کارگردانی که عاشق بازیگری است

 آشنایی شما هم با دنیای هنر، مانند اکثر هنرمندان به دوران کودکی برمی‌گردد؟

بله. به هر حال در این دوران است که علایق آدمی به گونه‌ای صیقل پیدا می‌کنند. من در دوره نوجوانی بشدت اهل سینما و تئاتر بودم و اواخر دبیرستان بود که به طور جدی تئاتر را پیگیری کردم. البته در آن زمان تئاتر از شان و منزلت خاصی برخوردار بود و بازیگرانی که در تئاتر کار می‌کردند کمتر گرایشی به سمت سینما و تلویزیون داشتند. آنقدر تئاتر و درام در نمایشنامه‌ها را دوست داشتم که تحصیلاتم را هم در این رشته ادامه دادم.

از همان ابتدا هم به کارگردانی فکر می‌کردید؟

بـلـه. البته بازیگری را هم دوست داشتم، اما کارگردانی برایم مقوله جدی‌تری بود.

کارتان را در سینما با شهر موش‌ها که یک فیلم عروسکی بود آغاز کردید.  از این شروع برایمان بگویید.

در زمانی که در تئاتر بودم، بنابر اتفاقات روز جامعه به گونه‌ای تئاتر دستخوش تغییراتی شد و دیگر کمتر توانستیم در این زمینه فعالیت کنیم. یک روز بنا به پیشنهاد یکی از دوستان خیلی اتفاقی، یک کار عروسکی انجام دادم و بعدا متوجه شدم که چه جهان زیبا و جذابی است تا این که بعد از مدتی با مرضیه برومند آشنا شدم و این آشنایی باعث شد که بیشتر در این زمینه (کارهای عروسکی)‌ فعالیت کنم. دنیای عروسک، بسیار با دنیای خیال و فانتزی نزدیک است و از این که این‌گونه کارم را آغاز کردم بسیار راضی هستم.

چرا در این سال‌ها کمتر برای بچه‌ها کار کرده‌اید. در صورتی که کارهای خوبی در این زمینه در پرونده هنری‌تان دارید؟

شاید به این خاطر است که شرایط برای ساخت این نوع کارها مهیا نیست. اصلا کار کودک و اساسا سینمای کودک دغدغه مدیران مربوطه نیست. اگر آنها نخواهند هیچ اتفاقی نمی‌افتد و هیچ حمایتگری وجود ندارد. به هر حال ما هم مجبور شده‌ایم که عقب‌نشینی کنیم.

اما بچه‌ها به این نوع کارها نیاز دارند و برایشان جالب است؟

بله. اما بزرگ‌ترین گناه بچه‌ها این است که ما آدم بزرگ‌ها خیلی چیزها را برایشان تعریف می‌کنیم.

شما بازی هم کرده‌اید. چقدر این کار را دوست دارید؟

بازیگری مقوله‌ای است که، اکثر آدم‌ها آن را دوست دارند چون خودنمایی را دوست دارند و این یک غریزه است.
بازیگری اولین چیزی است که در کارهای تصویری دیده می‌شود. به هر حال در طول زندگی هنری‌ام هیچ‌وقت حس بازیگری در من از بین نرفت اما کارگردانی برایم مقوله جدی‌تری است.

چرا؟ هدایت کردن را در کارگردانی می‌پسندید یا...؟

خیر. هدایت کردن را خیلی دوست ندارم. روایت کردن در کارگردانی برایم مهم است. دوست دارم آن چیزی که در ذهنم است را به دیگران بگویم. من به عنوان کارگردان حرفم را می‌زنم و اگر مخاطب با حرف من ارتباط برقرار کرد و از شنیدن آن لذت برد به این معنی است که من توانسته‌ام کارم را به درستی انجام بدهم.

اولین بار در فیلم «مجنون» مرحوم ملاقلی‌پور بازی کردید. درست است؟

بله. قصه‌اش برمی‌گردد به سال 68. قبل از آن در فـیـلم «افق» دستیار و برنامه‌ریز کارگردان بودم. ملاقلی‌پور گفت: دوست دارم تو هم بازی کنی. تا این که قصه «مجنون» پیش آمد و به نظر رسید که قصه خوبی است و بد نبود که آزمایش بکنم.

برویم سراغ بی‌گناهان. چه شد که «آصف» این مجموعه شدید؟

وقتی فیلمنامه را خواندم، از نقش و کلیت داستان خوشم آمد. البته اول قرار بود، نقش دیگری بازی کنم که موافقت نکردم و در نهایت نقش آصف را پذیرفتم. چون هم جذاب‌تر بود و هم جای کار زیادی داشت. می‌شد با آن کلنجار رفت.

چه تعریفی از یک نقش جذاب دارید؟

به نظرم، یک نقش باید در درام نقش بسزایی داشته باشد. هر چند کوتاه برای مثال من در سریال «راه بی‌پایان» نقش بلندی نداشتم، اما در جایگاه خودش نقطه عطفی بود. ضمنا تاثیر خود را هم داشت. بنابراین یک نقش جذاب باید هم تاثیرگذار باشد و هم بتواند اثرش را روی مخاطب بگذارد.

کار با احمد امینی به عنوان کارگردان چطور بود؟

بسیار خوب بود. با یکدیگر تعامل خوبی در حین کار داشتیم. البته این مساله به معنای دخالت کردن نیست. چون وقتی در کاری به عنوان بازیگر ظاهر می‌شوم هرگز در کار کارگردانم دخالت نمی‌کنم و تمام تلاشم را می‌کنم که با انرژی و درست بازی کنم.

حضور چهار کارگردان (به عنوان بازیگر)‌ در این کار اتفاق جالب و جدیدی است. در این مورد توضیح دهید.

بله. به هر حال این انتخاب‌ها از طرف کارگردان صورت گرفته بود. البته دوستان دیگر هم مانند داریوش فرهنگ یا همایون اسعدیان دقیقا حس من را داشتند و از این جهت هیچ گونه دخالتی وجود نداشت.

از کدام یک از کارهایتان لذت بیشتری برده‌اید؟

در بازیگری، از بازی در فیلم سفر به چزابه و در کارهایی هم که ساخته‌ام فیلم‌های روز کارنامه و کودکانه را دوست دارم. از نتیجه این کارها راضی هستم.

بازیگری برایتان راحت‌تر است یا کارگردانی؟

ببینید بازیگری سخت است. بازیگر حتی تا 100 سالگی هم موقع اجرای یک نقش تازه دلهره و هیجان دارد و باید به خودش برسد. بدن خوب، بیان روان و ذهن فعالی داشته باشد. اینها ابزار بازیگری است، اما کارگردانی بیشتر حس هنری‌ام را ارضا می‌کند.

حالا که بی‌گناهان را می‌بینید از آن راضی هستید؟

هنوز خیلی زود است که در مورد این موضوع نظر بدهم بخشی ‌از کار هنوز برای خودم باز نشده است.

در حال حاضر مشغول چه کاری هستید؟

مشغول پیش‌تولید سریال «تعطیلات لعنتی» به تهیه‌کنندگی اسماعیل عفیفه هستم که احتمالا عید نوروز از شبکه دو سیما پخش خواهد شد.

محبوبه ریاستی