خشم‌ فروخورده، انگیزه همسرکشی‌

زمانی که پلیس جسد را به پزشکی قانونی منتقل کرد، مردی به پلیس گزارش داد که همسرش گم شده ‌است. این مرد مدعی شد نمی‌داند چه اتفاقی برای همسرش افتاده‌ چراکه او سرکار بوده ‌است.

با توجه به مشخصاتی که این مرد به ماموران داد آنها پی بردند جسد زن جوان که چند ساعت قبل پیدا کردند احتمالا متعلق به همسر این مرد است و از او خواستند برای شناسایی جسد به پزشکی قانونی برود. زمانی که این مرد جسد را شناسایی کرد یکی از گره‌های پرونده باز و تحقیقات درخصوص عامل قتل آغاز شد.

مرد جوان به پلیس گفت که روز حادثه سرکار بوده و نمی‌داند چه اتفاقی برای همسرش افتاده ‌است. چند روز بعد یکی از دوستان مرد جوان اطلاعاتی به پلیس داد که نشان می‌داد گفته‌های او درست نیست و این مرد از سرنوشت همسرش خبر داشته است. شاهد پرونده گفت: دوستم روز حادثه سرکار بود. همسرش آمد و آنها باهم محل کار را ترک کردند. فکر می‌کنم او واقعیت را می‌داند.

مرد جوان یکبار دیگر بازداشت شد و مورد بازجویی قرار گرفت. او گفت: من مرتکب قتل شدم و قبول دارم همسرم را کشتم. مدتی بود که همسرم به من شک کرده‌بود و هرجا می‌رفتم دنبالم می‌آمد. با این‌که می‌دانست کار خلافی نمی‌کنم، آزارم می‌داد. روز حادثه یکبار دیگر سراغم آمد. او تا سرکار تعقیبم کرده ‌بود با هم جرو بحث کردیم و من با سلاحی که از قبل تهیه کرده‌ بودم تصمیم به قتل او گرفتم.

این مرد ادامه ‌داد: با همسرم از سرکار خارج شدم و با هم به جایی خلوت رفتیم و با سلاحی که همراهم بود او را کشتم.

مرد جوان اعترافات خودش را در دادگاه هم تکرار کرد با این‌که می‌دانست اولیای‌دم رضایت نمی‌دهند ابراز پشیمانی کرد و گفت که یک لحظه دچار عصبانیت شده و این‌کار را کرده ‌است. سعید که حالا متهم به قتل همسرش شده چرا دست به قتل همسرش زده ‌است؟ چه سرنوشتی در انتظار اوست؟ چرا سعید‌ها به وجود می‌آیند و ریشه این همسرکشی‌ها در کجاست؟

اگر اعتماد از بین برود

مریم رامشت، روان​شناس: شک و تردید در زندگی زناشویی بسیار مهم است. یکی از جنبه‌هایی که باعث می‌شود زندگی مشترک ادامه پیدا کند اعتماد است. اگر به هر دلیلی این اعتماد از بین برود زندگی دچار اغتشاش می‌شود. شک و تردید جنبه‌های خاصی دارد و نباید این‌طور باشد که در زندگی مشترک زوجین مرتب به هم شک داشته‌ باشند.

وقتی دچار این حالت می‌شوند باید تکلیف خود را با این موضوع‌ روشن کنند نه این‌که به جای حل آن، مساله را پیچیده‌تر کنند. مثلا در این پرونده زن باید تکلیف خود را با این موضوع روشن می‌کرد. اگر مدرکی نبود نباید شوهرش را مورد سوء‌ظن قرار می‌داد.

در مورد این مساله باید با منطق با شوهرش صحبت می‌کرد. شک و تردید این زن، جنبه افراطی داشته ‌است و می‌تواند مربوط به شرایط روحی زن باشد و به نظر می‌رسد او دچار بیماری پارانویا بوده که تحت درمان قرار نگرفته ‌است. البته نقش مرد در این سوء‌ظن را نباید نادیده گرفت رفتار این مرد هم نامناسب بوده ‌است.

وقتی در زندگی مشترک چنین مساله‌ای پیش می‌آید باید از مشاور کمک گرفت چرا که مشاور می‌تواند راه حل‌هایی به زوجین نشان دهد که بتوانند بحران را در زندگیشان کنترل کنند. متاسفانه متهم در نقش شوهر عکس‌العمل مناسبی نشان نداده‌ و به جای این‌که از مشاور کمک بگیرد تامشکل را حل کند همسرش را به بیابان برده و به قتل رسانده ‌است.

مرد جوان قطعا در دفاع از خود گفته که تحملش سرآمده و خسته شده‌ و چنین واکنشی نشان داده ‌است، اما آیا این واکنش درست بوده ‌است؟ و باید همسرش را می‌کشت؟ بنابراین متهم صورت مساله را پاک ‌کرده و به جای حل مساله دست به خشونت زده ‌است. به نظر می‌رسد او هم این خشم و عصبانیت پنهان را داشته و چه بسا در مورد همسرش هم این خشم را نشان داده ‌است.

در این پرونده علاوه بر رفتار غیرمنطقی زن، مرد هم رفتار پرخطری داشته ‌است و نمودهایی از این رفتار در این فرد بوده‌ است، هر چند سوء‌ظن شدید این رفتار را تقویت کرده اما صرفا سوء‌ظن علت اصلی این قتل نبوده و همان‌طور که گفتم خشم پنهانی که در این مرد وجود داشته با سوء‌ظن زن تحریک شده و این فاجعه را به بار آورده ‌است.

در زندگی این زوج همدلی و همراهی نبوده و هر دو به نوعی صدمه دیده‌اند و زندگی خودشان را از بین برده‌اند.

توصیه من این است زوجین به هر دلیلی دچار چالش می‌شوند آن را حل کنند و اجازه ندهند به یک خشم تبدیل شود و خشم را به مرحله‌ای ببرند که زندگی برایشان فقط تحمل باشد این یک موضوع جدی است و خطر جدی دارد. زندگی باید توام با آرامش باشد. احساس لذت در آن وجود داشته‌ باشد و این زوج هر دو دچار مشکلات روحی و روانی بودند و درمرحله‌ای از زندگی‌شان که موضوع می‌توانست راحت حل شود فرصت را از دست داده‌اند حال به هر دلیلی این موضوع حل نشد باید از رفتاری منطقی مثل جدا شدن از هم استفاده کرد نه این‌که دست به قتل زد. باید حس انتقام‌جویی را از بین برد. در واقع ناتوانی در تصمیم‌گیری و اعتماد به نفس و نداشتن اراده برای خوشبختی است که باعث می‌شود به جای طلاق فرد دست به قتل بزند.

عبد‌الصمد خرمشاهی، وکیل دادگستری: متهم باتوجه به قتل عمدی‌ که مرتکب شده و اعترافاتی که کرده ‌است و با توجه به درخواستی که اولیای‌دم کرده‌اند باید منتظر صدور مجازات قصاص باشد.

اما نکته‌ای در این پرونده وجود دارد که با توجه به این‌که مقتول زن است بنابراین اولیای‌دم برای اجرای قصاص باید نیمی از دیه را به متهم بپردازند. تا زمانی که نیمی از دیه پرداخت نشود امکان اجرای حکم وجود ندارد. البته اولیای‌دم هم می‌توانند مهریه مقتول را از متهم طلب کنند و این مهریه به ولی‌دم مقتول که ظاهرا در اینجا مادر و پدر مقتول هستند می‌رسد.

البته این متهم درخصوص حمل و نگهداری سلاح گرم غیرمجاز هم مورد محاکمه قرار می‌گیرد و در این خصوص هم مجازات حبس برای او درنظر گرفته‌ خواهد شد.

در صورتی که متهم بتواند رضایت اولیای‌دم را جلب کند این بار به لحاظ جنبه عمومی جرم مجازات خواهد شد که مجازات آن از سه تا ده سال حبس است که قضات با توجه به شرایطی که متهم در آن مرتکب جرم شده‌ا‌ست و همچنین میزان خشونتی که در قتل به کار برده مجازات را تعیین می‌کنند.

امان‌الله قرائی‌مقدم، جامعه‌شناس: همسرکشی خشونتی است که مرد در مورد همسرش به کار می‌برد و این خشونت فقط معطوف به دو نفر نیست قطعا بچه‌های این زوج و سایر اعضای خانواده هم تحت تاثیر آن قرار می‌گیرند. وقتی یکی از زوجین دست به همسرکشی می‌زند تنها یک نفر را به قتل نمی‌رساند بلکه همه فرزندان خودش را می‌کشد.

او با این‌کار فرزندانی تبهکار تحویل جامعه می‌دهد. فرزندانی که به جای محبت دیدن از پدر و مادر خشم و خشونت را از آنها می‌آموزند و همین خشم و خشونت را در زندگیشان و با فرزندان و همسرشان و با مردم جامعه خواهند داشت. از سوی دیگر همسرکشی نماد انومی اجتماعی است.

از جمله عواملی که باعث همسرکشی می‌شود، فقر، بی‌پولی، بیکاری و فقر فرهنگی است. تا زمانی که این موضوعات حل نشود ما شاهد این پدیده تلخ اجتماعی خواهیم بود.سوء‌ظن زن به شوهر یا شوهر به زن بی‌دلیل نخواهد بود. این موضوع به خاطر دعواهای خانوادگی و بی‌توجهی و گرفتاری‌هایی است که ناشی از فقر فرهنگی و اقتصادی است.

سارا لقایی