گشت‌و‌گذار در محله چینی‌های مالزی

شاید برای خیلی از ایرانی‌هایی که به کوالالامپور سفر می‌کنند خیابان پتالینگ یا همان "چاینا تاون" معروف، محل چندان جالبی نباشد. محلی که پر از مغازه‌ها و دستفروشی‌هایی است که اجناس چینی را درمعرض فروش بازدیدکنندگان قرار می‌دهد و فروشندگان چینی آن، در زمان روبرو شدن با یک گردشگر ایرانی فریاد می‌زنند:"ارزونه ارزونه!"

در این خیابان از شیر مرغ تا جان آدمیزاد پیدا می‌شود. از بدل کیف و کفش و ساعت و لباس با مارک‌های مختلف تا سنگ‌های تزئینی و اسباب‌بازی و انواع رستوران‌های چینی با غذاهای مختلف و البته ارزان، میوه‌های رنگارنگ و حتی بلوط بوداده. علاقمندان به گیاهخواری هم می‌توانند غذاهای گیاهی دلپذیری را در این خیابان بیابند. اما هرچند که این خیابان پرهیاهو و شلوغ برای ما ایرانی‌ها معمولا تداعی‌کننده بازار فروش جنس‌های بنجل و معمولی است و چندان علاقه‌ای به خرید یا قدم زدن در آن نداریم، به همان نسبت یکی از جالب‌ترین نقاط توریستی کوالالامپور برای سایر گردشگران خارجی است و شاید در هیچ منطقه دیگری با این تعداد گردشگر هم‌زمان نتوان مواجه شد.

اما "جالان پتالینگ" در آستانه تحویل سال نوی چینی که امسال مصادف با شب 26 ژانویه است شور و حال دیگری دارد. هرچندکه تعداد زیادی از مغازه‌داران ساعاتی پیش از غروب آفتاب تعطیل کرده به دنبال برگزاری مراسم تحویل سال نو رفته‌اند، اما جمعیت دستفروش این خیابان همچنان آن را پرجنب و جوش نگاه داشته است. علاوه بر آن‌که گردشگرانی که در پی دیدن آداب و رسوم و به ویژه رقص سنتی اژدها در آستانه سال نو به این منطقه آمده‌اند، بر هیجان حضور در این خیابان افزوده‌اند.

از روزها پیش همه جا با فانوس‌های کاغذی بزرگ و کوچک و تزئینات قرمز رنگ تزیین شده است. امسال در تقویم چینی‌ها سال "گاونر" نامگذاری شده، از این‌رو همه جا تصاویر گاو نر شاخدار طلایی دیده می‌شود. همچنین همه‌جا درختچه‌هایی حامل نارنگی‌های نارس دیده می‌شود. ظاهرا این میوه از اهمیت زیادی در فرهنگ چین برخوردار است و خرید این درختچه‌ها و جعبه‌های قرمز رنگ شامل نارنگی‌های رسیده، یکی از مراحل استقبال از سال نو محسوب می‌شود. حتی در معابد نیز می‌توان ظرف‌های نارنگی که افراد به معبد هدیه کرده‌اند را مشاهده کرد.

موسیقی چینی همراه با صدای ترقه از سراسر منطقه به گوش می‌رسد. امشب از رقص اژدها خبری نیست، گویا اژدها پس از چند روز ایجاد شور و هیاهو استراحت می‌کند تا خود را برای اجرای برنامه در روزهای نخستین سال نو آماده سازد.

در ساعات پایانی شب سال نو مردم به همراه خانواده به معبد می‌روند تا در آن‌جا برای سالی که در پیش دارند دعا کنند و سعادت، خوشبختی و سلامت بطلبند. معبد چینی‌ها امشب تا صبح بر خلاف روال همیشگی باز است تا مردم دسته دسته برای نیایش مراجعه کنند.

نیایش با روشن کردن دسته‌ای عود آغاز و پایان می‌یابد. در این چرخه باید میله‌ای سنگین را سه بار از زمین بلند کنی که اگر موفق‌شوی یعنی در تمام سال قدرتمند خواهی بود.

یکی از مراحل جالب نیایش در این شب گرفتن فال با ظرف استوانه‌ای ساخته شده از بامبوست و شامل چوب‌های بلندی است که شماره‌ای روی هر کدام نوشته شده است. افراد ظرف را برداشته مقابل معبد زانو زده، نیت می‌کنند و آنقدر ظرف را تکان می‌دهند تا یکی از چوب‌ها بیرون می‌افتد. طالع‌بین با توجه به شماره‌ای که روی آن قطعه چوب نوشته کاغذی را برمی‌دارد و پیش بینی‌هایی را برای سالی که در پیش روست ارائه می‌دهد.

سه دور گشتن گرد معبد بنا به اعتقاد چینی‌ها می‌تواند هرچه پلیدی و ناکامی است را از سرنوشت دور سازد و در پایان دور سوم چرخاندن استوانه‌هایی که روی آن سنگ‌های انرژی‌زا قرار گرفته، انرری مثبتی را برای آغاز سال جدید منتقل می‌سازد و این پایان چندین روز هیاهو برای آمادگی و استقبال از سال نوست.

حالا آرامش بر همه جا حاکم می‌شود و سال نو قدم به فضایی معطر و معنوی می‌گذارد.

و پس از آن مردم به استقبال سال نو و تعطیلات دو هفته‌ای می‌روند و البته در راه بازگشت به خانه خرید گل را فراموش نمی‌کنند. سنتی که برای ما ایرانیان بسیار آشناست. خرید شاخه‌هایی پر از شکوفه گیلاس یا سیب یا چند شاخه ارکیده و یا بامبوهای خوشبخت و با این گل‌ها به استقبال این روزها می‌روند. روزهایی که با مراسم مذهبی؛ روزه گوشت و دعا برای نیاکان آغاز می‌شود و با دید و بازدید و دعا برای طلب سلامتی، ثروت و خوشبختی ادامه می‌یابد و در انتها با افروختن فانوس‌های روشن در روز پانزدهم به  پایان می‌رسد.

به هرحال وجود نژادهای مختلف در مالزی این فرصت را برای افرادی که به این کشور سفر می‌کنند؛ پدید می‌آورد تا در زمان‌های مختلف از آداب و رسوم گوناگون دیدن کنند. در مالزی بیش از 6 میلیون نفر چینی زندگی می‌کند که به‌عنوان بزرگترین اقلیت نرادی این کشور با توجه به گستردگی سکونت آنان، تمامی کشور را متاثر از آداب و رسوم خویش می‌کنند.

مراسم ملی آئینی همواره یکی از بزرگ‌ترین جاذبه‌های گردشگری در سراسر جهان به‌شمار می‌رود و آگاهی از این آئین‌ها در انتخاب زمان سفر فرصت مغتنمی است.

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی