ایران در دوحه و فرصت های پیش رو

در سال های پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران ، مجموعه ای از نگرانی های واهی بر مناسبات ایران و 6 کشور شورای همکاری خلیج فارس سایه انداخته بود.در سال های دهه 80 ، کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس نگران موج انقلابی جمهوری اسلامی ایران بودند و بر همین اساس شورای همکاری خلیج فارس شکل گرفت که ناشی از همین نگرانی های بی مورد بود.در همین سال ها کشورهای عضو شورا از حمله عراق به ایران حمایت کردند و در طول این جنگ 8 ساله همواره در کنار عراق بودند. علاوه براین ، این شورا در تمام سال های موجودیت خود از ادعای امارات عربی متحده در مورد مالکیت 3جزیره ایرانی حمایت کرده است . با پایان جنگ ایران و عراق و فرو نشستن برخی تنش ها میان ایران و همسایگان عرب وکاهش یافتن آن در چند سال اخیر، 2 رویداد مهم و حساس ، بار دیگر به بدبینی های طرفین افزوده است . این دو رخداد، یکی حمله امریکا به عراق است که به گمان کشورهای عربی به گسترش نفوذ ایران در عراق و منطقه منجر شد و دیگری برنامه های هسته ای ایران و بحران ناشی از ذهنیت اشتباه اعراب است .از نگاه کشورهای عرب حوزه خلیج فارس ، سقوط صدام و تحولات پس از آن در عراق به تقویت موقعیت ایران در منطقه انجامیده است . در همین راستا نیز آنها نگران دستیابی ایران به توان هسته ای هستند. از نگاه ایران نیز کشورهای عرب خلیح فارس متحدان نزدیک امریکا و غرب هستند و اگر مناقشه ایران و غرب بالا بگیرد و درگیری های خشونت باری اتفاق بیافتد، آنان در کنار امریکا و علیه ایران عمل خواهند کرد. در ماه های اخیر در تلاش برای کاهش تنش ها، 2پیشنهاد از سوی دو طرف مطرح شده است . کشورهای عرب پیشنهاد تاسیس یک کنسرسیوم غنی سازی اورانیوم برای حل بحران هسته ای ایران داده اند، این پیشنهاد اما به دلیل آن که مبتنی بر توقف کامل غنی سازی اورانیوم در داخل ایران است ، از طرف جمهوری اسلامی رد شده است .ایران نیز برای رفع نگرانی های کشورهای همسایه ، آمادگی خود را برای امضای موافقتنامه امنیتی با آنها اعلام کرده است . این پیشنهاد گر چه رسما از سوی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس رد نشده است ، اما پذیرش آن بسیار بعید به نظر می رسد. حضور محمود احمدی نژاد در اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس هرچند با حسن نیت همراه است ، اما قادر به رفع نگرانی ها و بدبینی های طرف های عرب ایران در چشم انداز نزدیک نخواهد بود. ایران در طول نزدیک به 3دهه گذشته همواره تلاش کرده است تا سیاست خارجی خود را بر مبنای حسن همجواری و دخالت نکردن در امور داخلی کشورهای همسایه پی ریزی کند، اما باید گفت : کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس ، سیاست های غیر منصفانه و نامتوازنی در برابر ایران در پیش گرفتند.در طول 8سال جنگ تحمیلی رژیم صدام علیه جمهوری اسلامی بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس در اقدامی خصمانه و غیردوستانه ، تمام امکانات مالی ولجستیکی خود را در اختیار دیکتاتور معدوم عراق قرار دادند که حجم کمک های مالی این کشورها به صدام در طول این 8سال به رقمی حدود 180میلیارددلار تخمین زده شده است .پس از اشغال کویت از سوی صدام درسال 1990 جمهوری اسلامی ایران قادر بود با بهره گیری از فضای سیاسی آن زمان مشکلاتی برای کشورهای حوزه خلیج فارس ایجاد کند اما ملت ایران با بزرگ منشی از اشتباه های رهبران این کشورها چشم پوشی و راه را برای آغاز یک همزیستی مسالمت آمیز با کشورهای حوزه خلیج فارس هموار کرد. با این که حوادث 3 دهه گذشته باید رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس را به در پیش گرفتن سیاست های معتدل تری در برابر ایران ، وادارمی کرد؛ اما متاسفانه سران و وزیران امور خارجه این کشورها در نشست های دوره ای خود، موضوعات تحریک آمیزی را درباره ایران مطرح کرده اند. مساله جزایر سه گانه ایرانی از جمله مسائلی است که ایران همواره مایل بوده تا به صورت شفاف و در فضایی دوستانه ، حق حاکمیت مطلق خود را بر این 3جزیره برای کشور امارات متحده شرح دهد، اما برخی کشورهای عضو شورای همکاری در برابر روند مذاکرات سنگ اندازی می کنند.اکنون که رئیس جمهوری اسلامی ایران با تواضع کامل در اجلاس شورای همکاری خلیج فارس شرکت کرد؛ سران این کشورها باید صادقانه حسن نیت خود را نسبت به ایران نشان دهند و فصل جدیدی در روابط خود با همسایه قدرتمند خود یعنی ایران بگشایند.حضور محمود احمدی نژاد در اجلاس دوحه به مفهوم دفاع ایران از سیاست های هسته ای خود در برابر رهبران کشورهای عضو این شورا نیست ، بلکه برای همیشه ایشان قصد دارد تا به این کشورها اطمینان لازم را بدهد که فعالیت های هسته ای ایران ، مشکلی برای این کشورها به وجود نخواهد آورد.
در مقابل رهبران این کشورها درجریان اجلاس دوحه باید این اطمینان را به ایران بدهند که اشتباه های دهه 80 میلادی خود را تکرار نکنند و در صورت بروز هرگونه اتفاقی ، حداقل باید بی طرفی خود را اعلام و از کمک به متجاوزان خودداری کنند.