آخرین پلان «هامون» سینما در قاب مرگ

اکنون با مرگ او بر اثر ایست قلبی، "امین تارخ" سخنگوی هیأت‌مدیره «خانه سینما» از تشکیل ستاد تشییع و بزرگداشت «خسرو شکیبایی» از مقابل «تالار وحدت» به سرپرستی «پرویز پرستویی» خبر می دهد.

تارخ در این زمینه به خبرگزاری فارس گفت: ستادی به سرپرستی پرویز پرستویی تشکیل شده است تا همه مسائل مربوط به تشییع، خاکسپاری و بزرگداشت هنرمند فقید سینمای ایران (خسرو شکیبایی) اعم از چاپ پوستر، سخنرانی‌ها و دیگر مسائل را پیگیری کند.

وی افزود: اولین وظیفه این ستاد تشییع و خاکسپاری مرحوم «شکیبایی» است که بر اساس آخرین تصمیم، قرار شده است با توجه به حضور گسترده مردم، تشییع وی ساعت 8:30 تا 9 بامداد روز یکشنبه 30 تیر از مقابل تالار وحدت در مراسمی ویژه با حضور اهل سینما، تئاتر، تلویزیون و اقشار مختلف مردم برپا شود.

تارخ خاطرنشان کرد: «شکیبایی» شخصیتی تکرار نشدنی بود و غم از دست رفتن وی فقط برای اهل سینما و هنر ایران نیست بلکه تمام مردم در این غم سهیم هستند.

این فقط احساس تارخ نیست، بلکه بسیاری دیگر از کارگردانان، بازیگران، هنرمندان و شخصیتهای فرهنگی کشور که امروز از مرگ خسروی سینمای ایران آگاه شدند، در وصف او و اندوه از دست دادنش، سخنها و واسفاها بر زبان رانده اند.

 واقعا حیف شد

فریدون جیرانی اظهار تأسف کرد از این‌که سینمای ایران یکی از بهترین بازیگرهای خود را از دست داد.

این کارگردان سینمای ایران که «سالاد فصل»‌اش، سیمرغ‌ بلورین بهترین بازیگری را برای شکیبایی به همراه آورده است، در پی درگذشت این هنرمند به ایسنا، در جملات کوتاهی گفت: هیچ حرفی نمی‌توان زد؛ واقعا حیف شد.

سینمای ایران بازیگر باشخصیت، خوب و توانایی را از دست داد که جایگزین کردن آن غیرممکن است.

دین بزرگی بر فرهنگ این ملت دارد

بیژن بیرنگ گفت: خسرو شکیبایی یکی از موفق‌ترین، قوی‌ترین و دوست‌داشتنی‌ترین بازیگرانی بود که در عمرم دیدم.

کارگردان سریال «خانه سبز» و «سرزمین سبز» که از حضورهای ماندگار خسرو شکیبایی در عرصه‌ی تلویزیون است، یادآور شد: هیچ‌گاه یادم نمی‌رود وقتی برای بازی در سریال «خانه‌ سبز» از ایشان دعوت کردم، خسرو شکیبایی در اوج موفقیت بود؛ اما ساخت سریال «خانه سبز» و در پی آن «سرزمین سبز» دو سال همکاری در شرایط دوستانه را برای ما رقم زد.

او همکاری با این هنرمند را برای خود افتخار دانست و افزود: حضور خسرو شکیبایی در یک فیلم یا سریال، بیش از من برای بازیگرانی که مقابل ایشان قرار می‌گرفتند، افتخار بود؛ چراکه یکی از خصوصیات خوب ایشان این بود که اعتقاد داشتند اگر بازیگر نقش مقابلش به خوبی ایفای نقش کند، او هم می‌تواند به خوبی بازی کند؛ از این رو همواره به بازیگر نقش مقابل خود یاری می‌داد تا نقشش را به خوبی ایفا کند.

بیژن بیرنگ متذکر شد: او از جمله هنرمندانی بود که راه سختی را برای رسیدن به موفقیت طی کرد و سرانجام به موفقیت‌های دست یافت که حقش بود و شاید هم بیشتر از این‌ها حق داشت.

این کارگردان با اشاره به مشکلات مالی هنرمندان در زمان حیات و از جمله این هنرمند، به طرح این پرسش پرداخت که مگر ما چند بازیگر همانند خسرو شکیبایی داریم؟! آیا تعداد آنان به انگشتهای دست می‌رسد؟!

وی سپس ادامه داد: این در حالی است که ماحصل مالی و هنری ایشان به هیچ وجه با هم قابل مقایسه نیست. خسرو شکیبایی شاید پس از حضور در تلویزیون بود که تازه موفق شد خانه‌ای صد متری آنهم با تخفیف‌های بسیار، به دلیل معروفیتی که کسب کرده بود تهیه کند؛ در غیر اینصورت پیش از آن او و خانواده‌اش در گوشه‌ای از تهران زندگی می‌کردند و خسرو شکیبایی هر گاه که می‌خواست خود را سر صحنه برساند، با مشکل مواجه بود.

وی ادامه داد: خسرو شکیبایی امروز حتما دین بزرگی بر مردم و فرهنگ و اندیشه‌های این ملت دارد. خوب است جامعه و مسوولان در قبال خدمات ایشان احساس مسئولیت کنند؛ چرا که امروز مسوولیت خانواده و زندگی آنان بر گردن همه‌ی ما است.

در «پیوند»، پلان خود را بازی کرد

سعید عالم‌زاده گفت: خسرو شکیبایی به واقع انسان شریفی بود و من شیفته‌ی اخلاق این هنرمند بودم.

این کارگردان سینما و تلویزیون که تله‌فیلم «پیوند» به کارگردانی او، آخرین ایفای نقش زنده‌یاد خسرو شکیبایی در یک فیلم محسوب می‌شود، در پی درگذشت این هنرمند به ایسنا گفت: «پیوند» اولین و آخرین همکاری من با خسرو شکیبایی بود و پس از همکاری در این فیلم تلویزیونی، افسوس خوردم که چرا پیش از این، با ایشان همکاری نداشتم.

وی ادامه داد: خسرو شکیبایی علاوه بر این‌که بازیگر بسیار توانایی بود، یک انسان شریف هم بود. من شیفته‌ی اخلاق او شدم و پس از همکاری در تله‌فیلم «پیوند»، دلم می‌خواست هر چه سریع‌تر مجددا با او همکاری کنم.

عالم‌زاده همچنین گفت: وقتی می‌خواستم از شکیبایی برای بازی در تله‌فیلم «پیوند» دعوت کنم، یک‌سری از افراد به من گفتند که به دلیل سن او، تایم کاری کمی را در اختیار خواهی داشت؛ اما پس از کار با خسرو شکیبایی متوجه شدم که به هیچ وجه این‌گونه نیست.

کارگردان تله‌فیلم «پیوند» با یادآوری خاطره‌ی همکاری با این هنرمند، ادامه داد: هنگام تصویربرداری برخی صحنه‌های فیلم، یک روز که در بیمارستان شریعتی کار داشتیم، خسرو شکیبایی از ساعت 8 صبح در صحنه حاضر بود و اولین پلانی که موفق به گرفتن آن شدیم، ساعت 4 بعدازظهر بود. او آن روز تا 2 نصف شب پا به پای ما آمد و به تمام اعضای گروه نیز روحیه داد.

عالم‌زاده درباره‌ی آخرین نقشی که خسرو شکیبایی در آن ایفای نقش کرده است، گفت: طی صحبتی که با خسرو شکیبایی داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که شخصیت او در فیلم «پیوند» باید انسانی واله و شیفته باشد. اشعاری که او در سکانس خانه‌ی این فیلم انتخاب کرد و خواند، به هیچ وجه در فیلم‌نامه نوشته نشده بود؛ اما زنده‌یاد شکیبایی به حدی با صدای گرم و شیرینش این اشعار را زیبا خواند که این تصاویر هفت‌دقیقه‌یی را تنها پلان بندی کردیم و هیچ بخشی از آن حذف نشد. به اعتقاد من، این پلان، پلان خود خسرو شکیبایی بود.

نقش‌ها را زندگی می‌کرد

مسعود رسام گفت: طی سالیان ساخت سریال‌های «سرزمین سبز» و «خانه سبز» با زنده‌یاد خسرو شکیبایی زندگی کردم و خیلی ویژگی‌ها از او یاد گرفتم.

این کارگردان سینما و تلویزیون در پی درگذشت خسرو شکیبایی در گفت‌وگویی با ایسنا، خاطرنشان کرد: طی سه سال همکاری با زنده‌یاد خسرو شکیبایی در وهله نخست، بازیگری و در وهله دوم، فروتن، مهربانی و مردم‌دوستی را از او یاد گرفتم.

او با اظهار تاسف از جای خالی شکیبایی از این پس در عرصه‌ی هنر گفت: می‌گویند هرکه را می‌خواهی بشناسی در سفر بشناس.

ما در سریال «سرزمین سبز» مجبور شدیم به شهرهای آبادان، خرمشهر و حتی چابهار سفر کنیم و تمامی ارزش‌هایی که در بالا از آن‌ها یادکردم در طول همین سفرها از او یادگرفتم.

مسعود رسام درباره شیوه‌ی بازی زنده‌یاد خسرو شکیبایی در فیلم‌ها و سریال‌ها خاطرنشان کرد: او نقش‌ها را بازی نمی‌کرد، بلکه آن‌ها را زندگی می‌کرد. خسرو شکیبایی، مثل یک کودک ابتدا قصه را باور می‌کرد، و پس از این که باورش می‌شد درآن فضا و مکان است، جملات و کلمات را بیان می‌کرد. هیچ نقشی برای او بازی نبود و همان‌طور که خودش اعتقاد داشت تمامی نقش‌ها را زندگی می‌کرد.

این کارگردان تلویزیون درباره‌ی حضور خسرو شکیبایی در تلویزیون پس از رسیدن به شهرت یادآور شد: او خودش بازی در تلویزیون را دوست داشت و ارتباط انبوه را می‌پسندید. روزی که می‌خواستیم او را برای بازی به خانه سبز دعوت کنیم، فکر نمی‌کردیم قبول کند، اما زنده‌یاد خسرو شکیبایی یک ساعت پس از تلفن ما به دفتر آمد، قراردادش را امضاء کرد و گفت: دلم می‌خواهد با شما کار کنم.

جایش در سینمای ایران خالی خواهد ماند

جمشید مشایخی گفت: جای خسرو شکیبایی همچون پرویز فنی‌زاده در سینمای ایران خالی خواهد ماند.

این بازیگر پیشکسوت سینمای ایران در گفت‌وگویی با ایسنا، درحالی که به شدت از خبر درگذشت خسرو شکیبایی متاثر بود با اشاره به روزهای آشنایی‌اش با این هنرمند، گفت: در سال‌های قبل از انقلاب محمود استاد محمد سریالی را به نام «خلیل ده مرده» کارگردانی می‌کرد که بنده به همراه زنده‌یاد اکبر مشکین از بازیگران آن بودیم و خسرو هم نقش آدم چرب زبانی را در این سریال داشت که موتوری را می‌دزدید و به قدری زیبا و شیرین بازی کرد که شیفته‌اش شدم.

او ادامه داد: خسرو شکیبایی در تئاتر و سینمای ایران آنقدر درخشید که ستاره شد.

او با یادآوری همکاری‌اش در سریال «بوی گل‌های وحشی» با زنده‌یاد شکیبایی گفت: با اصرار او، بنده در این مجموعه حضور پیدا کردم.

او بسیار هنرمند پاک و شریف و دوست داشتنی بود که تسلط زیادی روی کارش داشت و قطعاً فقدان او بسیار سخت خواهد بود.

مشایخی درگذشت این هنرمند را به خانواده‌اش و همه هنردوستان تسلیت گفت.

آدم را به‌یاد چیزهای خوب می‌انداخت

حمید فرخ‌نژاد گفت: حضور خسرو شکیبایی آدم را به یاد چیزهای خوب می‌انداخت.

این بازیگر سینما هم گفت: خبر مرگ شکیبایی را که شنیدم، شوکه شدم. یک چیزهایی و یک کسانی آدم را به یاد گذشته‌های خوب می‌اندازند و اسم آن‌ها مساوی است با یک حس خیلی خوب؛ مثل حس روزهای ابری خوب، که شکیبایی هم این‌طور بود.

او در ادامه تأکید کرد: خیلی حیف شد که شکیبایی رفت. همه چیز می‌آید و همه چیز می‌رود؛ ولی حیف شد.

بنویسید حیف شد!

نبودنش برای جامعه‌ی هنری ضایعه‌ی‌ بزرگی است. مهدی صباغ‌زاده که کارگردانی فیلم‌های «صبحانه‌ای برای دو نفر» و «جست‌وجو در جزیره» با بازی خسرو شکیبایی را بر عهده داشته ‌است، گفت: خسرو شکیبایی هنرمندی بسیار عزیز و دوست‌داشتنی برای همه‌ی ما بود.

این کارگردان سینما در گفت‌وگو با ایسنا، خاطرنشان کرد: ارتباطم با خسرو بسیار نزدیک بود و از سال‌های دور با او همکاری داشتم؛ در این مدت، لحظات بسیار خوبی با هم داشتیم و به واقع، فوت او برای جامعه هنری ایران ضایعه‌ی بزرگی است.

او با یادآوری خاطرات همکاری با خسرو شکیبایی که به اواخر دهه‌ی 60 و اوایل دهه‌ی 70 برمی‌گردد، گفت: در طی ماه‌های ساخت فیلم «جست‌وجو در جزیره»، شب‌ها و روزهای بسیار خوبی را با هم داشتیم. امیدوارم خدا به تمام فیلمسازانی که با وی همکاری داشتند، صبر دهد.

مهدی صباغ‌زاده درباره‌ی شیوه‌ی بازی خسرو شکیبایی گفت: خسرو آن‌چه را در فیلم‌نامه بود، از درون درک می‌کرد و سعی می‌کرد آن را با حس و حال خودش ایفا کند؛ البته من هم با اعتمادی که به او داشتم، دستش را باز می‌گذاشتیم تا خلاقیت و اقتدار خود را بروز دهد.

این کارگردان در پایان گفت: در یک کلام، خسرو شکیبایی یکی از بهترین بازیگران سینمای ما بود که خلاقیت و توانمندی بسیاری داشت. او همچنین با تمام کارگردانانی که با آن‌ها همکاری می‌کرد، رفیق و دوست بود.

بازیگری تکرارنشدنی است

امین تارخ گفت: خسرو شکیبایی بازیگری تکرار نشدنی است و امروز نباید به عزای از دست رفتن این هنرمند نشست؛ بلکه سال‌ها باید به عزای از دست دادن او بنشینیم.

این بازیگر سینما و تئاتر ایران در پی درگذشت خسرو شکیبایی به خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گفت: او بازیگری بسیار خلاق بود و درعین معروفیت، بسیار محبوب بود. بعد از انقلاب، هیچ‌کس محبوبیت او را تجربه نکرد؛ به‌طوری که چندین دهه در قله‌ی رفیعی از محبوبیت ایستاد.

امین تارخ که از دوره‌ی جوانی با شکیبایی آشنایی و دوستی داشته است، ادامه داد: مرگ نمی‌گذارد که انسان از دوستانش به قدر نیاز لذت ببرد؛ هم زمان کم است و هم فاصله‌ها دور و دوستان به سختی می‌توانند یکدیگر را ببینند؛ اما حالا یاد روزهایی می‌افتم که در شیراز و اصفهان در جشنواره‌های گوناگون با هم بودیم و تجربیات بسیار خوبی را به‌دست آوردیم.

تارخ در پایان گفت: امیدوارم روحش از ما آزرده نباشد؛ روحش از ما شاد باشد و برای ما دعا کند که زندگی سخت این‌جهانی را با خواب آهسته‌ی مرگ و با عاقبت‌ به‌خیری پشت سر بگذاریم.

درگذشت شکیبایی یک تراژدی است

محمدرضا هنرمند با ابراز تأسف نسبت به درگذشت خسرو شکیبایی، ابراز امیدواری کرد که جامعه‌ی سینمایی ایران از این پس کم‌تر شاهد بروز تراژدی‌هایی از این دست باشد.

این کارگردان سینما و تلویزیون در پی درگذشت خسرو شکیبایی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره‌ی دلایل خود از ذکر عنوان تراژدی برای درگذشت این هنرمند، خاطرنشان کرد: از مرگ او به عنوان تراژدی یاد می‌کنم؛ چراکه بازیگرانی مثل خسرو شکیبایی به این زودی‌ها در سینمای ایران پدید نخواهند آمد و این مشکل بزرگی است.

او که کارگردانی سریال «کاکتوس» را از دهه‌ی 70 با بازی خسرو شکیبایی برعهده داشت، یادآور شد: در دوره‌ی همکاری با خسرو شکیبایی، خاطرات بسیار خوبی با هم داشتیم و از لحظه‌ای که خبر فوت او را شنیدم، تا به این لحظه، این خاطرات مدام برایم مرور می‌شود.

محمدرضا هنرمند درباره‌ی شیوه‌ی بازی شکیبایی اظهار کرد: قدرت بازی و شیوه‌ی کاری او مشخص است. خسرو شکیبایی در حدی از توانمندی در ایفای نقش‌ها بود که نیازی به تأیید من ندارد.

این کارگردان سپس از خسرو شکیبایی به عنوان یکی از پدیده‌های عالم بازیگری یاد کرد که بسیاری از نقش‌های سینما و تلویزیون را تنها او می‌توانست زنده کند.

وی درباره‌ی دوران همکاری با شکیبایی در سریال «کاکتوس» و دلیل حضور او در یک سریال تلویزیونی، یادآور شد: ایشان در اوج محبوبیت و شهرت حاضر به ایفای نقش در سریال «کاکتوس» شد. ای کاش خود او زنده بود و از او می‌پرسیدید که چرا در اوج شهرت به تلویزیون آمد؛ اما آن‌چه مسلم است همان دلیلی که هم‌اینک بسیاری از بازیگر سرشناس ما را به سمت تلویزیون کشانده است، دلیل حضور خسرو شکیبایی در سریال «کاکتوس» هم محسوب می‌شود.

از استثنایی‌ترین بازیگران بود

نیکی کریمی گفت: خیلی متأسف‌ام که یک انسان خوب و یک بازیگر فوق‌العاده که جزو استثنایی‌ترین بازیگران بود، از میان ما رفت.

این بازیگر سینمای ایران در پی درگذشت خسرو شکیبایی به ایسنا، گفت: به نظرم، خسرو شکیبایی یک پدیده‌ی عجیب و غریب بود و هر نقش سینمایی را که بازی می‌کرد، طعم و بوی خود را در آن نقش به جا می‌گذاشت. او هنرمند آگاه و جذابی بود و هر نقشی که بازی می‌کرد، جذابیت او بود که می‌دیدیم.

کریمی که در فیلم «سارا» و «پری» داریوش مهرجویی با شکیبایی هم‌بازی بود، در پایان متذکر شد: به نظرم، هیچ‌وقت نشد که استعداد شکیبایی در سینمای ایران کشف شود و از 50درصد از استعداد او استفاده شد.

درد بزرگی بر ما نازل شد

از سوی دیگر، داریوش مهرجویی که در حال حاضر در ارمنستان به‌سر می‌برد، با ارسال پیامکی نوشت: درد بزرگی بر ما نازل شد. تسلیت بر همه‌ی خانواده‌ی سینما!

آسمان هنر ایران یکی از بزرگ‌ترین ستاره‌هایش را از دست داد

مهرانه‌ مهین‌ترابی که در سریال «خانه‌ی سبز»، یکی از همکاری‌های طولانی‌مدت خود را با خسرو شکیبایی تجربه کرده است، با صدای بغض‌آلود از شنیدن خبر درگذشت این هنرمند می‌گوید: آسمان هنر ایران یکی از بزرگ‌ترین ستاره‌های خود را از دست داد.

این بازیگر در گفت‌وگو با ایسنا، عنوان کرد: شکیبایی هنرمند خلاقی بود که مشخص‌ترین ویژگی‌اش، حساسیت فوق‌العاده‌اش بود؛ حساسیتی که گاهی او را غیرقابل دسترس می کرد.

مهین‌ترابی افزود: او را از سال 1360 می‌شناسم. در نمایش «الموت» به کارگردانی مجید جعفری نقش کوتاهی را بازی می‌کردم و او نقش ملک‌شاه سلجوقی را بازی می‌کرد. همیشه تحسینش می‌کردم که روی صحنه فوق‌العاده بود و من که دختر جوانی بودم، مفتون بازی بی‌نظیر او می شدم. خلاقیت‌هایش و اصرارش برای خواندن هزارباره‌ی متن برای پیدا کردن یک چیز تازه همیشه برایم جالب بود.

وی همچنین گفت: با هم گریه‌ها کردیم و خندیدیم. شکیبایی آدمی بود که برای ستاره شدن آفریده شده بود. لحظاتی را که در «خانه‌ی سبز» خلق کردیم، همیشه برایم عزیزم و به‌یاد‌ماندنی است. یادش گرامی باد!

در خواب و بیداری کارش را دنبال می‌کرد

مجید جعفری گفت: خسرو شکیبایی تنها هنرپیشه‌ای بود که در خواب و بیداری کارش را دنبال می‌کرد؛ بنابراین همواره آمادگی کافی داشت.

این کارگردان تئاتر که در 8 نمایش با خسرو شکیبایی همکاری داشته است، در پی درگذشت این هنرمند در گفت‌وگویی با ایسنا عنوان کرد: با شکیبایی در سال 53 آشنا شدم. همه‌ی زندگی‌اش در آن روزها تئاتر بود. هیچ دوستی غیر از دوستان تئاتری نداشت. هیچ‌گاه کاری جز تئاتر نداشت. هیچ خانواده‌ای غیر تئاتر نداشت. اگر از او می‌پرسیدند زندگی یعنی چه، قطعا جواب می‌داد، زندگی یعنی هنر نمایش. از نادر کسانی بود که تمام لحظات زندگی را صرف هنرش می‌کرد؛ یا در حال کار بود یا برای کارش می‌آموخت.

وی در ادامه افزود: اگر قدری انصاف داشته باشیم، باید بگوییم در هیچ لحظه‌ای از زندگی‌اش با کارش فاصله نداشت. اولین کاری که با من داشت، نمایش «بکت» اثر ژان آنوی بود، که نقش پاپ را بازی می‌کرد؛ نقش کوتاهی بود و از چهار ساعت نمایش، فقط پانزده دقیقه بازی داشت؛ اما برای بازی کردن این نقش کوتاه، تمام شبانه‌روز خود را صرف می‌کرد. یکی از روزهای تمرین به محض ورود به سالن، قبل از سلام، گفت، «این پاپ توی خواب هم ما رو ول نمی‌کنه. توی خواب با کاردینال دعوام شد؛ اما یک‌هو غیب شد. جیغ کشیدم و بیدار شدم توی بیداری، توی اتاق‌های خانه داشتم دنبالش می‌گشتم... .»

جعفری همچنین یادآور شد: اگر نقشی را 10 مدل بازی می‌کرد و اگر مورد نظر کارگردان واقع نمی‌شد، بی‌تردید مدل یازدهم را پیشنهاد می‌داد. او که در نمایش «بکت»، نقش کوتاهی بازی می‌کرد، در نمایش تراژدی «کسرا» نقش اصلی را بازی می‌کرد و به همین سرعت جای خود را در گروه گشود و در گروهی که من کارگردان آن بودم، هشت نمایش بازی کرد و وارد سینما شد؛ به طور جدی کار کرد و به بالاترین قله‌ی افتخار رسید. از آن پس برای رفع دلتنگی به تئاتر بازمی‌گشت و هربار که می‌آمد، نقشی شگرف می‌آفرید. روحش شاد، یادش گرامی و در محضر حضرت دوست آمرزیده باد!

آغازگر شیوه‌ی نوینی در بازیگری شد

سیروس الوند گفت: خسرو شکیبایی در ابتدای دهه‌ی 60 آغازگر شیوه‌ی نوینی در بازیگری سینمای ما شد؛ شیوه‌ای که بعدها توسط بسیاری پیگیری شد یا مورد تقلید قرار گرفت.

این کارگردان سینما که در فیلم‌های «یک بار برای همیشه» و «مزاحم» با خسرو شکیبایی همکاری داشته است، به خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ادامه داد: خسرو شکیبایی در همان نقش کوتاه فیلم «خط قرمز» شیوه‌ای را اعمال کرد که دور از قواعد کلاسیک بازیگری بود؛ شیوه‌ای که باعث می‌شد نقش در باور تماشاگر بگنجد و او رفته رفته نقش را به عنوان یک شخصیت واقعی بپذیرد که اوج موفق این حضور، با فیلم «هامون» بود.

الوند خاطرنشان کرد: او در فیلم «یک بار برای همیشه» 20 روز برای تمرین وقت گذاشت و یکی از بهترین بازی‌های خود را ارائه داد و اصولا در هر فیلمی صرف نظر از خوب، متوسط یا بد؛ همیشه حضور معتبری داشت و این به جذابیت وجودی او برمی‌گشت که باعث می‌شد، حتی در یک فیلم بد هم خوب بازی کند؛ چرا که شکیبایی،‌لطافت، گرمی و حس و حال ویژه‌ی خود را داشت.

سیروس الوند با اظهار تاسف از درگذشت شکیبایی یادآور شد: جا داشت سینمای ما سالهای سال از حضور خسرو شکیبایی استفاده کند جای او خالی است؛ زیرا گرچه بازیگران بسیار خوبی داریم اما نوع کار او منحصر به‌فرد بود و تصور نمی‌کنم به این زودی کسی بتواند جای خالی او را پر کند؛ او از تئاتر و دوبله کارش را شروع کرده بود و از دهه‌ی 50 و در طی بیش از 35 سال سابقه حرفه‌ای در تمام عرصه‌های رسانه‌ای هنر اعم از تئاتر ،‌رادیو، تلویزیون، و حتی ضبط نوار و سی‌ دی و خواندن اشعار شاعران شهیر ما حضوری جدی و موفق داشت.

فتحی: حسرت کارکردن با «شکیبایی» تا قیامت بر دلم ماند

حسن فتحی گفت: همیشه دوست داشتم که در کارهایم با «خسرو شکیبایی» همکاری داشته باشم، اما این اتفاق نیافتاد و حسرت کارکردن با او تا قیامت بر دلم ماند.

حسن فتحی کارگردان سریال‌هایی چون «مدار صفر درجه»، «شب دهم» و «پهلوانان نمی‌میرند» با بیان این مطلب در گفت و گو با فارس گفت:‌ متاسفانه من نتوانستم در آثاری که ساخته‌ام از مرحوم «خسرو شکیبایی» استفاده کنم.

وی با ذکر این که او یکی از بازیگران بسیار خوب و تاثیرگذار سینما و تلویزیون ما بود، افزود: هیچکدام از افراد هم نسل من بازی او را در سینما با نقش هامون و در تلویزیون با نقش شهید مدرس هرگز فراموش نخواهیم کرد و آرزوی هر کارگردانی در ایران بود که در یکی از آثار خود از او استفاده کند و من هم متأسفم. هم از بابت فوت زودهنگام او و هم برای خودم که فرصت نشد با او همکاری کنم و این حسرتی است که تا قیام قیامت بر دل من نشست.

وی با بیان اینکه زمان بسیاری طول خواهد کشید تا فردی مانند شکیبایی دوباره ظهور کند، ادامه داد: ‌وقتی نگاه می‌کنم به تربیت و شکل گیری بازیگران هم نسل شکیبایی و ورود آنها را مقایسه می‌کنم با بازیگران فعلی، می‌بینیم که تفاوت از زمین تا آسمان است. هرقدر نسل شکیبایی با رنج و سختی قدم‌ها و گام‌های پر پیچ و خم این مسیر را پیمودند و در این مسیر صبر پیشه کردند و به جایگاهی رسیدند که واقعا برازنده آنها بود، متأسفانه نسل جوانی که این سال‌ها و ماه‌ها و روزها وارد سینما می‌شوند، مراحل و مدارج خود را یکشبه طی می‌کنند و نتیجه‌اش این است که کیفیت بازیگری در سطح بازیگران جوان تقلیل پیدا کرده است.

حسن فتحی تصریح کرد: شما هنوز وقتی از بازی‌های خوب صحبت می‌کنید، باید از نسل انتظامی، رشیدی، مشایخی، پرستویی، شکیبایی و ... یاد کنید و هنوز با قطعیت نمی‌توان از بازیگری بازیگران جوان گفت و این بر می‌گردد به اینکه بازیگران قبلی تلاش می‌کردند، مطالعه می‌کردند و پله پله پیش می‌رفتند. درست برعکس نسل جدید که همه چیز را سهل و آسان می‌خواهد و به همین دلیل خیلی در کار خود موفق نیست.

وی ادامه داد: به هر حال ما در این زمینه‌ها همیشه باید حسرت و دریغ بخوریم و دائم نگاهمان به گذشتگانی باشد که یک به یک از دست ما می‌روند، بدون اینکه آیندگانی بتوانند این فضا را پر کنند. این مسأله یکی از تراژدی‌های تاریخ اجتماعی ماست و امیدوارم به جایی نرسیم که فقط آه بکشیم و حسرت بخوریم.

جایگزینی برای خسرو شکیبایی نخواهد آمد

پبشکسوت هنر نمایش مازندران و کارشناس هنری ارشاد این استان از خسرو شکیبایی به عنوان هنرمندی با احساس نام برد و گفت: او با شخصیت هنری‌اش زندگی می‌کرد و تا سال‌ها نمی‌توان جایگزینی برای خسرو شکیبایی پیدا کرد.

محمد جونیان در گفتگو با فارس در ساری افزود: نمی‌توان در کارنامه هنری شکیبایی شخصیت نمایشی وی را پیدا کرد که این هنرمند با مسئولیت هنری‌اش زندگی نکرده باشد.

عضو شورای نظارت بر نمایش اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران تصریح کرد: وقتی که نقشی به خسرو شکیبایی داده می‌شد با تمام وجود درکش می‌کرد و سپس آن را به معرض نمایش می گذاشت.

جونیان بیان کرد: به همین علت از خسرو شکیبایی به عنوان هنرمند با احساس یاد می‌کردند.

وی با اشاره به خصلت «مینیک صورت» بازیگران و هنرمندان نمایش افزود: خسرو شکیبایی کسی بود که تمام اعضا و جوارح وی در زمان نمایش حرفی برای گفتن داشت.

جونیان در پایان ضمن اظهار تاسف به خاطر از دست دادن هنرمندی دیگر از کشورمان گفت: مسئولان باید به شخصیت‌هایی مانند جعفر والی که ستون تئاتر ایرانند و در بستر بیماری روزگار می‌گذرانند، توجه ویژه کنند.

مجموعه تلویزیونی

مسعود رسام گفت: طی سالیان ساخت سریال‌های «سرزمین سبز» و «خانه سبز» با زنده‌یاد خسرو شکیبایی زندگی کردم و خیلی ویژگی‌ها از او یاد گرفتم.

این کارگردان سینما و تلویزیون در پی درگذشت خسرو شکیبایی در گفت‌وگویی با خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، خاطرنشان کرد: طی سه سال همکاری با زنده‌یاد خسرو شکیبایی در وهله نخست، بازیگری و در وهله دوم، فروتن، مهربانی و مردم‌دوستی را از او یاد گرفتم.

او با اظهار تاسف از جای خالی شکیبایی از این پس در عرصه‌ی هنر گفت: می‌گویند هرکه را می‌خواهی بشناسی در سفر بشناس.

ما در سریال «سرزمین سبز» مجبور شدیم به شهرهای آبادان، خرمشهر و حتی چابهار سفر کنیم و تمامی ارزش‌هایی که در بالا از آن‌ها یادکردم در طول همین سفرها از او یادگرفتم.

مسعود رسام درباره شیوه‌ی بازی زنده‌یاد خسرو شکیبایی در فیلم‌ها و سریال‌ها خاطرنشان کرد: او نقش‌ها را بازی نمی‌کرد، بلکه آن‌ها را زندگی می‌کرد. خسرو شکیبایی، مثل یک کودک ابتدا قصه را باور می‌کرد، و پس از این که باورش می‌شد درآن فضا و مکان است، جملات و کلمات را بیان می‌کرد. هیچ نقشی برای او بازی نبود و همان‌طور که خودش اعتقاد داشت تمامی نقش‌ها را زندگی می‌کرد.

این کارگردان تلویزیون درباره‌ی حضور خسرو شکیبایی در تلویزیون پس از رسیدن به شهرت یادآور شد: او خودش بازی در تلویزیون را دوست داشت و ارتباط انبوه را می‌پسندید. روزی که می‌خواستیم او را برای بازی به خانه سبز دعوت کنیم، فکر نمی‌کردیم قبول کند، اما زنده‌یاد خسرو شکیبایی یک ساعت پس از تلفن ما به دفتر آمد، قراردادش را امضاء کرد و گفت: دلم می‌خواهد با شما کار کنم.

بیژن بیرنگ گفت: خسرو شکیبایی یکی از موفق‌ترین، قوی‌ترین و دوست‌داشتنی‌ترین بازیگرانی بود که در عمرم دیدم.

کارگردان سریال «خانه سبز» و «سرزمین سبز» که از حضورهای ماندگار خسرو شکیبایی در عرصه‌ی تلویزیون است، در گفت‌وگویی با خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، یادآور شد: هیچ‌گاه یادم نمی‌رود وقتی برای بازی در سریال «خانه‌ سبز» از ایشان دعوت کردم، خسرو شکیبایی در اوج موفقیت بود؛ اما ساخت سریال «خانه سبز» و در پی آن «سرزمین سبز» دو سال همکاری در شرایط دوستانه را برای ما رقم زد.

او همکاری با این هنرمند را برای خود افتخار دانست و افزود: حضور خسرو شکیبایی در یک فیلم یا سریال، بیش از من برای بازیگرانی که مقابل ایشان قرار می‌گرفتند، افتخار بود؛ چراکه یکی از خصوصیات خوب ایشان این بود که اعتقاد داشتند اگر بازیگر نقش مقابلش به خوبی ایفای نقش کند، او هم می‌تواند به خوبی بازی کند؛ از این رو همواره به بازیگر نقش مقابل خود یاری می‌داد تا نقشش را به خوبی ایفا کند.

بیژن بیرنگ متذکر شد: او از جمله هنرمندانی بود که راه سختی را برای رسیدن به موفقیت طی کرد و سرانجام به موفقیت‌های دست یافت که حقش بود و شاید هم بیشتر از این‌ها حق داشت.

این کارگردان با اشاره به مشکلات مالی هنرمندان در زمان حیات و از جمله این هنرمند، به طرح این پرسش پرداخت که مگر ما چند بازیگر همانند خسرو شکیبایی داریم؟! آیا تعداد آنان به انگشتهای دست می‌رسد؟!

وی سپس ادامه داد: این در حالی است که ماحصل مالی و هنری ایشان به هیچ وجه با هم قابل مقایسه نیست. خسرو شکیبایی شاید پس از حضور در تلویزیون بود که تازه موفق شد خانه‌ای صد متری آنهم با تخفیف‌های بسیار، به دلیل معروفیتی که کسب کرده بود تهیه کند؛ در غیر اینصورت پیش از آن او و خانواده‌اش در گوشه‌ای از تهران زندگی می‌کردند و خسرو شکیبایی هر گاه که می‌خواست خود را سر صحنه برساند، با مشکل مواجه بود.

وی ادامه داد: خسرو شکیبایی امروز حتما دین بزرگی بر مردم و فرهنگ و اندیشه‌های این ملت دارد. خوب است جامعه و مسوولان در قبال خدمات ایشان احساس مسئولیت کنند؛ چرا که امروز مسوولیت خانواده و زندگی آنان بر گردن همه‌ی ما است

سعید عالم‌زاده گفت: خسرو شکیبایی به واقع انسان شریفی بود و من شیفته‌ی اخلاق این هنرمند بودم.

این کارگردان سینما و تلویزیون که تله‌فیلم «پیوند» به کارگردانی او، آخرین ایفای نقش زنده‌یاد خسرو شکیبایی در یک فیلم محسوب می‌شود، در پی درگذشت این هنرمند به ایسنا، گفت: «پیوند» اولین و آخرین همکاری من با خسرو شکیبایی بود و پس از همکاری در این فیلم تلویزیونی، افسوس خوردم که چرا پیش از این، با ایشان همکاری نداشتم.

وی ادامه داد: خسرو شکیبایی علاوه بر این‌که بازیگر بسیار توانایی بود، یک انسان شریف هم بود. من شیفته‌ی اخلاق او شدم و پس از همکاری در تله‌فیلم «پیوند»، دلم می‌خواست هر چه سریع‌تر مجددا با او همکاری کنم.

عالم‌زاده همچنین گفت: وقتی می‌خواستم از شکیبایی برای بازی در تله‌فیلم «پیوند» دعوت کنم، یک‌سری از افراد به من گفتند که به دلیل سن او، تایم کاری کمی را در اختیار خواهی داشت؛ اما پس از کار با خسرو شکیبایی متوجه شدم که به هیچ وجه این‌گونه نیست.

کارگردان تله‌فیلم «پیوند» با یادآوری خاطره‌ی همکاری با این هنرمند، ادامه داد: هنگام تصویربرداری برخی صحنه‌های فیلم، یک روز که در بیمارستان شریعتی کار داشتیم، خسرو شکیبایی از ساعت 8 صبح در صحنه حاضر بود و اولین پلانی که موفق به گرفتن آن شدیم، ساعت 4 بعدازظهر بود. او آن روز تا 2 نصف شب پا به پای ما آمد و به تمام اعضای گروه نیز روحیه داد.

عالم‌زاده درباره‌ی آخرین نقشی که خسرو شکیبایی در آن ایفای نقش کرده است، گفت: طی صحبتی که با خسرو شکیبایی داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که شخصیت او در فیلم «پیوند» باید انسانی واله و شیفته باشد. اشعاری که او در سکانس خانه‌ی این فیلم انتخاب کرد و خواند، به هیچ وجه در فیلم‌نامه نوشته نشده بود؛ اما زنده‌یاد شکیبایی به حدی با صدای گرم و شیرینش این اشعار را زیبا خواند که این تصاویر هفت‌دقیقه‌یی را تنها پلان بندی کردیم و هیچ بخشی از آن حذف نشد. به اعتقاد من، این پلان، پلان خود خسرو شکیبایی بود.

شکیبایی میراث فرهنگی ایران بود

اهالی سینما، تئاتر و تلویزیون ایران که امروز داغدار فقدان نابهنگام یکی از برجسته‌ترین بازیگران این عرصه شده‌اند، از خاطرات و ویژگی‌های زنده‌یاد خسرو شکیبایی می‌گویند.

پرویز شیخ‌طادی که در فیلم تلویزیونی "سومین روز پس از مرگ" تجربه همکاری با زنده‌یاد شکیبایی را داشته، درباره این بازیگر فقید به مهر گفت: شکیبایی میراث فرهنگی ما بود که از میان ما رفت.

وی ادامه داد: خیلی دلم می‌خواهد خانواده این عزیزان گمان نکنند تنها پدر یا مادر خود را از دست داده‌اند، زیرا افرادی مثل شکیبایی  یک ارزش ابدی برای همه ملت ایران بوده‌اند. باید هر چه بیشتر مراقب این افراد بود و به قول معروف آنها را میان زرورق نگهداری کرد.

شیخ‌طادی در بخش دیگر سخنان خود اظهار داشت: خسرو مدتی بیمار بود و مدام نزد پزشک می‌رفت. با وجود ابتلا به بیماری کبدی و دیابت روحیه‌ای عجیب داشت و با اینکه با بیماری دست و پنجه نرم می‌کرد، اما مدام مراقب بود هنگام کار کسی را اذیت نکند.

این کارگردان سینما با حالتی کاملا متأثر یادآور شد: روزی خسرو سر صحنه "سومین روز پس از مرگ" به من گفت پرویز من تو را خیلی اذیت می‌کنم. من در جواب گفتم ما در قبال بازیگرانی چون تو وظیفه ‌ای بر عهده داریم و پیری تو برای من ارزشمند است. شکیبایی خیلی باارزش و یک استاد اخلاق بود.

مهدی کرمپور هم که در فیلم سینمایی "چه کسی امیر را کشت؟" با مرحوم شکیبایی همکاری کرده است، با اشاره به اینکه خسرو شکیبایی نیاز به تعریف ندارد، این بازیگر فقید سینما را یکی از محبوبترین و بهترین بازیگران سینمای ایران دانست.

وی اظهار داشت: من افتخار همکاری با مرحوم شکیبایی را در فیلم خود داشتم. همچنین هنگام ساخت تیزر بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر وقتی نیازمند استفاده از بازیگری توانا و دارای کلامی معتبر و تأثیرگذار بودم، افتخار همکاری مجدد با وی را به دست آوردم.

کرمپور یادآور شد: زنده‌یاد شکیبایی قرار بود در فیلم "بارانداز"من هم نقش یک مربی کشتی قدیمی و راوی اصلی فیلم را بر عهده داشته باشد. خسرو بازیگری بود که می‌توانست هر کارگردانی را پشت دوربین شگفت زده کند و بیش از تصور یک کارگردان  نقش را به نمایش می‌گذاشت. خسرو شکیبایی در سینما جایگزین نخواهد داشت.

خسرو شکیبایی صبح روز جمعه 28 تیرماه بر اثر ایست قلبی در سن 64 سالگی چشم از جهان فروبست.