تا اوج ماه

سوال: پنج  پیام عبادی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی سوره مبارکه یوسف «ع» را حداکثر در یک صفحه بیان و به نشانی تهران صندوق پستی 1441ـ‌ 19395 شبکه قرآن و معارف سیما ارسال کنید.

99ــ فلمّا دخلوا علی یوسف ءاوی الیه ابویه و قال ادخلوا مصر ان شاء الله ءامنین

پس چون « پدر و مادر و برادران » بر یوسف وارد شدند، پدر و مادرش را در کنار خویش جای داد و گفت: به خواست خدا با امن و امان داخل مصر شوید.

نکته‌ها و پیام ها:

• شور و غوغایی در کنعان برپا شده، پس از سال‌ها، خبر خوش سلامتی یوسف رسیده، پدر بینایی‌اش را باز یافته و با جمعی عازم دیدار یوسف است. آن هم یوسفی که اکنون حاکم و خزانه دار سرزمین بزرگ مصر است. از طرف دیگر یوسف و همراهانش برای استقبال از پدر در بیرون شهر خیمه زده و...

• پست و مقام ما را از احترام به والدین غافل نکند.

100 ــ و رفع ابویه علی العرش و خرّوا له سجّداً و قال یا ابت هذا تاویل رءیای من قبل قد جعلها ربّی حقّاً و قد احسن بی اذ اخرجنی من السجن وجاء بکم من البدو من بعد ان نزغ الشیطان بینی و بین اخوتی ان ربّی لطیف لما یشاء انّه هو العلیم الحکیم

و پدر و مادرش را بر تخت بالا برد، ولی همه آنان پیش او افتادند و سجده کردند. و «یوسف» گفت: ای پدر، این است تعبیر خواب پیشین من. به یقین پروردگارم آن را تحقّق بخشید و به راستی که به من احسان کرد، آنگاه که مرا از زندان آزاد ساخت و شما را پس از آنکه شیطان میان من و برادرانم برهم زد، از بیابان « کنعان و مصر » آورد. همانا پروردگار من در آنچه بخواهد، صاحب لطف است. براستی او دانای حکیم است.

نکته‌ها و پیام ها:

• یوسف مثل کعبه شد و پدر و مادر و برادران رو به او برای خدا سجده کردند.

• سجده پدر و برادران بر یوسف، خواب او را تعبیر کرد (رأیتهم لی ساجدین ـ خرّوا له سجّداً)

• گاهی تعبیر خوابی، بعد از سالیان طولانی واقع می‌شود ( هذا تأویل رؤیای من قبل )

• یوسف از تلخی‌ها سخن نمی‌گوید، از حوادث گله نمی‌کند، همواره از لطف و احسان خداوند می‌گوید و همه امور را در مدار توحید و ربوبیت می‌داند ( قد احسن ربّی... )

• جوانمرد و با فتّوت باشیم نه اهل عقده و انتقام ( یوسف بیرون آمدن از زندان را مطرح می‌کند ولی از بیرون آمدن از چاه سخن نمی‌گوید تا مبادا برادران شرمنده شوند. )

• همه حوادث تلخ وشیرین براساس علم وحکمت ولطف الهی صورت می‌گیرد.‌ (لطیف، علیم، حکیم )

قسمت سی و هفتم: ( آیات 101 و 102 )

101 ــ ربّ قد ءاتیتنی من الملک و علّمتنی من تأویل الاحادیث فاطر السموات و الارض انت ولی فی الدنیا و الاخره توفّنی مسلماً و الحقنی بالصالحین

«یوسف گفت» پروردگارا، تو مرا «بهره‌ای» از حکومت دادی و از تعبیر خوابها به من آموختی. «ای» پدید آورنده آسمان‌ها و زمین، تنها تو در دنیا و آخرت مولای منی، مرا تسلیم خود بمیران و مرا به شایستگان ملحق فرما. )

نکته‌ها و پیام ها:

• اولیای خدا وقتی به عزّت و قدرت خود نگاه می‌کنند فوراً به یاد خداوند می‌افتند و می‌گویند: خدایا هر چه هست از توست.

• افتخار یوسف، حاکم بودن خداوند بر اوست، نه حاکم بودن او بر مردم.

• حفظ ایمان تا آخر مهم است به ایمان فعلی خود مغرور نشویم ( توفّنی مسلماً )

• نهایت ایمان، تسلیم در برابر امر خداوند است.

• در دعا، اوّل از نعمت‌های الهی یاد کنیم سپس درخواست خود را مطرح کنیم.

102 ــ ذلک من انباء الغیب نوحیه الیک و ما کنت لدیهم اذ اجمعوا امرهم و هم یمکرون

«ای پیامبر» این «داستان» از خبرهای غیبی است که ما به تو وحی می‌کنیم و تو نزد آنان « برادران یوسف» نبودی آنگاه که در کار خویش همداستان و متفّق شدند و نیرنگ می‌نمودند «که چگونه یوسف را در چاه اندازند و بگویند گرگ او را دریده است.»

نکته‌ها و پیام ها:

• انبیاء تمام اخبار غیبی را نمی‌دانند، از طریق وحی با غیب آشنا می‌شوند.

• آنچه خدا نخواهد واقع نمی‌شود گرچه مردم اجماع کنند و نقشه و توطئه طرح کنند.

در حوادث پی در پی، نکته اصلی و نقطه شروع داستان را فراموش نکنیم.

قسمت سی و هشتم: ( آیات 103 تا 107 )

103ــ و مااکثر الناس و لو حرصت بمؤمنین

(«ای پیامبر»بیشترمردم ایمان بیاورنیستند، هرچند«سخت بکوشی و»حرص وآرزوداشته باشی. )

نکته‌ها و پیام ها:

• ایمان نیاوردن اکثریت مردم، به خاطر کوتاهی پیامبران نیست بلکه نتیجه اختیار و آزادی خود انسان‌ها است، این امر نباید مانع تبلیغ دین و بیان حقیقت گردد.

• هر حرصی مذموم نیست. پیامبران نسبت به هدایت انسان‌ها، حرص و سوز و اشتیاق دارند.

104ــ و ما تسئلهم علیه من اجر ان هو الّا ذکر للعالمین

و تو براین « وظیفه ارشاد » پاداشی از آنان نمی‌خواهی. آن « رسالت و قرآن » جز تذکر و پندی برای جهانیان نیست.

نکته‌ها و پیام ها:

• قرآن، ذکر است. ذکر یعنی یادآور. این بدین معنا است که حقایق و معارف قرآن در درون انسان‌ها وجود داشته و پیامبر فقط آنها را یادآوری می‌کند.

• آنچه ناپسند است درخواست پاداش در قبال هدایت مردم است نه دریافت آن.

105ــ و کاین من ءایه فی السموات و الارض یمرّون علیها و هم عنها معرضون

و چه بسیار نشانه در آسمان‌ها و زمین که بر آن می‌گذرند، در حالی که از آن روی گردانند.

نکته‌ها و پیام ها:

• اعراض از غفلت خطرناکتر است.

• علم به تنهایی کافی نیست، حق پذیری نیز لازم است تا ایمان حاصل شود.

106ــ و ما یؤمن اکثرهم بالله الّا و هم مشرکون

و بیشترشان به خداوند ایمان نمی‌آورند، جز اینکه « با او چیزی را » شریک می‌گیرند.

نکته‌ها و پیام ها:

• امام رضا «ع» فرمودند: شرک در این آیه به معنای توجّه به غیر خداوند است.

• ایمان مراتبی دارد. ایمان خالص که هیچ شرکی در آن نباشد کم است.

• از نشانه‌های مومن مخلص این است که از یاد خداوند غافل نمی‌شود وجز رضای او همه چیز را کنار می‌گذارد.

• از نشانه‌های مؤمن آلوده به شرک این است که عزّت را از غیرخدا می‌خواهد، کار شایسته را با ناشایست می‌آمیزد، دچار تعصبات حزبی و گروهی می‌شود، ریاکاری می‌کند، از مردم می‌ترسد. سرگرم افزون طلبی می‌شود.

107ــ افأمنوا ان تاتیهم غاشیه من عذاب الله او تأتیهم الساعه بغتهً و هم لایشعرون

(آیا « آنها که ایمان نمی‌آورند » از اینکه عذاب الهی آنها را در برگیرد و یا قیامت در حالی که نمی‌دانند ناگهانی فرا رسد، درامانند؟)

نکته‌ها و پیام ها:

• یاد قیامت، عامل تربیت است.

• قهر خداوند فراگیر است و امکان فرار نیست. ( غاشیه )

• هیچ‌کس خود را تضمین شده نپندارد.