سناریوی جدید آمریکا در سوریه

آمریکا در چارچوب طرح جدید خود برای تجزیه سوریه قرار است 30 هزار نفر از نیروهای وابسته به حزب دموکراتیک کرد سوریه را برای استقرار در مرزهای مشترک سوریه وترکیه آموزش دهد. ترکیه بشدت نسبت به شکل گیری یک ارتش وابسته به کردهای سوریه نگران است، زیرا این نیروها را بخشی از امتداد قومیتی حزب پ.ک.ک ترکیه تلقی می‌کند. شرایط اکنون در سوریه پس از شکست گروهک‌های تروریستی در دیر الزور و البوکمال تغییر یافته و آمریکا فاز جدیدی از بحران‌سازی در این کشور را کلید زده است.

آمریکا در فاز جدید بحران‌سازی قصد دارد 30 هزار نفر از نیروهای وابسته به حزب دموکراتیک کرد سوریه را در قالب یگان‌های مدافع خلق برای تمرکز در نوار مرزی شمال شرق سوریه سازماندهی کند. بخشی از این نیروها به استعداد دو گردان رزمی در حال حاضر در منطقه مرزی عفرین (شمال حلب) سوریه مستقر شده اند در حالی که دولت رجب طیب اردوغان اعلام کرد اجازه استقرار این نیروها را در عفرین نخواهد داد.

به نظر می‌رسد آمریکا قصد دارد تجربه شکل‌گیری نیروهای پیشمرگه کردستان عراق را برای فراهم ساختن مقدمات تشکیل یک دولت خود مختار کرد در سوریه تکرار کند. نگرانی دولت ترکیه از تحرکات آمریکا در سوریه به حدی است که ژنرال خلوصی آکار، رئیس ستاد ارتش ترکیه برای گفت‌وگو با ژنرال جوزف دانفورد، همتای آمریکایی خود عازم بروکسل شود. اعتقاد دولت ترکیه این است، وجود نیروهای کرد سوریه در مرزهای مشترک دو کشور امنیت ملی ترکیه را مخدوش می‌کند و براساس قوانین داخلی پیمان ناتو همه کشورهای عضو این سازمان مسئولیت مشترکی در برابر همدیگر دارند. آمریکا نیز مدعی شده منطقه عفرین سوریه تحت نظارت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش قرار ندارد وحضور نیروهای کرد سوریه در این منطقه خارج از اراده آمریکاست.

اما برآیند گزارش‌ها نشان می‌دهد در حال حاضر حدود 2000 نفر از افسران تفنگداران دریایی آمریکا مشغول آموزش نیروهای وابسته به حزب دموکراتیک کرد سوریه در دو منطقه عفرین و عین العرب سوریه هستند. این مساله حساسیت دولت ترکیه را بر انگیخته و موجب شده ارتش ترکیه واحدهای زرهی خود را برای جلو گیری از اجرایی شدن طرح تشکیل یک دولت فدرال در مرزهای شمال شرق سوریه متمرکز کند. آمریکا مدعی است تمرکز نیروهای وابسته به حزب دموکراتیک سوریه در منطقه عفرین برای جلوگیری از ورود مجدد داعش به مرزهای شمال شرق سوریه صورت می‌گیرد.

حضور نیروهای ترکیه اطراف مناطق عین العرب و عفرین می‌تواند مقدمه بروز جنگ میان ارتش ترکیه و نیروهای مدافع خلق کرد سوریه تلقی شود. اگر این در گیری صورت گیرد قطعا منطقه مرزی سوریه به کانون یک بحران منطقه‌ای جدیدی تبدیل خواهد شد. ضمن این که در دراز مدت انسجام بیشتری میان حزب پ.ک.ک ترکیه ونیروهای خلق کرد سوریه به وجود خواهد آمد. از سوی دیگر، نیروهای وابسته به گروه تروریستی جبهه النصره سوریه اخیرا به دلیل سکوت در برابر تحرکات نیروهای خلق کرد سوریه با دولت ترکیه دچاراختلاف شده است. لذا اکنون که تقریبا بخش وسیعی از خاک سوریه از وجود گروهک تروریستی داعش پاکسازی شده، آمریکا تلاش دارد بحران جدیدی را در این کشور به وجود آورد تا با استفاده از این فضا مقدمات تجزیه این کشور را فراهم کند.

دولت سوریه نیز اعلام کرده با تشکیل نیروهای نظامی حزب دموکراتیک سوریه خارج از طرح مشترک مبارزه با گروهک‌های تروریستی مخالف است و به آمریکا اجازه نخواهد داد این نیروها را در مرزهای شمال شرق سوریه متمرکز کند.

حسن هانی‌زاده

کارشناس ارشد مسائل غرب آسیا