بازگشت به 458 میلیون سال قبل

دانشمندان علوم فضایی بتازگی گزارش داده‌اند که حدود 458 میلیون سال قبل در اثر برخورد سیارک‌های دوتایی به زمین، ضربات مهلکی به زمین وارد شد که آثار آن امروز از طریق دهانه‌های برخوردی موجود در سوئد قابل مشاهده است.

کد خبر: ۷۳۸۶۲۲

آنها معتقدند که این واقعه می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین فجایع کیهانی در تاریخ منظومه شمسی محسوب شود. این واقعه یک برخورد بزرگ در کمربند سیارکی بوده که حدود 12 میلیون سال قبل از آن به‌وقوع پیوسته است.

آن برخورد و تصادم به شکسته شدن و خرد شدن سیارک 200 کیلومتری منجر شد و قطعات و تکه سنگ‌های بزرگ به اطراف پراکنده شدند که بعدا برخی از آنها از مدار زمین عبور کردند. دو قطعه از آن سنگ‌ها به دریاهای کم‌عمق که اسکاندیناوی امروزی را تحت پوشش قرار داده‌اند برخورد کردند.

با بالا رفتن و متعادل شدن پوسته زمین اثر آن واقعه در مرکز سوئد زیر زمین پنهان شد که یکی دهانه برخوردی Lockne به طول 7.5 کیلومتر در 20 کیلومتری جنوب شهر اوئسه‌سوند (Oestersund) و دیگری دهانه‌ای به طول 700 متر در نزدیکی شهر مالینگن است. این مطالعه که در نشریه گزارشات علمی (Scientific Reports) به چاپ رسیده باعث رجوع دوباره به گمان دیرینه‌ای شده که طبق آن، این دو دهانه که به فاصله 16 کیلومتری هم قرار دارند را ناشی از برخورد یک جرم دوتایی می‌دانند. این اثر یک نوع تصادم و برخورد بسیار نادر دوتایی است که در اثر اصابت سیارک‌هایی که به صورت جفت سفر می‌کنند به وجود می‌آید.

تیم محققان که از سوی موسسه جنز اورموئه از مرکز اختر زیست‌شناسی در مادرید حمایت می‌شدند دهانه‌ها را حفاری کردند و به جستجوی اثر یا ردپایی از رسوباتی پرداختند که تحت تاثیر برخورد قرار گرفته و به اطراف پراکنده شده بود.

محققان همچنین هاله‌ای از مواد بیرون ریخته را ترسیم کردند که به صورت حلقه‌ای از مواد پرتاب شده در اثر برخورد پس از ضربه بود که ده‌ها کیلومتر از مرکز دهانه دورتر پرتاب شده بودند.

متخصصان معتقدند دهانه برخوردی Lockne را جرمی با حدود 600 متر قطر ایجاد کرده، در حالی که دهانه برخوردی مالینگن با برخورد جرمی به قطر 150 متر به وجود آمده است.

به چنین اجرامی در اصطلاح، سیارک‌های توده سنگی یا تکه‌های سرگردان به شکل خوشه‌ای می‌گویند. سیارک‌های دوتایی بخشی از بحث‌های مورد مطالعه در اخترفیزیک است. مدل‌سازی سیارک‌هایی که به سمت زمین می‌آیند نشان می‌دهد که حدود 16 درصد چنین اشیایی به صورت جفتی سفر می‌کنند، اما باید گفت از 188 دهانه برخوردی شناخته شده روی زمین فقط ده مورد در کانادا، روسیه، آلمان، فنلاند و برزیل به عنوان کاندیدای جدی دهانه‌های قرین و نظیر یکدیگر مطرح شده‌اند که مورد اصابت سیارک‌های جفتی قرار گرفته‌اند.

این برخورد دوتایی در 458 میلیون سال قبل می‌تواند بخشی از بارش‌های شدید شهاب‌سنگ‌ها باشد که پس از یک فروپاشی بزرگ در کمربند سیارکی، زمین را مورد اصابت قرار داد. برخی کارشناسان چنین تئوری‌پردازی می‌کنند که این موضوع تاثیرات قابل‌توجهی بر آب و هوا و اکوسیستم‌های زمین داشته و باعث آغاز دوران تازه‌ای در تحول و تکامل گونه‌های جانوری موسوم به رخداد بزرگ تنوع زیستی اوردوویسین (Ordovician) شد.