پیشگامان خستگی ناپذیر دانش پزشکی

برخی از آنها دانشجو هستند و برخی محققان کارکشته و در مرز بازنشستگی اما آنچه که در بین تمامی این نخبگان به عنوان یک نقطه اشتراک جذاب در نظر گرفته می‌شود، تعهد و قاطعیتی است که نسبت به مهم‌ترین و بالقوه ترین علت عصر حاضر دارند و آن چیزی نیست جز «حقیقت علم.» شش محققی که در این گزارش معرفی می‌شوند، به عنوان مشتی از توده عظیم نخبگان برجسته‌ای معرفی شده‌اند که فعالیت‌های تحقیقاتی‌شان فراتر از محیط‌های آزمایشگاهی و بررسی‌های نظری رفته و پیش‌بینی می‌شود در آینده‌ای نه چندان دور پاسخ‌های مناسبی برای پرسش‌های فراروی افق دانش نوین پزشکی ارائه کنند. این تلاشی است که از قرن‌ها پیش وارد مسیر پر پیچ و تاب‌تری شده و در چند دهه گذشته و به لطف توسعه دانش‌های نوین و فراهم شدن بستر مهندسی مورد نیاز، جامه امیدوارکننده‌تری از تاثیرگذاری در زندگی روزمره بشر بر تن کرده است. سال 2008 در حالی واپسین روزهای خود را نظاره می‌کند که در آزمایشگاه‌های کوچک و بزرگ سراسر جهان چندین پروژه علمی  پزشکی متحول‌کننده را به عنوان خبرسازترین رویدادهای دستاوردهای پزشکی پشت سر گذاشته است. در این میان تحقیقات و یافته‌های مربوط به سلول‌های بنیادین و پیوندهای مغزی از تاریخی‌ترین گامهای بشری در سال جاری میلادی بوده است. در این سال زیست‌شناسی سیستمی نیز که تلفیقی اجتناب‌ناپذیر از دانش مهندسی و ریاضیات با زیست‌شناسی سلولی و ملکولی است وارد عرصه‌های جدیدی از نوآوری شد هر چند که خود این علم گذشته‌ای بیش از 10 تا 12 سال ندارد و این همه به لطف جسارت تنها برخی محققان زیست‌شناسی بوده است که در تعامل با محققان و پژوهشگرانی از عرصه‌های مهندسی نوین و علوم نرم‌افزاری دست به تولید دانشی نوین زده‌اند. نشریه دیسکاور همچون سالهای پیش فهرست برترین محققان و نوآوران علوم مختلف از جمله علوم پزشکی را ارائه کرده است که در نگاه نخست جالب‌ترین نکته‌ای که توجه هر علاقمندی را به خود جلب می‌کند «جوانی» محققانی است که در عرصه‌های مختلف علمی از جمله پزشکی  ایده‌های خلاقانه خود را در کنار یافته‌هایی تاثیرگذار به جهانیان معرفی کرده‌اند. در فهرست 50 نفره امسال بالغ بر 10 چهره شاخص و عمدتا جوان در زمینه علوم پزشکی و درمانی معرفی شده‌اند که آشنایی با شش تن از آنها خالی از لطف نخواهد بود.

برخی از این افراد تمرکز اصلی خود را روی ساختارهای سلولی معطوف کرده‌اند و از این طریق موفق به ارائه تکنیک‌های بنیادینی شده‌اند که با استفاده از آنها می‌توان برای طیف وسیعی از بیماری‌ها و اختلالات پزشکی شیوه‌های درمانی موثری ارائه کرد. در این میان شخصیتی همچون آرتور کاپلان نیز به عنوان داعیه‌دار مبازره با تفکرات بازدارنده و انتقادی علمی توانسته است با تالیف ده‌ها کتاب و صدها مقاله چالش برانگیز موانع پیش روی توسعه دانش‌های جدید را برداشته و همچون یک جاده صاف کن علمی و تحقیقاتی برای سایر دانشمندان پیشرو عمل کند. در تالیفات این محقق برجسته به علم به عنوان عرصه‌ای نامحدود نگریسته شده است که می‌تواند با توسعه و رخنه کردن در هرگونه ساختار و اجتماعی، مقدمات ایجاد تحولات بنیادین را فراهم نماید. در نگاهی اجمالی این گونه به نظر می‌رسد که در سال‌های نه‌چندان دور دنیای روبه رشد تحقیقات و درمان‌های پزشکی با طیفی از پیشگامان نظریه‌های نوین درمانی روبه‌رو باشد.

مهدی پیرگزی