مهران دوستی:گویندگان آشفته ،تربیت نکنید

گوینده ، یک هنرمند است ؛ زیرا برای رساندن پیامش فقط یک میکرفن در اختیار دارد که از طریق آن باید با گوش شنونده ارتباط برقرار کند.

کد خبر: ۱۴۵۸۹

گوش ، عاشق می شود؛ چرا که پیام گوینده به صفا و سادگی یک رود زلال در دلش جاری می گردد و او را محصور می کند. شاید مهران دوستی و عده ای دیگر، صاحبان همان هنر خالص باشند؛ همان صدای آشنا و رسا در طول سالهای دفاع مقدس که همچنان خاطره اش گوشمان را می نوازد. اما مهران دوستی با قدمتی 20ساله در عرصه رادیو، یادآور خاطرات دورانی است پر از فراز و نشیب ؛ دوران دفاع مقدس که در عین خرابی و خون و جدایی ، چنان پویایی آفریده بود که رخوت را از سر و روی آدمها زدوده بود. دوران رهایی ، پویش و استقبال ؛ رهایی از پیله های تنیده شده ای که در اطرافمان بود؛ پویش راهی که ارمغانش آزادی بود و استقبال از حرمتی که ترسیم کننده رشادتی جوانمردانه بود که همواره در طول تاریخ ایران زمین به ثبت رسیده بود. خاطراتی که مهران دوستی از آن سالها به یادمان می آورد، یادآور صدایی است که متاثر از اتفاقات حاصل از پیروزی ها و نبردهاست که با احساس مردم عجین شده بود. آنچه در پی می آید، ماحصل گفتگویی است صمیمانه با مهران دوستی . برای این تاثیرگذاری از چه پیشینه ای برخوردار بودید؛ من عاشق این سرزمین هستم ؛ عاشق این مردم . دشمن وارد خاک ما شده بود و من هم باید سهمی از خودم می گذاشتم . بدون این که بهایی برای کارم بخواهم ، با جان و دل ، اطلاعیه ها را می خواندم . فتح خرمشهر و عملیات فتح المبین را هیچ وقت فراموش نمی کنم . آن زمان ، انگیزه هایمان بسیار قوی بود. از آن سالها بگویید؛ از فضایی که در رادیو حاکم بود. آن سالها فضای خاصی حاکم بود. اولین تجربه رادیو در مواجهه با یک جنگ بزرگ باعث شد که به نوعی متفاوت از گذشته گام برداریم . در طول تاسیس رادیو، چنین تجربه ای نداشتیم . تا قبل از آن سالها، هیچ انگیزه ای برای ارتباط زنده با شنونده نداشتیم . بیشتر برنامه ها، تولیدی بود. همگام با شروع جنگ ، یک گروه چند نفره کسانی مثل خزایی ، نورشاهی ، شجاعی مهر، بیدمشکی ، کریمی و چند نفر دیگر رادیو جبهه را راه اندازی کردند که 6ساعت در روز برنامه پخش می کرد. اولین تجربه ما در این خصوص ، همزمان بود با شروع جنگ که مارشی از رادیو نواخته شد. همان زمان بود که احساس کردم می توانم با صدای بلند فریاد بزنم ، تا روزی که در فتح خرمشهر پشت میکرفن رفتم و اطلاعیه آزادی خرمشهر را خواندم و از آن به بعد اطلاعیه ها را من و کریمی می خواندیم . با شور و حالی که جنگ ، آن را مضاعف کرده بود. گویندگی در آن سالها حرمت بالایی داشت . ما هیچ وقت حرفی از پول نمی زدیم و برای پول کار نمی کردیم ؛ برای دلمان کار می کردیم . عجیب بود که روزگارمان هم می گذشت . حال که صحبت از گویندگی در رادیو شد، شما برای این هنر چه مولفه هایی را برمی شمارید؛ هنر گویندگی ، عمری به درازای تاریخ بشریت دارد. اقوام مختلف برای برقراری ارتباط، از گویندگان و سخنوران استفاده می کردند. آنان بهترین شخص را فردی خوش صدا، ادیب ، باسواد می دانستند. گوینده امروزی نیز باید علاوه بر همین شاخص های همیشگی ، صدایش را با توجه به گستره نامحدود علم ، چندبعدی و چندساختی کند. اولین شرط گویندگی در یک رسانه شنیداری ، داشتن صدایی خوب با تن (آهنگ ، وزن و بار کلمه و جمله )، حجم (تارهای صوتی قوی ) و آهنگ (که با تن و حجم ارتباط مستقیم دارد) مطلوب است . البته بدون کسب تجربه در عرصه های مختلف ، گوینده ها نمی توانند موثر واقع شوند. گوینده برای این که پیامش را تاثیرگذار کند، باید متن را بشناسد و لحن مناسب با آن را انتخاب کند. یک گوینده خوب برای برخورداری از صدایی زیبا و مناسب ، چه کارهایی را باید انجام دهد؛ هر روز الفبای فارسی را با صدای بلند تکرار کند و نحوه بیان هر کدام را با حجم و آهنگ مناسب همراه کند و در فواصل مناسب ، به صدای ضبط شده خود گوش دهد. تمرین نفسگیری انجام دهد و سعی کند در همه جا و همیشه به صدای مردم ، تلویزیون و رادیو گوش فرا دهد تا با فضاهای مختلف آشنا شود. همچنین مطالعه را که مهمترین عامل بالا بردن سطح دانش و معلومات است و در برقراری ارتباط با اقشار مختلف مردم موثر است ، فراموش نکند. با گوش فرا دادن به موسیقی نیز ذهنش را باز و پویا کند. خود را با دنیای دیجیتالی هزاره سوم همگام کند؛ زیرا این عصر به گویندگانی با دانش کامل در زمینه اینترنت و طریقه بهره برداری از آن برای تولید، ضبط و پخش نیاز دارد و در نهایت ، برای فراگیری زبانهای خارجی تلاش کند. برای این که بتوانیم رسانه خود را به رسانه ای موفق تبدیل کنیم ، چه راهی را پیش بگیریم ؛ باید هنرآموزانی تربیت کنیم که در هر شرایطی بتوانند شخصیت و منش رادیویی خود را با فضای هر برنامه تطبیق دهند. برای این که در درازمدت گویندگانی با شخصیت های رادیویی متفاوت برای صداوسیما داشته باشیم ، باید شرایط مطلوب را (چه از نظر روحی و چه از نظر اقتصادی ) برای آنها فراهم کنیم ؛ زیرا یک گوینده آشفته نمی تواند کاراکتری تاثیرگذار خلق کند.