2 بار سقوط آزاد به ته دره فیلم!

کلمبیا در سال 1919، یک سال پس از شروع جنگ جهانی اول تاسیس شد و 5 سال بعد با گسترش استودیوهای خود در لس‌آنجلس کالیفرنیا نامش نیز به کلمبیا پیکچرز تغییر یافت. از این پس تا سال 1982 به هر ضرب و زوری که بود، کلمبیا پیکچرز به حیات مستقل خود ادامه داد تا این که در ابتدای سال 82 حیات حرفه‌ای‌اش روبه تاریکی گذارد و در آستانه یک سقوط آزاد به ته دره، با یک اتفاق بسیار بامزه از مردن رهایی یافت. داستان این بود که شرکت کوکاکولا آمد و کلمبیا پیکچرز را یکجا خرید و البته با این شرط مدیران ته‌دره‌ای کلمبیا پیکچرز کنار آمد که نام شرکت حفظ شود. 5 سال بعد در 1987، دوباره کلمبیا احیا شد و این بار با نام کامل کلمبیا پیکچرز اینترتیمنت به فیلمسازی مشغول شد، اما باز هم این ترمز بریده مدیران شرکت بود که موجب شد فقط 2 سال بعد یک سقوط آزاد دیگر روی این شرکت قدیمی فیلمسازی رخ دهد. این بار اما سونی پیشقدم شد و یکجا تمام کلمبیا پیکچرز را به دست گرفت و این شرکت تبدیل شد به یکی از شرکای فسقلی سونی عظیم‌الجثه!

کلمبیا در طول حیات حرفه‌ای‌اش همواره 2 گونه عمل کرده است؛ چه آن وقت در دهه 40 میلادی که پولش از پارو بالا می‌رفت و چه مقطعی در دهه 60 و همچنین تمام دهه 70 که یک گدای مفلس تمام عیار بود. یعنی کلمبیا یا پولدار بود یا بدبخت و بیچاره و هرگز این شانس را پیدا نکرد که روند متعادلی را تجربه کند.

این در حالی بود که کلمبیا در دهه 40 از یک دو جین بازیگر سرشناس و محبوب سود می‌جست که با آنها قراردادهای طویل‌المدت و کلان داشت؛ بازیگرانی که دیگر استودیوهای فیلمسازی آرزوی داشتنشان را همواره داشتند. اما بلندپروازی‌های سران کلمبیا عمدتا باعث می‌شد این شرکت نتواند سرمایه‌گذاری‌های مطمئن سینمایی داشته باشد و بتواند از سرمایه‌های انسانی‌اش شامل هنرپیشه‌ها، کارگردان‌ها و عوامل فنی استفاده بهینه کند.

برای مثال فقط کافی است به فهرست بازیگران کلمبیا پیکچرز در دهه 40 نگاهی بیندازیم. ریتا هیورث، ویلیام هولدن، جک لمون و لوسیل بال تنها تعداد معدودی از آن نام‌های پرآوازه هستند. دهه 50 نیز با وجود بازیگرانی چون آلک گینس و ویلیام هولدن، کلمبیا سرآمد دیگر استودیوها بود که این دو در فیلم «پل رودخانه کوای» کولاک کردند و کلمبیا به واسطه این فیلم که در سال 1957 ساخته شد، بسیار احیا شد. با مرگ هری کوشن در سال 1958 که مدیری مقتدر بود، رشته کار از دست مدیران بعدی خارج شد؛ اگرچه آثار ماندگاری مثل «مردی برای تمام فصول» محصول در سال 1966 توسط کلمبیا پیکچرز نیز ساخته می‌شد، اما به هر حال استودیوهای مستقل نیز کم‌کم شروع به رشد می‌کردند و عرصه رقابت در پایان دهه 60 بسیار نزدیک شده بود. یک موفقیت دیگر برای کلمبیایی‌ها «ایزی رایدر» بود؛ فیلمی که چند بازیگر جوان و بسیار مستعد نظیر جک نیکلسن و دنیس هوپر را به سینما معرفی کرد و داستانش نیز بسیار مورد اقبال قرار گرفت، فیلمی که در سال 1969 اکران شد و چیزی حدود 60 میلیون دلار فروخت. رقمی که برای آن زمان بسیار کلان می‌نماید. این را هم بدانیم که بودجه ساخت ایزی رایدر چیزی حدود 340 هزار دلار بود!

البته در همین ایام کلمبیا پیکچرز ساخت و سازهای وسیع تلویزیونی هم داشت و حتی فیلم‌های تلویزیونی (یا همان تله‌فیلم)‌ نیز تولید می‌کرد. در دهه 70، کلمبیا پیکچرز یک عبارت تلویزیون هم به آخرش افزود و بیش از پیش به ساخت سریال و فیلم‌های تلویزیونی پرداخت که سریال «کانن» یکی از بهترین کارهای این دوره محسوب می‌شد. با شروع دهه 80 و با کاهش ساخت‌وساز تلویزیونی اگرچه کلمبیا یکی دو کار موفق تولید کرد، مثل «توتسی( »1982)‌ اما هزینه‌ها بسیار بیشتر از سودهای حاصل از کار درآمدند و اینجا بود که کوکاکولا وارد کارزار شد و به مدت 5 سال کلمبیا پیکچرز را در اختیار داشت و اوضاع کمی روبه‌راه شد، اما این شرکت نتوانست به تنهایی به تولیدی برسد و در سال 1989 سونی مالکیت کلمبیا پیکچرز را به دست آورد.

در این 22 سال، اما اوضاع و احوال کلمبیا پیکچرز به مدد شرکت‌های همکار بستگی داشته است. برای مثال همین «کازینو رویال» که اولین کار جیمز باندی دانیل کریگ به حساب می‌آمد و در سال 2006 به اکران رسید، محصول مشترکی بود که کلمبیا نیز در آن نقش داشت یا آثاری مثل «اسپایدرمن» و «سه ایکس» از فیلم‌های مطرح این شرکت در سال‌های اخیر به شمار می‌آید که به عنوان شرکت فیلمسازی همکاری یا ساخته یا در توزیع و پخشش همکاری داشته است. یک نوع روند کاری غیرمستقل که فقط توانسته نام کلمبیا پیکچرز را حفظ کند و نه چیز دیگری را.

مهدی تهرانی