عالی شهرسازی در خصوص تعیین ضوابط فروش تراکم ، شوکی بر بازار مسکن وارد نشده است . میرطاهر موسوی افزود: تعیین این ضوابط با بررسی همه جانبه و کارشناسانه صورت گرفته و ایرادی بر آن وارد نیست . عضو کمیسیون عمران مجلس اظهار کرد : مقدار فروش تراکم در سال 82 و 83 براساس مصوبه شورای عالی شهرسازی ، یک سوم میزان آن در سال 81 است . وی گفت : اعلام ارقام و آمار به خاطر ناآشنایی مردم نسبت به آن صحیح نیست ، چون اعلام هرگونه محدودیت ، حرص و ولعی ایجاد می کند که به نفع مردم نیست . وی افزود: در صورتی که اعضای شورای شهر تهران هم اکنون ایرادی بر این مصوبه وارد بدانند، در صورت ارائه آن امکان بازبینی و تجدیدنظر در مصوبه شورای عالی وجود دارد. وی گفت : البته حضور اعضای شورای شهر در جلسات شورای عالی شهرسازی پس از این باعث خواهد شد که آنان نیز بر اجرای این مصوبه صحه بگذارند. موسوی افزود: شهرداری تهران باید هر چه سریعتر درآمد جایگزینی برای تراکم برنامه ریزی کند، چون هیچ دلیل و منطق کارشناسانه اجازه ادامه فروش تراکم را نمی دهد. رئیس شورای اسلامی شهر تهران ، پیش از این با توجه به مصوبه شورای عالی شهرسازی اعلام کرد: در شهر تهران دیگر اجازه ساخت برای ساختمان های بیش از 3طبقه صادر نمی شود و هرگونه ساخت و ساز خارج از این ضوابط، خلاف است . وی همچنین پیش بینی کرده بود که با توجه به قانون مصوب شورای عالی شهرسازی و نبود اطلاعات درست مردم در این زمینه ، 3هزار میلیارد ریال درآمد ناشی از فروش تراکم تحقق نیابد.
مصوبه ، باعث شوک روانی در جامعه شد
در همین حال دکتر محمد خوش چهره ، عضو هیات علمی دانشگاه تهران معتقد است که آثار روانی ناشی از این مصوبه ، باعث شوک روانی جامعه شده است . وی در گفتگو با خبرنگار ما گفت : بحث تغییرات قیمت مسکن در سالهای اخیر نشان داده بازار مسکن پیش از آن که به عوامل ومکانیزم های اقتصادی وابسته باشد، به دلیل تسلط بازار سوداگری ، عوامل غیراقتصادی و روانی بشدت بر روی آن تاثیر می گذارد. وی در ادامه افزود: اراده سوداگری حاکم بر این بخش خود موضوع قابل بررسی است که شامل متغیرها، عوامل و حتی دستاویزهایی برای بی ثباتی بازار مسکن است که تبعات گسترده اقتصادی دارد و منشا اختلاف طبقاتی می شود. وی با اشاره به نقش مسکن در سبد هزینه خانوار گفت : همین عامل باعث فشار معیشتی هم می شود، از همین روست که هر از گاهی شاهدیم با افزایش قیمت سیمان که کمتر از یک درصد هزینه ساخت و ساز مسکن است ، به واسطه فضای سوداگری و متعاقبا جو روانی ایجاد شده ، آثار تورمی بالغ بر 10تا 20درصد بر مسکن دارد یا مثلا افزایش قیمت قیر که در هزینه های تمام شده ساختمان بسیار ناچیز است به واسطه همین جو و فضا، آثار تورمی مثلا 20درصدی بر بازار مسکن دارد. بنابراین تراکم هم باید در چنین فضایی مورد توجه قرار گیرد. دکتر خوش چهره با اشاره به این که ضریب فزاینده تراکم در اقتصاد، افزایش قابل توجهی در قیمت مسکن ایجاد می کند، گفت : قبل از این که به موضوعاتی مثل سیمان و قیر و تراکم به عنوان عوامل فزاینده پرداخته شود ، باید مکانیزم هایی که فضای سوداگری را در بخش مسکن حاکم کرده و به خصوص ضعف نظارت و کنترل دستگاه ها و نهادهای ذیربط بر مسکن که یک نیاز استراتژیک است ، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. وی با اشاره به وضعیت تراکم گفت : قاعدتا با افزایش تراکم باید عرضه زمین هم بیشتر باشد و لذا قیمت واحد مسکونی کاهش یابد؛ در حالی که بنا به تسلط همان جو بازار سوداگری ایران ، تجربه نتیجه معکوس را نشان داده است که با افزایش تراکم ، قیمت واحدهای مسکونی هم افزایش یافته ، به دلیل آن که با افزایش تراکم ، زمین ارزش بیشتر و قیمت بیشتری پیدا کرده و نتیجه آن در قیمت زمین و هزینه تمام شده مسکن متجلی شده است . وی در ادامه افزود: بنابراین با کم ارزش کردن زمین و کاهش تراکم باید قیمت واحد مسکونی یا هزینه ساخت و ساز کاهش یابد، اما در عمل تراکم در یک فضای غیراقتصادی و غیرمنطقی عمل می کند؛ بنابراین نفس برخورد با تراکم چه افزایش و یا کاهش آن ، باید در جهت شکستن فضای سوداگری این بخش باشد.