ایران قدرت برهم‌زدن معادلات دفاعی و منطقه‌ای را دارد

جام جم آنلاین - امیر سرتیپ علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش، در گفت‌وگویی با تشریح برداشت خود از تحولات اخیر و منطق حاکم بر جنگ‌های ترکیبی، تأکید کرد که قدرت نظامی صرفاً به تجهیزات و فناوری محدود نمی‌شود و نحوه مدیریت میدان، ترکیب مؤلفه‌های قدرت و توان تبدیل دستاوردهای عملیاتی به نتایج راهبردی، نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

شیخ در پاسخ به ادعاهای مطرح‌شده درباره آسیب به توان نظامی ایران، گفت ارزیابی قدرت یک کشور را نمی‌توان تنها بر اساس میزان تجهیزات یا موفقیت‌های مقطعی در یک عملیات انجام داد. به گفته او، قدرت واقعی زمانی آشکار می‌شود که یک کشور بتواند ظرفیت‌های مختلف دفاعی و ملی خود را در میدان به شکلی هماهنگ به کار گیرد.

معاون اجرایی ارتش با اشاره به مفهوم «نتیجه راهبردی» اظهار کرد که دستیابی به یک موفقیت عملیاتی لزوماً به معنای تحقق اهداف سیاسی و راهبردی نیست. او معتقد است در یک جنگ پیچیده، طرفی موفق‌تر است که بتواند اهداف خود را با استفاده از مجموعه ابزارهای قدرت دنبال کند و مانع تحقق اهداف طرف مقابل شود.

تأکید بر تغییر ماهیت جنگ‌های جدید

شیخ جنگ‌های امروز را صرفاً محدود به تقابل نیروهای مسلح ندانست و گفت اقتصاد، سیاست، فرهنگ، جغرافیا، فضای سایبری و توان نظامی در قالب جنگ‌های ترکیبی به یکدیگر پیوند خورده‌اند.

او همچنین درباره تحولات امنیتی در مرزهای کشور اظهار کرد که جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده است تهدیدهای احتمالی را پیش از تبدیل‌شدن به بحران گسترده شناسایی و مدیریت کند. وی این رویکرد را بخشی از تغییر در شیوه مواجهه با تهدیدها توصیف کرد.

ارزیابی معاون اجرایی ارتش از رفتار آمریکا

معاون اجرایی ارتش در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره تغییر مواضع واشنگتن و ارزیابی‌های مختلف از آن، گفت از منظر نظامی، زمانی که یک کشور نتواند با ابزار نظامی به اهداف سیاسی موردنظر خود دست پیدا کند، ناچار به بازنگری در اهداف یا شیوه اقدام خواهد شد.

به گفته شیخ، تغییر اهداف سیاسی در جریان یک عملیات می‌تواند نشانه‌ای از ناکامی در تطبیق ابزار و هدف باشد. او رفتار آمریکا در تحولات اخیر را از همین زاویه تحلیل کرد و آن را نتیجه تأثیرگذاری متقابل مؤلفه‌های قدرت در میدان دانست.

وی همچنین تأکید کرد که برای نیروهای مسلح، حتی احتمال محدود وقوع یک تهدید نیز مستلزم برنامه‌ریزی و آمادگی جدی است و نمی‌توان تهدیدهای اعلام‌شده را صرفاً در حد اظهارات سیاسی ارزیابی کرد.

تأکید بر استمرار توان دفاعی ایران

شیخ در ادامه درباره توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران گفت که یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت دفاعی، توان استمرار عملیات و برخورداری از زنجیره تأمین و پشتیبانی است.

او مدعی شد که بخش قابل توجهی از توان موشکی و پهپادی ایران همچنان در اختیار نیروهای مسلح قرار دارد و روند بازتولید تجهیزات دفاعی نیز ادامه داشته است.

معاون اجرایی ارتش همچنین تأکید کرد که توان بازدارندگی تنها به یک نوع سلاح وابسته نیست و مجموعه‌ای از ظرفیت‌های موشکی، پهپادی، پدافندی، دریایی، هوایی، سایبری و جنگ الکترونیک باید در کنار یکدیگر عمل کنند.

پهپادها و نقش آنها در نبردهای آینده

شیخ با اشاره به توسعه توان پهپادی ارتش، این حوزه را یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت دفاعی کشور دانست و گفت پهپادها در کنار سایر سامانه‌های نظامی، بخشی از یک شبکه به‌هم‌پیوسته دفاعی را تشکیل می‌دهند.

او با اشاره به پهپاد «آرش» اظهار کرد که این سامانه در جریان تحولات اخیر مورد استفاده قرار گرفته و متناسب با نیازهای عملیاتی، قابلیت‌های آن توسعه یافته است.

معاون اجرایی ارتش همچنین بر اهمیت ایجاد توازن میان هزینه‌های نظامی و میزان اثرگذاری تجهیزات تأکید کرد و گفت استفاده از سامانه‌های کم‌هزینه‌تر در برابر تجهیزات گران‌قیمت می‌تواند محاسبات هزینه و فایده طرف مقابل را تحت تأثیر قرار دهد.

هشدار درباره تحلیل‌های غیرتخصصی جنگ

شیخ در بخش دیگری از سخنان خود، حوزه نظامی را عرصه‌ای تخصصی دانست و از ارائه تحلیل‌های غیرتخصصی درباره عملیات نظامی انتقاد کرد.

او گفت تحلیل نظامی باید بر مبنای داده، تجربه، اصول علمی و شناخت واقعی از میدان انجام شود و افزود که افشای جزئیات مربوط به راهبردها و تاکتیک‌های نظامی پیش از پایان عملیات، با الزامات امنیتی و حرفه‌ای نیروهای مسلح سازگار نیست.

وی تأکید کرد که نتیجه نهایی یک راهبرد نظامی در میدان مشخص می‌شود و ارزیابی عملکرد نیروهای مسلح باید بر اساس واقعیات و نتایج قابل سنجش صورت گیرد.

تنگه هرمز؛ نقطه مهم ژئوپلیتیک ایران

معاون اجرایی ارتش در پاسخ به پرسشی درباره تحولات دریایی و امنیت تنگه هرمز نیز موقعیت جغرافیایی ایران را یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت کشور دانست.

به گفته شیخ، ویژگی‌های ژئوپلیتیکی منطقه می‌تواند بر قواعد و محاسبات نظامی تأثیر بگذارد و هرگونه ارزیابی درباره امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید با درنظرگرفتن شرایط جغرافیایی و راهبردی منطقه انجام شود.

او تأکید کرد ایران از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی خود برای حفظ منافع ملی استفاده خواهد کرد و نیروهای مسلح نیز متناسب با تحولات و تهدیدهای احتمالی، آمادگی لازم را حفظ می‌کنند.

قدرت نظامی و دیپلماسی

شیخ در پایان با تأکید بر ارتباط میان قدرت نظامی و دیپلماسی گفت نیروهای مسلح را باید پشتوانه قدرت سیاسی کشور در عرصه مذاکرات دانست.

وی اظهار کرد که برخورداری از توان دفاعی و بازدارندگی می‌تواند قدرت چانه‌زنی دیپلماتیک یک کشور را افزایش دهد و افزود که سیاست خارجی و قدرت نظامی باید در راستای تأمین منافع ملی و حفظ امنیت کشور عمل کنند.

معاون اجرایی ارتش همچنین بر ضرورت حفظ انسجام ملی و هماهنگی میان مؤلفه‌های مختلف قدرت کشور تأکید کرد و گفت مدیریت تهدیدهای آینده نیازمند استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های دفاعی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است.