جام جم آنلاین: هنر دوبله در ایران تنها فن برگردان کلمات و آواها نیست؛ هنر جانبخشی به سایههای بیروح تصویر و دمیدن روح زندگی در کالبد شخصیتهایی است که قرار است دههها در حافظه جمعی یک ملت نفس بکشند. در این میان نام زندهیاد «ناهید شعشعانی» (فاطمه شعشعانی)، نه فقط بهعنوان یک گوینده و مدیر دوبلاژ پیشکسوت، بلکه بهعنوان یکی از ارکان اصالت، نجابت و تعهد حرفهای در تاریخچه هنر این سرزمین حک شده است. با رفتن او، طنین یکی از اصیلترین و خاطرهسازترین صداهای رسانه خاموش شد؛ صدایی که نسلهای متمادی، کودکی، جوانی و خاطرات خود را با آن ورق زدهاند.
فعالیت هنری بانو شعشعانی از دهه ۴۰ آغاز شد و کارنامهای پربار و درخشان را رقم زد که گسترهای از ماندگارترین آثار تلویزیونی و انیمیشنهای خاطرهانگیز را دربر میگیرد. او با هنرنمایی بیبدیل خود در نقشهای به یادماندنی، چون «عمهخانم» در حنا، دختری در مزرعه، «مادر هاچ» در هاچ زنبور عسل، «مادر سوباسا» در فوتبالیستها و دهها اثر فاخر دیگر، معنای مادری، صبوری و شفقت را در جان کودکان دیروز این مرزوبوم رسوخ داد. او تنها یک گوینده نبود؛ بلکه هنرمندی بود که با ظرافت تمام، لایههای روحی شخصیتها را میشناخت و به آنها اعتبار میبخشید.
یکی از درخشانترین و سترگترین کارنامههای مدیریتی او در عرصه دوبلاژ، مدیریت دوبله سریال طولانی و محبوب استرالیایی «پرستاران» بود؛ پروژهای عظیم و نفسگیر که مدیریت و هدایت گویندگان آن توسط وی، پس از سالها تلاش مستمر و طاقتفرسا، به سرانجام رسید و به یکی از ماندگارترین مجموعههای تلویزیونی بدل گشت. در این اثر و آثار مشابه، او با دقتنظر، نظم آهنین و در عینحال لطافت عاطفیاش، فضایی از همدلی و حرفهایگری را میان اهالی دوبله حاکم کرد.
اما آنچه بانو شعشعانی را در یاد و خاطره همکارانش جاودانه ساخت، فراتر از هنرمندیاش، منش اخلاقی، روحیه شکستناپذیر و صلابت انسانیاش بود. روزهای بیماری و دورههای سخت شیمیدرمانی، آزمونی بود که او با استواری تمام از آن گذر کرد. در تمام آن ماهها و روزهای دشوار، وقتی تلفنی جویای احوالش میشدم، هرگز کلامی از شکوه، خستگی یا ناامیدی از او نشنیدم. او سراپا امید بود؛ نه تنها با بیماری میجنگید، بلکه با همان صدای گرم و طنیناندازش، به ما روحیه میداد و درس زندگی میآموخت. هرگز از درد ننالید و تا واپسین دم، با همان لبخند نجیب و وقار همیشگیاش، پاسدار حرمت انسان و هنر ماند.
امروز که زندهیاد ناهید شعشعانی پس از سالها تلاش پربرکت نقاب در خاک کشیده است، جای خالیاش در استودیوهای دوبلاژ تلویزیون بهشدت احساس میشود. او رفت، اما میراث صدای گرم و خاطرهسازش و درسهای بزرگی که از اخلاق، امید و پشتکار به ما آموخت، تا همیشه در گنجینه هنر این مرزوبوم جاودانه خواهد ماند. روحش شاد، یادش گرامی و راهش پررهرو باد.
نویسنده: فرشید شکیبا / مدیر دوبلاژ تلویزیون