منشور حقوق بیماران در کما

به جرات می شود گفت تعداد کسانی که با «منشور حقوق بیمار» آشنا هستند، حتی یک دهم تعداد بیماران جامعه ما را تشکیل نمی دهند، هر چند که این منشور و مفاد آن بیشتر به سوگندنامه سقراط شبیه است

کد خبر: ۱۵۱۶۲۱

و جنبه فرمایشی آن بیشتر از جنبه اجرایی یا حقوقی است ، خصوصا که اولین ماده این منشور تاکید می کند: بیمار حق دارد در اسرع وقت درمان و مراقبت مطلوب ، موثر و همراه با احترام کامل را بدون توجه به عوامل نژادی ، فرهنگی و مذهبی از گروه درمان انتظار داشته باشد.
اما به رغم تاکید این بند از منشور حقوق بیمار، در عمل در بیمارستان های دولتی با توجیه حجم زیاد کار و مراجعه کننده ، کمبود نیرو و امکانات معمولا بیمار با حداقل شاخص های استاندارد برخورد و درمان روبه روست و در بیمارستان ها و مراکز خصوصی به خاطر پرداخت تعرفه زیاد یا بیمار حقوق خود را کمتر از خدمات ارائه شده می بیند و یا پرسنل بخش خصوصی از توقع بیمار و همراهانش گله مند است. در هر حال منشور حقوق بیمار در کشور ما مساله مهجوری است.
مثلا طبق قانونی نوشته شده در وزارت بهداشت تمام بیمارستان ها موظف به پذیرش بیماران اورژانسی هستند. بیمارستان موظف است با توجه به عواملی از قبیل فوریت ، نوع بیماری و امکانات موجود، مشکل وی را ارزیابی و خدمات لازم را ارائه کند و یا بیمار را به مرکز دیگر معرفی و منتقل کند. اورژانس بیمارستان نمی تواند بدون تضمین پذیرش از مرکز درمانی دیگر مراقبت و درمان بیمار را قطع یا وی را ترخیص کند. شاید بی انصافی باشد که بگوییم در اورژانس های مراکز دولتی و خصوصی کمتر این اتفاق می افتد، اما حقیقت این است که براساس اعلام وزارت بهداشت بیشترین شکایت ها معمولا از بخش اورژانس است.

تبانی پزشکان با برخی آزمایشگاه ها

بی تردید این خبر برای بسیاری از پزشکان شریفی که بجز بیماران به چیز دیگری فکر نمی کنند خوشایند نیست ؛ اما نمی توان به تبانی برخی پزشکان با آزمایشگاه ها، مراکز رادیولوژی و عکسبرداری های خاص اشاره نکرد که براساس توافق با این مراکز برای بیمار نسخه می پیچند.
مریم ساغرچی که همراه مادر 76 ساله خود به یکی از مراکز تست تراکم استخوان مراجعه کرده ، در این باره می گوید: در فاصله ای که منتظر نوبت خود بودم ، خانم منشی با تلفنخانه درمانگاه تماس گرفت و پرسید: پزشک ارتوپد کشیک کیست ، سپس شماره آقای دکتر را گرفت وگفت: آقای دکتر... امروز کاسبی خیلی کساد است ، چند تا مریض برایمان بفرست!
او می افزاید: پس از گذشت لحظاتی با بیماران نسخه به دستی که همگی برای تست تراکم استخوان با بیمه باید حدود 20 هزار تومان می پرداختند مواجه شدم ، در حالی که هیچ مرجعی بر تجویز برخی آزمایش های بی مورد از سوی پزشکان که هزینه زیادی را به بیمار تحمیل می کند، نظارت نمی کند.

NGOها به دنبال حقوق بیماران

موید علویان ، معاون سلامت وزیر بهداشت نیز این مساله را تایید می کند: کمیته اخلاق پزشکی در دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور به همین مساله و گزارش های مردمی توجه دارد و موارد را بررسی می کند.
وی در گفتگو با «جام جم» ادامه می دهد: در واقع به دلیل پوشش بیمه ای ناقص و تعرفه های غیرواقعی رابطه بیمار و پزشک در کشور ما پولی شده و این مساله هم برای بیمار و هم برای پزشک نارضایتی و شکایت برای دریافت حق و حقوق را در پی دارد.
اتفاقا چندی پیش وزیر رفاه پیشنهاد داده بود که رشته حقوق پزشکی برای دفاع از حقوق پزشکان و بیماران تاسیس شود.
مصری با اشاره به لزوم ارتباط صحیح بین بیمار و پزشک و معنوی بودن این رابطه ، تاکید کرد: باید سعی شود پرداخت از جیب مردم کاهش یابد و شفاف سازی در پرداخت ها صورت گیرد و این گونه نباشد که برای یک خدمت پزشکی عباراتی چون در چارچوب و «خارج از بیمه» مطرح شود.
البته بهبود وضعیت بیمه ها یا تعرفه ها می تواند یکی از راههای کاهش شکایات و رسیدگی دقیق به حق و حقوق بیماران باشد؛ اما حتما راههای دیگری هم وجود دارد.
معاون سلامت وزیر بهداشت در این خصوص به سازمان های غیردولتی اشاره می کند: همان طور که سازمان نظام پزشکی در جهت حقوق پزشکان عمل می کند و به عنوان حامی آنها مطرح است ، سازمان های غیردولتی نیز می توانند در جهت حقوق بیماران عمل کنند.
این پیشنهاد علویان با توجه به کاهش تصدیگری دولت می تواند کارگشا باشد.

منشور حقوق بیمار

براساس منشور حقوق بیمار، بیمار حق دارد محل بستری ، پزشک ، پرستار و دیگر اعضای گروه معالج را در صورت تمایل بشناسد. بیمار حق دارد درخصوص مراحل تشخیص ، درمان و سیر پیشرفت بیماری خود، اطلاعات ضروری را شخصا یا در صورت تمایل از طریق یکی از وابستگان از پزشک معالج درخواست کند به طوری که در فوریت های پزشکی این موضوع نباید منجر به تاخیر در ادامه درمان یا تهدید جانی بیمار شود.
این منشور به بیمار حق می دهد تا قبل از معاینات و اجرای درمان ، اطلاعات ضروری درخصوص عوارض احتمالی یا کاربرد دیگر روشها را در حد درک خود از پزشک معالج دریافت و در انتخاب شیوه نهایی درمان مشارکت کند.بر این اساس ، بیمار حق دارد از دسترسی به پزشک معالج و دیگر اعضای اصلی گروه معالج در طول مدت بستری ، انتقال و پس از ترخیص اطمینان حاصل کند.بیمار حق دارد با کسب اطلاع کامل از نوع فعالیت های آموزشی و پژوهشی بیمارستان که بر روند سلامت و درمان او موثرند تمایل و رضایت شخصی خود به مشارکت درمانی را اعلام یا در مراحل مختلف پژوهش از ادامه همکاری خودداری کند.
مواردی که گفته شد، بخشی از حقوق بیمار محسوب می شود؛ اما خارج از این منشور و در مبحثی دیگر به نام اخلاق پزشکی که نه فقط پزشکان که شامل پرسنل مراکز درمانی نیز می شود توجه به حقوق نانوشته بیمار که شاید سخت ترین وضعیت هر انسانی باشد، بیشتر از قانونی بودن ، انسانی است.