تفاوت مایکروسافت با اپل در توسعه سیستم‌عامل بعدی

حرکت از موبایل به کامپیوتر یا برعکس؟

هفته گذشته نسخه Developer Preview سیستم‌عامل OS X 10.8 همه را غافلگیر کرد. با مشاهده این نسخه می‌توان تفاوت رویه اپل و مایکروسافت در توسعه نسل بعدی سیستم‌های عامل خود را بررسی کرد. یک اصل در همان ابتدا مشخص است:

کد خبر: ۴۶۰۰۴۶

اپل از داشتن زمینه‌ای غنی در ارتباط با تلفن‌های همراه سود می‌برد.

رویه مایکروسافت در توسعه ویندوز8

از زمان ویندوز 95، یعنی 17 سال پیش تاکنون، مایکروسافت ویندوز تغییری نکرده است. در آن سال مایکروسافت واقعا رابط کاربری دسکتاپ را تغییر داد و عناصری را ایجاد کرد که تا امروز ثابت مانده ‌است، بسیاری از این عناصر به الگوهای طراحی تبدیل شده است و گزینه‌هایی چون دکمه استارت، منوی استارت و دسکتاپی که کاربران می‌توانند روی آن فایل ذخیره کنند، همه را به‌یاد ویندوز می‌اندازد.

مایکروسافت در حال به‌روزرسانی و بهبود این طراحی در نسخه‌های بعدی بود و حدود 20 سال یعنی تا آخرین عرضه سیستم‌عامل ویندوز7 ثابت باقی ماند.

اما ویندوز8 قرار است همه چیز را آن هم به‌صورت عمده تغییر دهد. عناصر کلاسیک چون دکمه استارت دیگر در کار نیست و منوی استارت و دسکتاپ نیز به پس‌زمینه رفته‌ و جای‌ آنها را رابط مترو گرفته است.

کاتالیزور این عملکرد، درخواست برای تغییر بود. مایکروسافت یک دهه تلاش کرد تا ویندوز را روی تبلت‌ها قرار دهد؛ اما از آنجا که این سیستم‌عامل برای ماوس و کیبورد طراحی شده است و برای کار با انگشت مناسب نیست، حضور ویندوز در تبلت‌ها با شکست همراه بود. مایکروسافت تلاش‌های زیادی کرد ولی شکست خورد و حالا به این نتیجه رسیده است که ویندوز برای موفقیت بیشتر، باید وارد عرصه تبلت‌ها شود.

برای نخستین بار در تاریخ ویندوز، مایکروسافت نگاهی فراتر از دوران PC دارد و به‌دنیای پسا پی‌سی‌ها نگاه می‌کند؛ جایی که همه ابزارها کوچک، قابل حمل و کاملا شخصی است. برای جاخوش کردن در چنین فضایی، تغییر ویندوز اجتناب ناپذیر است.

شکی نیست که طراحی ویندوز8 تحت تاثیر طراحی ویندوز فون است (رابط کاربری مترو اینجا متولد شده است). نکته جالب آنجاست به‌جای آن‌که این سیستم‌عامل گسترش یابد تا در دستگاه‌های تبلت قرار بگیرد، مایکروسافت در تلاش است تمام سیستم‌عامل دسکتاپ را به دستگاه‌های موبایل وارد کند و از طرف دیگر، هوای کاربران رایانه‌های شخصی را هم داشته باشد. به‌وجود آوردن و انجام صحیح این تعادل، کار بسیار دشواری است.

با مرور نسخه منتشر شده ویندوز8 می‌توان به این نتیجه رسید مایکروسافت با وجود تمام تلاش‌هایی که به کار بسته است، هنوز موفق نشده سیستم کیبورد و ماوس را با سیستم لمسی همخوان کند و این هراس وجود دارد که ویندوز8 ممکن است به سیستمی تبدیل شود که نه می‌توان بدرستی با ماوس و کیبورد کار کرد و نه می‌توان در صفحه‌های لمسی از آن استفاده کرد.

سوالی که مایکروسافت هنوز پاسخی برای آن ندارد، این است که آیا رابط مترو روی دسکتاپ‌هایی که لمسی نیستند، بدرستی کار خواهد کرد؟ چرا باید از رابط کاربری مجهز به سیستم لمسی بهره برد، در حالی که بیشتر رایانه‌های رومیزی قابلیت لمسی ندارند؟

رویه اپل در تولید OS X 10.8

در حالی که مایکروسافت سخت در تلاش است تا سیستم دسکتاپ خود را به یک زمینه برای موبایل تبدیل کند، اپل قابلیت‌های اصلی زمینه موبایل خود را وارد سیستم دسکتاپ کرده است.

نسخه 8/10 مک از پرکاری اپل در iOSای کردن OS X خبر می‌دهد. قابلیت‌های محبوب iOS از جمله iMessage، Notifications، Reminders و Game Center به OS X منتقل شده‌اند، اما نه با این ایده که OS X یک زمینه موبایل قابل استفاده در صنعت موبایل باشد، بلکه قابلیت‌های سرویس‌های دستگاه‌های قابل حمل اپل را افزایش می‌دهد.

این رویه‌ جالبی است و از یک شکاف میان بستر iOS و ویندوز فون خبر می‌دهد. iOS در زمان عرضه، قابلیت‌های فوق‌العاده‌ای داشت که می‌توانست در یک رایانه رومیزی نیز استفاده شود. در حقیقت، کارهایی که اپل در iOS طی این 5 سال کرده، بسیار بیشتر از قابلیت‌هایی است که OS X به‌وجود آورده است. تغییرات عمده OS X مدیون iOS بوده است.

اپل که از iOS به‌عنوان زمینه تست و تولید ایده و فناوری استفاده می‌کند، حالا در موقعیتی است که می‌تواند این فناوری‌ها را به دسکتاپ بیاورد. سال 2011، تعداد دستگاه‌های فروخته شده iOS اپل، از فروش تمام دوران سیستم‌های مک طی 28 سال گذشته بیشتر بود. بنابراین منطقی است که iOS راهی برای معرفی قابلیت‌های جدید به مشتریان باشد و بعد که این فناوری‌ها وارد زندگی روزمره مردم شد، آن موقع نیز وارد سیستم دسکتاپ بشود. همانند ویندوز، OS X که مدتی است تغییر چندانی نکرده است. مردم قابلیت‌های جدید می‌خواهند، نه فقط بازسازی مجدد رابط کاربری. ایجاد این قابلیت‌ها در دسکتاپ‌های اپل، باعث می‌شود قابلیت‌هایی که کاربران iOS استفاده کرده‌اند و به‌دنبال بهره‌مندی بیشتر از آن هستند، در دسکتاپ‌ها نیز به‌وجود بیاید.

تفاوت جالب دیگری که میان اپل و مایکروسافت وجود دارد، این است که چطور 2 شرکت با پدیده دسکتاپ‌های لمسی روبه‌رو شدند. مایکروسافت می‌خواهد کاربران با تمام صفحه در تعامل باشند ولی اپل تنها روی ترک‌پدهایی تمرکز کرده است که می‌توانند اشکال مختلف حرکتی دست را تشخیص بدهند، ولی آنها را با چیز دیگری جایگزین نکرده است.

به‌طور خلاصه می‌توان به این نتیجه رسید که اپل بر خلاف مایکروسافت، فعلا تمایلی ندارد تا دسکتاپ‌های خود را با دستگاه‌های iOS ادغام کند؛ زیرا حرکت اپل تنها در یکی کردن قابلیت‌های 2 سیستم است. اپل همچنین به منظور ساده‌سازی همیشگی خود، نشان Mac را از سیستم‌عامل خود حذف کرد و نسخه بعدی‌اش تنها با عنوان OS X عرضه خواهد شد.