شهر؛ خانه‌ای که باید دوباره کشف شود

به گزارش جام جم آنلاین شهر‌های امروز بیش از هر زمان دیگری در حال گسترش کالبدی هستند؛ خیابان‌ها توسعه می‌یابند، ساختمان‌ها نوسازی می‌شوند و زیرساخت‌های متنوعی شکل می‌گیرند. با این حال، تجربه جهانی نشان می‌دهد که کیفیت زندگی شهری تنها به توسعه فیزیکی وابسته نیست. آنچه یک شهر را به «خانه» تبدیل می‌کند، احساس تعلقی است که میان شهروندان و فضای شهری شکل می‌گیرد.
این احساس تعلق از مسیر‌های گوناگونی تقویت می‌شود؛ از حفظ خاطرات جمعی و هویت محله‌ها گرفته تا مشارکت داوطلبانه شهروندان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی. هر اندازه افراد خود را بخشی از سرنوشت شهر بدانند، سرمایه اجتماعی نیز افزایش می‌یابد و روابط انسانی در فضای عمومی تقویت می‌شود.
جامعه امروز ایران نیز بیش از گذشته به بازسازی سرمایه اجتماعی نیاز دارد. در این میان، مدارس، خانواده‌ها، رسانه‌ها، مراکز فرهنگی و نهاد‌های مردمی می‌توانند نقش مهمی در آموزش فرهنگ شهروندی و تقویت حس تعلق ایفا کنند. تجربه بسیاری از کشور‌ها نشان می‌دهد که توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که شهروندان نه صرفاً مصرف‌کنندگان خدمات شهری، بلکه کنشگران فعال زندگی اجتماعی باشند.
شاید زمان آن رسیده باشد که در کنار توجه به شاخص‌های عمرانی و اقتصادی، بیش از گذشته به شاخص‌های فرهنگی و اجتماعی نیز بیندیشیم؛ زیرا آینده شهر‌ها تنها با بتن و آسفالت ساخته نمی‌شود، بلکه با اعتماد، مشارکت و احساس تعلق شهروندان شکل می‌گیرد. شهری موفق است که ساکنانش آن را بخشی از هویت خود بدانند و برای بهبود آن احساس مسئولیت کنند.
در نهایت، شهر فقط مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست؛ شهر، روایت مشترک مردمانی است که در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و آینده خود را در آینه آن می‌بینند.