داستان دوستان مهربان

اولین موضوعی که در ارتباط با این مجموعه جلب‌توجه می‌کند، طراحی شخصیت‌های آن است. حیوانات جنگل به صورت کاملا فانتزی طراحی شده‌اند. آنها تخت و فاقد بعد هستند به گونه‌ای که تمام اجزای چهره کنار هم و در یک طرف صورت قرار گرفته‌اند. خطوط در مجموعه‌ دوستان جنگل برخلاف بیشتر نمونه‌ها تنها خطی معمولی برای مشخص و جدا کردن عناصر و اجزا از یکدیگر نیستند، بلکه خود به تنهایی ارزش بصری و گرافیکی بالایی دارند. این ارزش‌های گرافیکی در هر شخصیت از مجموعه به صورت مجزا نمایان بوده و در واقع بیانگر حضور طراحی قوی و با ذوق در عوامل مجموعه است. بعلاوه شخصیت‌ها کاملا ایرانی هستند. نمونه خوب برای اثبات این نکته شخصیت مادر موشی است که با بستن چارقدی به کمر و روسری‌ای به سر، یادآور زنان سنتی و قدیمی کشورمان است. فانتزی بودن کاراکترها کمک بسیاری به صمیمیت و محبوبیت آنها کرده است. حیوانات مجموعه دوستان جنگل، همان حیوانات محبوب و آشنای کودکان هستند، اما از آنجا که طراحی متفاوت و زیبایی دارند در ذهن مخاطب کاملا تازه و نو به نظر می‌رسند و چون پیچیدگی خاصی ندارند در عین تفاوت، از ذهن و ضمیر مخاطب فاصله نگرفته و کاملا ساده و خودمانی به نظر می‌رسند، طوری که ارتباط برقرار کردن با آنها آسان است. البته پرداخت دقیق شخصیت‌ها در کنار این طراحی خوب کمک بسیاری به بالا بردن توان کاراکترها در برقراری ارتباط با مخاطب کرده است. موشی، برفی، عینکی و بقیه شخصیت‌ها همه ویژگی‌های خاص خود را دارند. این ویژگی‌ها برگرفته از خصوصیات کودکانه است. صداقت، صمیمیت و سادگی نمونه‌هایی از صفات وام گرفته شده از دنیای کودکان برای شخصیت‌های داستان دوستان جنگل هستند.

ارتباط خانوادگی نیز در این مجموعه بسیار باورپذیر و واقعی است. مادر موشی شباهت بسیاری به مادران واقعی دارد با همان دنیا و دغدغه‌ها. البته این کاراکترها از چاشنی طنز نیز بی‌بهره نیستند؛ عنصری که ویژگی‌های شخصیتی کاراکترها را برای نزدیکی و برقراری ارتباط با مخاطب کامل کرده است.

ارتباط با مخاطب خردسال در عین سادگی از پیچیدگی‌های خاصی برخوردار است. استفاده از شخصیت‌های آشنا برای مخاطب، یکی از عناصری است که می‌تواند سازنده اثر را در جهت اهدافش برای نزدیک شدن به مخاطب یاری رساند. در مجموعه دوستان جنگل نیز همان‌طور که گفته شد از همین روش استفاده شده است. بعلاوه دغدغه‌ها و تمایلات شخصیت‌های داستان کاملا مطابق با نیازها و خواسته‌های مخاطب است، به طوری که همراهی کودک با شخصیت‌ها در بیشتر موارد برای یافتن پاسخ پرسش‌های پیش‌آمده در مدت کوتاه سپری شده از عمرش است نه کشف دنیای جدید و سوالات دانشمندانه و متفاوت از زندگی روزمره. از این‌رو اولین نیاز مخاطب یعنی دانایی، نسبت به احوالات خویش پاسخ داده می‌شود تا او را آماده سوالات و نیازهای بزرگ‌تری کند.

کودکان گوش شنوایی برای شنیدن انواع قصه‌ها و داستان‌ها دارند. همراهی با قصه به کودکان امکان می‌دهد وقایع و موقعیت‌هایی را که تشنه تجربه آن هستند، همراه با نکته‌های فراوان آموزشی و بی‌هیچ خطری بیازمایند و از این طریق به دانش خود بیفزایند. وقتی قصه به شکل رایج برای کودک روایت می‌شود او شخصیت‌های داستان را همان‌طور که خود می‌پسندد و باور می‌کند در ذهنش می‌آفریند و داستان را با توجه به تصورات ذهنی خود پیش می‌برد. این شرایط به او امکان اندیشیدن به جزئیات و وقایع غیرقابل باور را نمی‌دهد و سبب می‌شود کودک براحتی تمام روند داستان را بپذیرد. در حالی که وقتی داستان در قالب انیمیشن یا فیلم به مخاطب عرضه می‌شود او با شخصیت‌ها و موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که ساخته و پرداخته اشخاص دیگری است و داستان از زبان آنها روایت می‌شود. وقتی ما قصه را چنین به تصویر درمی‌آوریم در واقع باید به تمام جزئیات ریزودرشت داستان هم بپردازیم، چراکه مخاطب فرصت کافی برای اندیشیدن به تمام جوانب و نکات داستان را دارد، در غیر این صورت داستان برای مخاطب بی‌سر و ته و غیرقابل باور می‌شود. این نکته بخوبی در مجموعه دوستان جنگل مورد توجه قرار گرفته است. مثلا در یکی از قسمت‌ها موشی گمان می‌کند که مادرش به واسطه به دنیا آمدن خواهر کوچک‌تر دیگر به او توجهی ندارد، می‌بینیم تصورات موشی از به دنیا آمدن خواهر یا جزئیات رفتاری مادرش با چه دقتی پرداخت شده است. حال و هوای روحی موشی بسیار نزدیک به روحیات کودکانی است که در این شرایط قرار گرفته‌اند؛ بنابراین مخاطب با نزدیکی به شخصیت و درک و تجربه شرایط او براحتی پیام و نکته آموزشی داستان را دریافت می‌کند و می‌پذیرد.

تیتراژ آغازین مجموعه دوستان جنگل همراه با موسیقی و شعر مناسبی است که در ضمن آن، شخصیت‌های داستان و خصوصیات آنها تا حدودی معرفی می‌شود. این تیتراژ خوب و پرانرژی در واقع آغازی است برای روایت ماجرای جذاب حیوانات جنگل. موسیقی شاد و کمیک همراه با افکت‌های صوتی لازم در تمام طول داستان شنیده می‌شود تا قصه را از یکنواختی و کسالت خارج کند. این موسیقی که ساخت آن به عهده سروش عابدی بوده است را می‌توان یکی دیگر از نقاط قوت مجموعه دانست، زیرا کاملا متناسب با فضای داستان و شخصیت‌های آن است. نه زننده و آزاردهنده است که مانع دیدن تصاویر شود و نه منفعل و بی‌انرژی است که اصلا شنیده نشود، بلکه کاملا منطبق بر تصاویر و حرکات شخصیت‌هاست. افکت‌های صوتی که در پس موسیقی شنیده می‌شود نیز با دقت انتخاب شده است. صدا‌های پرندگان جنگل، جغد در شب یا چشمه و باد نمونه‌هایی از این افکت‌های به کار رفته در مجموعه هستند.

قصه‌های مجموعه سادگی و صمیمیت خاصی دارند. این قصه‌ها برگرفته از دنیای مخاطب کودک هستند و از این‌رو در عین سادگی به دل می‌نشینند. آموختن نکاتی که کودک در طول شبانه ‌روز با آنها در ارتباط است، یکی از نیازهای ضروری او تلقی می‌شود. ذهن کودک با انبوهی از سوالات انباشته شده است که صرفا از طریق پرس و جو و کنکاش قادر به یافتن پاسخ برای آنها نیست. کودک نیازمند است پاسخ بسیاری از سوالات خود را ببیند نه این‌که فقط بشنود. این مهم در انیمیشن دوستان جنگل بخوبی رعایت شده است. نکات ظریف، ساده و دم‌دستی در این مجموعه ابزاری است برای قصه‌پردازی. این بهانه‌های داستانی برای این‌که قابلیت آموزش هم داشته باشند بدقت در قالب داستان درآمده و شکل و شمایل عینی و ملموس پیدا کرده‌اند.

یکی از عوامل تاثیرگذار در برقراری ارتباط مخاطب با انیمیشن، صداگذاری مناسب و دیالوگ‌های خوب است. در مجموعه دوستان جنگل برفی، موشی، خپل و ... همه از صداهایی برخوردارند که کمک بسیاری به تثبیت شخصیت آنها کرده است. در واقع این صداها قسمتی از شخصیت آنهاست. این نکته در انیمیشن کوتاه و ساده‌ای همچون دوستان جنگل قابل توجه است. بعلاوه این‌که موضوع فقط به انتخاب صحیح صدا برای شخصیت‌ها ختم نمی‌شود، بلکه بیشتر آنها دیالوگ‌ها و تکیه‌کلام‌های خاص خود را دارند که همراه با طنز و شوخی بیان شده و باعث محبوبیت شخصیت‌ها و ماندگاری آنها در ذهن مخاطب می‌گردد. مجموعه انیمیشن دوستان جنگل، اکثر ویژگی‌های استاندارد برای تبدیل شدن به یک انیمیشن خوب و ماندگار را دارد. نکات رعایت شده در این مجموعه پویانمایی از موارد مهم و ضروری است که معمولا در انیمیشن‌های تولید شده داخلی مورد غفلت واقع می‌شوند. برای مثال می‌توان به داستان‌پردازی اشاره کرد. این موضوع مهم و اساسی در بیشتر مواقع سرسری گرفته می‌شود و از همان ابتدا مانع برقراری درست ارتباط با مخاطب شده و از محبوبیت اثر می‌کاهد، در حالی که در انیمیشن دوستان جنگل این مساله بدقت مورد توجه قرار گرفته و مجموعه با روایت داستان‌هایی با جزئیاتی دقیق، مخاطب را برای همراهی با خود ترغیب می‌کند. رعایت همین نکات ساده اما ضروری و مهم است که موجب شده مجموعه انیمیشن دوستان جنگل یکی از نمونه‌های خوب و باارزش تولید شده در مرکز فرهنگی هنری صبا به شمار بیاید که در حقیقت یک سر و گردن از نمونه‌های مشابه خود بالاتر است.