حکایت «دارا» و«ندار» پسته کاران

به گزارش مهر، پسته کاران و باغداران، خرده مالکان سنتی هستند که سال‌هاست به دلیل هزینه‌های سنگین کاشت محصول از جمله هزینه آب، کود، سم، کارگر و نگهداری زمین سود چندانی نداشته و در اغلب موارد هزینه‌هایشان بر درآمد آنها پیشی می‌گیرد.

ایران از بزرگ‌ترین تولید کنندگان پسته جهان است که هر ساله قیمت‌های خود را برای ارقام مختلف پسته‌های تولید شده در کشور اعلام می‌کند. به طوری که پسته هر ساله با توجه به اینکه محصول برداشتی چه وضعیتی داشته و از نظر کیفیت در چه رتبه ای قرار دارد، قیمت گذاری می‌شود. هر چند در بازارِ سنتی این محصول صادراتی بخش کشاورزی این مشکل مطرح بوده و هست که حضور و دخالت برخی گروه‌های خاص در امر قیمت گذاری بسیار پررنگ تر از نظام عرضه و تقاضای واقعی است.

این در حالی است که باغداران و کشاورزان این بخش که اکثرا خرده مالک هستند، چندان نقشی در این رابطه ندارند و به همین دلیل، تحت تاثیر مشکلات نقدینگی خود بویژه در زمان برداشت محصول، مجبور می‌شوند محصول خود را به هر قیمتی و در اغلب موارد با سود ناچیز به دست دلالان و واسطه‌ها بسپارند.

اینجاست که لزوم شکل گیری بازاری منسجم و هدفمند برای ایجاد شفافیت قیمت‌ها و ساماندهی بازار داخلی و بویژه بازار صادراتی این محصول ارزآور حوزه کشاورزی براساس نظام عرضه و تقاضا به وضوح احساس می‌شود.

در همین ارتباط، یک تولیدکننده پسته با اشاره به وضعیت محصول برداشت شده امسال گفت: حجم برداشت محصول به نسبت سال گذشته بیشتر بود، ولی متاسفانه به دلیل افزایش دما و تغییرات آب و هوا، کیفیت محصول با کاهش مواجه شد. به طوری که درصد پوکی پسته در برداشت امسال با افزایش مواجه شد و پسته پوک به طور متوسط 30 درصد از کل برداشت را به خود اختصاص داد.

علی گرامی طی مقایسه ای با سال قبل در خصوص روند قیمت‌ها گفت: روند قیمت پسته در امسال با رشد 15 تا 20 درصدی همراه شده است. به طوری که، اوایل فصل برداشت در سال گذشته قیمت پسته فندوقی حدود 25 هزار تومان در هر کیلو بود که قیمت این واریته پسته به 30 هزار تومان در هر کیلو رسیده و از رشد 15 تا 20 درصدی قیمت به ازای هر کیلو حکایت دارد.

وی در بیان عوامل اثرگذار بر رشد بهای پسته تصریح کرد: با وجود اینکه امسال اونس پسته برداشت شده از باغ‌ها پایین تر از سال گذشته بود، اما قیمت آن تحت تاثیر قیمت دلار افزایش یافت. زیرا قیمت این محصول صادراتی به صورت مستقیم به نرخ دلار وابسته است و با توجه به اینکه تنها 20 تا 25 درصد آن در بازار داخلی استفاده شده و بقیه آن صادر می‌شود، از قیمت‌های جهانی و بهای این ارز تبعیت زیادی دارد؛ از این رو، به دلیل آنکه نرخ دلار در بازار نسبت به زمان مشابه سال قبل بالا رفته، قیمت پسته نیز به تبع آن رشد کرده است.گرامی به عرضه طلای سبز در بورس کالا و مزایای عرضه در این بازار جهت شفافیت قیمت‌ها و ساماندهی بازار داخلی و صادراتی اشاره کرد و گفت: معامله پسته در بورس کالا حرکتی مثبت برای ساماندهی بازار سنتی این محصول است. از این رو، عرضه پسته در بورس اقدامی مثبت ارزیابی می‌شود که می‌تواند در کشف قیمت شفاف و واقعی اثربخش باشد.

ضرورت معرفی بورس پسته

وی تاکید کرد: البته باید به این نکته مهم توجه ویژه داشت که خرید و فروش و صادرات پسته تاکنون در بازاری سنتی انجام شده و فعالان آن آشنایی لازم و کافی با مکانیزم بورس را ندارند؛ از این رو، ورود پسته به بورس و پا گرفتن این بازار جدید و نوین هزینه بر و زمان بر بوده و نیاز به همت همگانی مسئولان و باغداران و تاجران پسته دارد.این فعال بازار پسته با اشاره به حضور و فعالیت دلالان در بازار محلی و سنتی پسته، افزود: باید به باغداران و پسته کاران اجازه داد تا نسبت به مزایای عرضه در بورس اطمینان حاصل کنند تا اثرات مثبت آن به فعالان این حوزه شناسانده شود که در نهایت این امر می‌تواند به قیمت گذاری بهتر این محصول ارزآور و صادراتی منجر شود.

گرامی به بحث تامین مالی و مشکلات مرتبط با این حوزه که هر ساله باغداران را به عرضه محصول به هر قیمتی در بازار وا می‌دارد، پرداخت و گفت: پسته کاران و باغداران، خرده مالکان سنتی هستند که سال‌هاست به دلیل هزینه‌های سنگین کاشت محصول از جمله هزینه آب، کود، سم، کارگر و نگهداری زمین سود چندانی نداشته و در اغلب موارد هزینه‌هایشان بر درآمد آنها پیشی می‌گیرد. همین عامل سبب می‌شود در زمان برداشت برای جبران هزینه‌ها و تامین نقدینگی موردنیاز خود، اقدام به عرضه بیش از تقاضای پسته در بازار می‌کنند که به دنبال این حرکت قیمت‌ها در بازار افت می‌کند و برخی افراد از این شرایط به نفع خود بهره می‌برند.