مانعی به نام نرخ ارز

حالا بهتر است ببینیم مشتریان ارز که آن را به نصف قیمت واقعی آن دریافت می‌کنند، چه کسانی هستند. مشتریان خرید ارز غالبا عبارتند از:

- واردکنندگان مجاز کالا به ایران مثلا کسانی که شکر، چای، برنج، پوشاک، کفش، وسایل پلاستیکی، وسایل آرایشی و.... را وارد کشور می‌کنند. این افراد نیز بابت تفاوت نرخ ارز، سود بالایی کسب می‌کنند و بعضا با واردات گسترده خود، تولید و اشتغال داخل کشور را در حاشیه و شرایط ناامن و شکننده‌ای قرار می‌دهند.

- افرادی که واحد مسکونی یا ملک خود را فروخته و می‌خواهند ریال را به دلار یا یورو تبدیل و در خارج از کشور سرمایه‌گذاری کنند، این افراد علاوه بر سود بالایی که بابت فروش زمین یا ملک خود برده‌اند دو برابر پولی که پرداخت می‌کنند ارز از دولت دریافت می‌کنند یعنی دولت بابت فروش سرمایه و خارج کردن آن از کشور یک امتیاز استثنایی به آنها پرداخت می‌کند و همین امتیاز ویژه موجب شده تاکنون میلیون‌ها و حتی میلیاردها دلار سرمایه از ایران خارج و موجب رونق اقتصاد دیگر کشورها باشد.

- افراد قاچاقچی : پول خود را مثلا یک میلیارد تومان را به بانک می‌برند و دو برابر ارزش آن ارز دریافت می‌کنند. قیمت واقعی دلار که دیگر ارزها نیز متناسب با آن تعیین قیمت می‌شوند، حدود 2000 تومان برآورد شده است. ارز را از طرق خاصی به خارج از کشور منتقل و انواع کالا را به کشور قاچاق می‌کنند. مثلا میلیاردها نخ سیگار را همراه با هزاران تن تریاک، حشیش، شیشه، مشروبات الکلی و ... وارد می‌کنند و جوانان را به نابودی می‌کشند.

وقتی توسعه اعم‌از تولیدات صنعتی، کشاورزی و... نباشد اشتغال نیز وجود نخواهد داشت. اشتغال که نباشد درآمد نیز برای مردم و جوانان جامعه وجود ندارد. درآمد که نباشد حتی اگر قیمت اجناس مثلا 30درصد هم ارزان‌تر باشد، مردم نمی‌توانند نیازهای اولیه و ضروری زندگی خود را تأمین کنند و بخش قابل توجهی از مردم چشم به کمک دولت و توزیع سرمایه‌های ملی در میان خود دارند که این بدترین نوع حکومتداری و اقتصاد است. اگر مردم درآمد ثابت و قابل اعتمادی نداشته باشند، فرق نمی‌کند که قیمت گوشت کیلویی 9000 تومان باشد یا 12 هزار تومان، قیمت یخچال 800 هزار تومان باشد یا یک میلیون تومان. اگر درآمد، شغل، تولید و اشتغال باشد و قیمت اجناس کمی‌هم بالاتر برود، مردم می‌توانند یک زندگی آبرومند داشته باشند. هر چه تولید بیشتر شود و صادرات افزایش یابد قیمت تمام شده نیز کاهش خواهد یافت. قرار نیست قیمت یک واحد از محصولات تولیدی در ایران لزوما گران‌تر از مشابه خارجی آن تمام شود، اگر از تولید حمایت با برنامه و همه جانبه به عمل آید، وام با بهره مناسب پرداخت شود و صادرات جذابیت داشته باشد، قطعا محصولی که در ایران تولید می‌شود برای مصرف‌کننده ایرانی ارزان‌تر تمام خواهد شد، چرا که هزینه‌های سنگین حمل و نقل، بیمه، گمرک و... را نخواهد داشت. براساس آموزه‌های دینی ما بهترین تفریح، کار است. هرقدر اشتغال بیشتر توسعه پیدا کند، ناهنجاری‌های اجتماعی همچون اعتیاد نیز کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه بداخلاقی و ضعف ایمان نیز در جامعه کاهش می‌یابد. نباید با بازکردن بی‌ضابطه در کشور روی واردات، تولید و اشتغال را در کشور مضمحل کنیم و از طرفی دائم شعار حمایت از تولید سر دهیم. نمی‌توانیم با پایین نگه داشتن نرخ ارز و هزاران مشکل دیگر تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهیم اما دائم همایش و سمینار حمایت از تولید، برگزار کنیم و سخنان زیبا در حمایت از تولیدکنندگان سر دهیم.

ضروری است قیمت ارز به مرور واقعی شود و در کنار آن برای واردات ماشین آلات خطوط تولید  که امکان تامین آن از داخل کشور وجود ندارد  یا مواد اولیه‌ای که امکان تولید آن در داخل کشور به حد کفایت وجود ندارد از صندوق ذخیره ارزی وام ارزی با قیمت یارانه‌ای ارائه شود. چنانچه قیمت ارز به مرور طی یک برنامه پنجساله به حد واقعی نزدیک شود و از سوی دیگر تعرفه‌های واردات به حد منطقی کاهش یابند، تولید کننده تشویق به تولید بیشتر برای صادرات خواهد شد و دیگر بازار ایران نمایشگاه کالاهای پر زرق و برق وارداتی نخواهد بود و با استفاده حداکثری از ظرفیت کارخانه‌ها، نیروی انسانی و استفاده بهینه از منابع، هزینه تمام شده تولید، کاهش خواهد یافت. هزینه تولید که کاهش یابد، مصرف‌کننده داخلی قادر خواهد بود کالای با کیفیت تولید داخلی را با قیمت مناسب‌تری تهیه کند.

واقعی شدن نرخ ارز براساس یک برنامه پنجساله که به تصویب مجلس برسد، می‌تواند ریشه بسیاری از مشکلات اساسی اقتصاد ایران را بخشکاند و منجر به رونق تولید، توسعه اشتغال، پویایی و تحرک در اقتصاد ملی شود.

سیدحسین میرافضلی