گفتگو با کنعان کیانی هنرمند عرصه تئاتر، سینما و
دوبله
گاهی اوقات گذر زمان ، اتفاقاتی را به وجود می آورد که تجزیه و تحلیل آنها دشوار است . روزگاری هنرمندی با عشق تمام دست جوانی را می گیرد
کد خبر: ۱۶۴۳۴
و پشت میکرفن دوبله می نشاند، الفبای کار را با صبر تمام به او می آموزد، ناتوانی ها و ناامیدی های جوان را پس می زند و با تلاش نفس گیر، از او یک دوبلور می سازد. جوان بزرگ و بزرگتر می شود و استاد پیر. جوان در متن ماجرا قرار می گیرد و استاد را در حاشیه می نشاند. جوان بزرگتر و باتجربه تر می شود و نام خود را در عرصه دوبله ، به ثبت می رساند. تا جایی که در همایش صداهای ماندگار، حتی در مصاحبه های نامی از استاد نمی برد. کنعان کیانی متولد سال 1311در بادکوبه است . بسیاری از دوبلورهایی که امروز در حیطه صداهای ماندگار طبقه بندی شده اند، کار دوبله را با نام و نظارت و آموزش کنعان کیانی شروع کرده اند. کنعان کیانی ، فعالیت هنری خود را در سال 1328با حضور در عرصه گوناگون هنری (گریم ، تئاتر، سینما، دوبله ، رادیو) آغاز کرده است . «خواستگاری »، «پهلوانان »، «سلطان صاحبقران » و... از فعالیت های تلویزیونی اوست . او همچنان در تئاترهای بسیاری نیز حضور داشته است که زورق بی صاحب ، توپاز، زشت و زیبا، زارع شیکاگو و... از آن جمله است . مهتاب خونین ، شب فرشتگان ، شب نشینی در جهنم ، ارادتمند شما عزرائیل ، داش آکل ، الماس 33، فرمان سید، شیلات ، ترن و... از کارهای سینمایی کنعان کیانی است . او علاوه بر این فعالیت ها، 2نوار قصه کودکان را نیز روانه بازار کرده است . اکنون پس از چند دهه فعالیت مستمر هنری ، مدتی است نام کنعان کیانی را فقط به عنوان سرپرست گویندگان کارتون مشاهده می کنیم . کاهش فعالیت هنری این هنرمند گرانقدر انگیزه ای بود برای گپی دوستانه با او. فعالیت هنری خود را از چه زمانی و چگونه آغاز کردید؛
20ساله بودم که با فیلم مهتاب خونین کار هنری ام را با سینما آغاز کردم و پس از آن در فیلمهایی چون شب نشینی در جهنم (به عنوان گریمور)، ارادتمند شما عزرائیل ، الماس 33و... حضور داشتم . علاوه بر آنها در عرصه گریم و گویندگی هم مشغول به کار شدم . چطور شد که وارد عرصه سینما شدید، آیا دوره آموزشی خاصی هم گذرانده اید؛
بله ، دوره های بازیگری بود که علاقه مندان پس از گذراندن آن ، جذب تئاتر می شدند؛ اما از آنجایی که سن من کم بود و موقعیت ورود به تئاتر را نداشتم ، این بود که فعالیتم از سینما شروع شد. شما توسط چه کسانی برای فیلم مهتاب خونین انتخاب شدید؛
توسط آقایان میثاقیه ، همایون و دهقان . زمینه آشنایی شما با آنها چگونه به وجود آمد؛
کاملا اتفاقی بود. همیشه همه چیز اتفاقی پیش می آید، گذر زمان است که مسائلی را پیش روی ما قرار می دهد. فعالیت بازیگری شما تا چه زمانی ادامه داشت ؛ فعالیتم تا پس از انقلاب هم ادامه داشت و فیلمهایی مانند ترن ، شیلات ، سلطان صاحبقران ، فرمان سید و... را نیز بازی کردم . من در کنار کار دوبله ، رادیو و تئاتر، به بازیگری هم می پرداختم. از چه زمانی به عرصه دوبله وارد شدید؛
اولین فیلمی که گویندگی کردم ، همان مهتاب خونین بود که پس از آن ، فعالیت مستمر دوبله را نیز ادامه دادم . کار ما در دوبله بسیار دشوار بود. نکته ای را عرض کنم که فکر نمی کنم تا به حال در جایی گفته باشم . در دوبله آپاراتی داشتیم که فیلمها توسط آن پخش می شد. کیفیت پخش مناسب نبود و فیلم لرزشهای زیادی داشت ، به همین خاطر کار دوبله را متوقف کردم . گفتم بروید و چند تا دوربین بیاورید. دوربین ها را به گوینده ها دادم . توسط دوربین ها حرکت لبها را تشخیص می دادیم و کار دوبله را انجام می دادیم. آیا فعالیت رادیویی شما هم از پیش از انقلاب آغاز شد؛
خیر، پس از انقلاب بود. من 15سال پیش سکته کردم و به علت وضعیت جسمی نامناسب ، مدت 4سال کار نکردم . پس از آن که بهبود نسبی حاصل شد، آقای نوذری به من پیشنهاد کار در «صبح جمعه » رادیو کرد که البته در ابتدا قبول نکردم ؛ اما بالاخره با گروه صبح جمعه همکاری کردم و فعالیت رادیویی هم این طور شروع شد. همان زرگنده معروف ... بله ، درست است . البته کاراکترهای دیگری هم اجرا می کردم . به هر ترتیب ، فعالیت رادیویی من محدود به همان برنامه است که چند سالی پخش می شد. با پایان یافتن این برنامه ، فعالیت رادیویی دیگری نداشتم و با توجه به این که اوضاع جسمی من هم بهبود یافته بود، مجدد فعالیت در زمینه دوبله را آغاز کردم . با توجه به این که نقشهای جدی را بیش از نقشهای طنز تجربه کرده اید، چطور شد که کاراکتر طنز زرگنده را انتخاب کردید؛
من انتخاب نکردم ، این نقش توسط منوچهر نوذری برای من انتخاب شد. فکر می کردید در کار طنز هم موفق و برجسته جلوه کنید؛
تعریف کردن از خود، بدترین کار است ؛ اما فکر می کنم دلیل موفقیت های کاراکترهای آن برنامه ، اشخاص باتجربه گروه بودند. من هم ذاتا در کنار وجهه جدی ، (در خانواده ) آدم شوخ طبعی هستم . به همین دلیل با کاراکتر طنز چندان غریبه نبودم . شما تجربه ارزشمندی در زمینه طنزهای گفتاری دارید، با اشراف به این موضوع گمان نمی کنید در حال حاضر این مقوله با افت قابل توجهی مواجه شده است؛ دیگر دیالوگ های طنز به اندازه گذشته قدرتمند و دلنشین نیست؛
دیالوگ طنز را خود شخص باید بسازد. مثل آردی است که به کسی می دهند و از او نان مرغوب می خواهند. انجام این کار چندان دشوار هم نیست ، فقط قدری فکر و اندیشه می خواهد. کسانی که کار طنز می کنند می بایست یک پشتوانه قوی هنری داشته باشند تا دلنشین و قوی ظاهر شوند، در کار طنز، مهم چگونه اجرا کردن است . اگر موافق باشید، کمی هم سراغ دوبله برویم . شما با این همه سال اندوختن تجربه هنری ، اخیرا سرپرستی گویندگان فیلم کودک را عهده دار شدید. وقتی حضور شما را در فیلمهای کودک مشاهده می کنیم و از طرف دیگر بی میلی برخی از دوبلورها را برای کار کودکان می بینیم ، با نوعی تناقض مواجه می شویم که بالاخره دوبله کارتون کاری در شان یک گوینده هست یا خیر؛
ببینید، دوبله کارتون ، مشکل تر از سایر فیلمهاست . به نظر من دوبله فیلم ، پیش زمینه ای است برای دوبله کارتون. علت این که برخی گوینده ها گرایشی به دوبله کارتون ندارند چیست؛
چون ، دوبله کارتون برای بعضی از افراد کار دشواری است . در کارتون تیپهای مختلفی وجود دارد. گوینده باید صد گونه صحبت کند تا آن صدای اصلی که مورد نظر است آفریده شود؛ صدای دلنشینی که کودک را جذب کند. زمانی بود که به خود می بالیدیم و می گفتیم دوبله ما از درخشان ترین دوبله های دنیاست ؛ اما حالا که واقع بین تر به هنر دوبله نگاه می کنیم متوجه می شویم دوبله ما با افت بسیاری مواجه شده است ، شما چه نظری دارید؛
بله من هم قبول دارم . زمان گذشته که ما فیلم سینمایی دوبله می کردیم ، هر فیلم 2تا 3ماه طول می کشید؛ چون بادقت زیادی روی جزء جزء فیلم کار می کردیم ، حتی تغییر لحنهای گفتاری ؛ اما الان این طور نیست . دوبله فیلم 24ساعته انجام می شود. برخی گوینده های جوان ، توانایی این کار فشرده را ندارند و به همین دلیل کار دچار افت کیفی می شود. این کار فقط از عهده گویندگان باسابقه برمی آید. و کلام آخر:
حرف خاصی ندارم ، فقط از شما به خاطر این مصاحبه متشکرم . شهاب نادری مقدم