تنها چند حرکت تا مات شدن

شاید برای شما عجیب باشد ، اگر بدانید که زمانی شطرنج های خودکار وجود داشته است . چگونه می توان این موضوع را با این حقیقت که تعداد انواع ترکیبات بازی در عمل ، بی نهایت زیاد است ، سازش داد؛

کد خبر: ۲۷۳۸۶

ولی توضیح مطلب خیلی ساده است . شطرنج خودکاری در کار نبوده ، بلکه فقط اعتقاد به آن وجود داشته است . شطرنج خودکار مکانیسین مجاور «ولفگان فون کمپلن» (1804-1734) در این زمینه شهرت خاصی به دست آورد. او ماشین خود را در کافه های اتریش وروس نشان داد ، سپس در پاریس و لندن در معرض تماشای عموم گذاشت . ناپلئون اول با این ماشین بازی کرد و اطمینان حاصل کرد که نیروی ماشین با نیروی او برابر است . در اواسط قرن گذشته ، گذر این ماشین به امریکا افتاد و در آنجا در آتش سوزی فیلادلفیا از بین رفت . خودکارهای دیگری هم در بازی شطرنج درست شد، ولی هیچکدام به این شهرت نرسید، با وجود این ، اعتقاد به وجود ماشین های خودکار در بازی شطرنج تا این اواخر هم از بین نرفته بود. ولی حقیقت امر این است که حتی یک ماشین شطرنج که به طور خودکار بازی کند، وجود نداشته است . داخل این ماشین ها، شطرنج باز زنده ماهری مخفی شده بود که مهره ها را حرکت می داد. ماشین خودکار موهومی که در اینجا از آن نام بردیم ، عبارت بود از یک جعبه بزرگ همراه با ساختمان بغرنجی که آن را پر کرده بود. در جعبه صفحه شطرنج و مهره های آن و عروسک بزرگی وجود داشت که دستهای آن حرکت می کرد. پیش از شروع بازی به مردم امکان داده می شد که قانع شوند ، داخل جعبه بجز قطعات ساختمان ماشین ، چیز دیگری نیست . ولی در جعبه ، جایی که برای مخفی شدن یک مرد متوسط کافی باشد، وجود داشت . این نقش را زمانی ، شطرنج بازان مشهور «ایگان الگایر» و «ویلیام لوئیس» به عهده داشتند احتمالا وقتی قسمتی از جعبه به مردم نشان داده می شد، مرد مخفی بدون سروصدا به قسمت مجاور آن می رفت . هیچیک از قسمتهای ماشین هم مطلقا در کار بازی شطرنج نقشی نداشتند و تنها وسایلی بودند که برای مخفی کردن بازیکن زنده مورد استفاده قرار می گرفتند. از همه آنچه که گفته شد، می توان نتیجه گرفت : تعداد بازیهای ممکن شطرنج ، در عمل بی نهایت است و ماشینی که بتواند به طور خودکار حرکت صحیح را انتخاب کند، تنها در تصورات مردم خوش باور وجود دارد و بنابراین ترس از این که بازی شطرنج دچار بحرانی بشود، مورد ندارد. باوجود این ، در زندگی بشر اتفاقی افتاده است که ما را در صحت این نتیجه گیری به تردید می اندازد: هم اکنون ماشینی وجود دارد که شطرنج بازی می کند و این ماشین محاسبات پیچیده ای را در عرض یک ثانیه و حتی کمتر انجام می دهد. البته هیچ ماشینی وجود ندارد که بجز اعمال روی اعداد، کار دیگری انجام بدهد، ولی همین مسابقه می تواند به جایی منجر شود که نقشه و یا برنامه ای را که از قبل تنظیم شده است ، معین کند. برنامه شطرنج که به وسیله ریاضیدانان تنظیم شده است ، براساس تعیین تاکتیک بازی قرار دارد، ضمنا به وسیله تاکتیک روش صحیحی به دست می آید که به وسیله آن در هر وضعی تنها یک مهره انتخاب شود. علاوه بر این ، وضع استقرار مهره ها نیز ارزشگذاری و با چند دهم ارزش بیان می شود. از مجموع ارزشهای مهره های سفید، مجموع ارزشهای مهره های سیاه را کم می کنیم . این اختلاف تا حد زیادی وضع بازی سفید و سیاه را نسبت به هم معین می کند. اگر این اختلاف مثبت باشد، به معنای آن است که سفید نسبت به سیاه در وضع بهتری قرار دارد و بعکس . درواقع ماشین محاسبه می کند که چگونه می توان در جریان 3حرکت ، این اختلاف را تغییر داد، بهترین نوع را از بین انواع ترکیبات ممکن 3حرکت انتخاب و آن را روی صفحه مخصوصی چاپ می کند. ماشین برای هر حرکت مقداری وقت صرف می کند که بیش از حد مقرر وقت نیست . البته ، به این مناسبت که ماشین تنها برای 3حرکت بعد می تواند «فکر کند»، آن را به عنوان «بازیکن» ضعیف معرفی می کند، ولی امروزه شاهد آن هستیم که سرعت قابل توجهی برای تکمیل محاسبه های ماشین به وجود آمده و «قدرت بازی» ماشین هم تغییر کرده است .