پرش دانش‌آموزان استثنایی از روی موانع ورزشی

اما ماجرا وقتی ناخوشایند جلوه می‌کند که برخی از مسئولان محترم ورزشی که اتفاقا در زمینه‌های ورزشی آموزش و پرورش و فدراسیون ورزش‌های مدارس مشغول به کار هستند، حتی پس از طی کردن روند طولانی اداری و ابلاغ نامه و گرفتن وقت، باز هم حاضر به گفت‌وگو نیستند. تنها جواب قانع‌کننده این مسئولان برای گفت‌وگو نکردن این است که جلسه دارند. یک جلسه چقدر طول می‌کشد؛ 24 ساعت کافی نیست؟! اصلا ورزش مدارس با این جلسات طولانی اکنون به کجا رسیده است؟ این‌که فلان مسئول محترم نمی‌داند چگونه برنامه‌هایش را تشریح کند و همین موضوع را از طریق دفتردارش به اطلاع خبرنگار می‌رساند تا بهانه خوبی برای مصاحبه نکردن داشته باشد خود کافی است تا بدانیم چرا اوضاع ورزش مدارس تا این حد نابسامان است. ورزش مدارس استثنایی هم که جای خود دارد. کودکان استثنایی و معلول هم مانند سایر کودکان و دانش‌آموزان عادی می‌توانند ورزش کنند و حتی به رقابت‌های مختلف قهرمانی بروند. هر سال رقابت‌هایی مختص دانش‌آموزان استثنایی برگزار می‌شود و هر سال بر تعداد دانش‌آموزانی که با انواع معلولیت‌های جسمی و ذهنی روبه‌رو هستند و به ورزش روی می‌آورند، اضافه می‌شود، اما با همه برنامه‌های ورزشی که در نظر گرفته شده به نظر می‌آید امکانات و تسهیلات ورزشی برای آنها کم است. این دانش‌آموزان استثنایی حتی در زمینه تحصیلی خود با مشکلات و کمبود امکانات روبه‌رو هستند، چه برسد به زمینه‌های ورزشی که معمولا در اولویت آخر مدارس قرار می‌گیرد. با وجود همه این محرومیت‌ها اکنون دانش‌آموزان استثنایی ورزشکار بیشتر از هر زمانی فرصت ورزش و شرکت کردن در رقابت‌های ورزشی را دارند. ورزش دانش‌آموزان استثنایی با یک اتفاق خوب روبه‌رو شده است؛ اتفاق خوبی به نام افزایش سرانه ورزشی. فاز افزایش سرانه ورزشی دانش‌آموزان استثنایی از سال گذشته وارد مرحله جدیدی شد یعنی وقتی که عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی از اختصاص بودجه‌ای کلان به این بخش خبر داد. البته هنوز افزایش سرانه ورزشی مدارس استثنایی عملی نشده است اما همین که قرار است بودجه‌ای کلان به آن اختصاص یابد ورزش دانش‌آموزان استثنایی را با امیدها و انگیزه‌های زیادی روبه‌رو خواهد کرد.

دانش‌آموزان استثنایی در بیشتر موارد توانایی بازی کردن و فعالیت در هر رشته ورزشی را دارند اما با این حال در رقابت‌هایی که هر سال ویژه این قشر از دانش‌آموزان برگزار می‌شود رشته‌هایی ثابت وجود دارد. اکنون بیشتر جمعیت دانش‌آموزان استثنایی کشور که ورزش را به طور جدی دنبال می‌کنند در رشته‌های فوتسال، والیبال، آمادگی جسمانی، گلبال (ویژه نابینایان)، شودان (ویژه نابینایان)، شطرنج، دوومیدانی، گوی‌رانی (ورزش ویژه معلولان جسمی ـ حرکتی)، بوچیا (ورزش تفریحی ویژه معلولان جسمی ـ حرکتی) و تنیس روی میز فعالیت می‌کنند. در واقع دانش‌آموزی استثنایی که قصد دارد در ورزش حضوری جدی داشته باشد ناگریز به انتخاب یکی از این رشته‌ها است.

وجود نظام‌های آموزشی پیشرفته و مبتنی بر سلامت و توانایی اجتماعی دانش‌آموزان باعث شده است که دانش‌آموزان استثنایی در برخی از کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکایی فرصت‌های زیادی برای انجام دادن انواع فعالیت‌های مختلف از جمله ورزش داشته باشند. پیشرفت سیستم‌های ورزشی در مدارس دانش آموزان استثنایی در انگلستان، آمریکا، سوئیس، آلمان، فرانسه و چند کشور صنعتی دیگر باعث شده است تا کودکان و نوجوانان معلول در صورتی که بخواهند ورزش کنند محدود به چند رشته خاص نباشند و در هر رشته‌ای که بخواهند، فعالیت کنند. شاید جالب باشد بدانید دانش‌آموزان نابینا، معلول ذهنی و حتی معلول حرکتی امکان فعالیت در رشته‌ای همانند سنگنوردی را هم دارند. تعداد کودکان استثنایی دانش‌آموز در رشته‌هایی نظیر تنیس، هاکی روی یخ یا قایقرانی هم بسیار قابل توجه است. در نظام آموزشی این کشورهای صنعتی معلولیت هرگز به معنای مانعی برای انجام فعالیت‌های مختلف نیست. در این گونه سیستم‌های آموزشی دانش‌آموزان استثنایی قرار نیست به غیر از معلولیت‌های جسمانی یا ذهنی خود مشکلات و محرومیت‌های دیگری را هم تحمل کنند.

ورزش در میان دانش‌آموزان استثنایی در کشور چندان جدی گرفته نمی‌شود چه برسد به این‌که برای آن استعدادیابی هم انجام شود اما در برخی از کشورها چنان استعدادیابی برای ورزش دانش‌آموزان استثنایی جدی انجام می‌شود که این روند استعدادیابی با برنامه‌ای مشابه که برای دانش‌آموزان عادی اجرا می‌شود هیچ تفاوت اجرایی ندارد. کمیته ملی المپیک انگلستان با اجرای برنامه‌ای در زمینه استعدادیابی در میان دانش‌آموزان استثنایی قصد دارد حتی در بازی‌های پارالمپیک نیز یکه تازی کند و در صدر تمام کشورهای شرکت‌کننده قرار بگیرد.