یکی از مراجع ثلاث در نجف اشرف، آخوند ملامحمدکاظم خراسانی بود، او در کنار حاج میرزا حسین خلیلی تهرانی
و شیخ عبدالله مازندرانی بهطرفداری و حمایت از نهضت مردم ایران برخاست و فتاوای آنان نقش بسزایی در روند شکلگیری اولیه مشروطیت داشت.
کد خبر: ۱۹۳۸۳۴
پس از فوت حاج میرزا حسین میرزا خلیل، آخوند خراسانی مقام اول را میان علمای عراق کسب کرد و مرجع تقلید شیعیان شد و از آن پس در وقایع روز، نقش پررنگتری ایفا کرد.
او به برقراری مجلس شورای ملی نظر موافق داشت و دلیل خود را برقراری عدل و مساوات و نظم و آرامش برای مردم ایران میدانست و زمانی که شیخ فضلالله نوری، متمم اصل دوم قانون اساسی را مبنی بر حضور 5 تن مجتهد برای انطباق قوانین مجلس با اسلام اعلام کرد، آخوند با جدیت او را تایید و موافقت خود را ابراز داشت.
او خواهان آزادی، عدالت و قانون براساس اسلام بود نه بر مبنای قوانین غربی و به همین دلیل به اعدام شیخ اعتراض شدید کرد و حتی نامهای خطاب به رئیسالوزرا مبنی بر حمایت از خانواده شیخ نوشت.
از دیگر ویژگیهای آخوند خراسانی مقابله با دولتهای بزرگ از جمله روسیه و انگلستان بود. زمانی که خبر اولتیماتوم روسیه را شنید حکم عدم خرید محصولات روسی را اعلام کرد. وی برای اصلاح امور و قطع دست اجانب از کشور و مقابله با مشروطهطلبان سکولار، آماده حرکت بسوی ایران شد که در همان شب حرکت، به شکلی غیرطبیعی و مشکوک از دنیا رفت.
در صفحات پیشرو با بعضی مطالب پیرامون مشروطه و آخوند خراسانی آشنا میشویم که شاید بعضی از آنها را تاکنون کمتر خوانده باشیم.