ضد قهرمان

اعتماد نکن بر ثبات خویش

آدمها معمولاً بر یک عقیده نمی‌مانند، تغییر می‌کنند، تصورشان از دنیا، خوشبختی، حتی امور روزمره مثل شغل، زندگی مشترک، رفتار با والدین و فرزندان و خیلی چیزهای بزرگ و کوچک دیگر تغییر می‌کند.

کد خبر: ۷۳۰۸۱۰

آنچه درباره یک موضوع در جوانی ما را قانع می‌کند بعید نیست در میانسالی و پیری دیگر قانع‌کننده نباشد. یا آنگونه که پیش از ازدواج به این مقوله فکر می‌کنیم نمی‌تواند همان شکلی باشد که پس از ازدواج به آن می‌اندیشیم و حتی پس از ازدواج، در مراحل مختلف، طرز فکر و عقاید مختلفی را خواهیم داشت که گاه یکدیگر را نقض خواهند کرد.

اما این سیال بودن ذهنیت و تغییرات مداوم آنها، منحصر به ساحت عقاید نیست. انسان در درون خود سه ساحت یا لایه وجودی دارد که اولی احساسات و عواطف، دومی نیازها و اراده و سومی عقاید است.

عقاید تغییر می‌کند چون احساسات و عواطف ما درباره چیزها دچار تحول می‌شود. از سوی دیگر عقاید ما تغییر می‌کند چون نیازها و خواسته‌های ما از مسائل در دوران مختلف دچار تفاوت و تغییر می‌شود.

آنچه یک انسان در جوانی از ازدواج می‌خواهد با نیاز همان فرد در میانسالی و کهنسالی از ازدواج متفاوت است. بدن، نیازهای جسمی، احساسات و تمایلات افراد در دوران‌های مختلف تغییرات زیادی می‌کند و تغییرات در نیازها و عواطف، در نهایت عقاید را نیز تغییر می‌دهد. تغییرات حتی در لحظات و اوقات کوچک و خرد هم وجود دارد. لحظاتی که انسان شاد است احتمالاً بخش مثبت چیزها را می‌بیند و در مقابل، لحظات عصبیت و ناراحتی زمانی است که تمرکز بر وجوه منفی چیزهاست و همین تغییر حالت، خواسته‌ها و عقاید را هم تغییر می‌دهد.

یعنی تغییر و تبدل در انسان به شکل مداوم و حتی لحظه به لحظه هم رخ می‌دهد، با این اوصاف آیا چیزی به نام ثبات شخصیت، افسانه‌ای بیش نیست؟

انسان وابسته به این تغییر ساحات درونی و لحظات و احساسات متنوع، علایق متغیر و متفاوتی پیدا می‌کند. این وجوه متنوع تنها با توجه به ضروریات زندگی و ثباتی که جامعه و روابط بیرونی طلب می‌کند به یک نوع پیوستگی نمایشی و صوری می‌رسد وگرنه انسانی با چنین حجم از تغییرات و تنوع چیزی به نام ثبات در درون خود تجربه نمی‌کند. هیچ کس تکلیفش به طور تام و تمام با خودش روشن نیست.

ما اغلب از دیگران می‌خواهیم تغییر نکنند و ثبات داشته باشند تا بتوانیم روی رفتارشان حساب کنیم. اما این توقع ما از دیگران منطقی نیست و تغییرات را در درون آدم‌ها در نظر نمی‌گیرد. باید از این افسانه فاصله بگیریم و واقعیت غیرقابل اعتماد خود و دیگران را که مدام در حال تغییر است بپذیریم در غیر این صورت دروغگویی درباره هویت، رویه همیشگی ما و اطرافیانمان خواهد بود.