جام جم آنلاین: فاطمه (ناهید) شعشعانی، چهره پیشکسوت و برجسته دوبله و مدیریت دوبلاژ کشور، پس از سالها هدایت آثار گوناگون در عرصه هنر، هرچند در دوران اخیر با افزایش سن و بیماری دستوپنجه نرم میکرد، اما هرگز از دنیای صدا دور نماند و تا واپسین روزهای حیات بهعنوان گویندهای خستگیناپذیر، با روی خوش و عشقی مثالزدنی به فعالیت ادامه داد. او شامگاه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پس از ماهها تحمل بیماری، دار فانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت.
این هنرمند فقید در سال ۱۳۲۷ در تهران چشم به جهان گشود و از سال ۱۳۴۸ با ورود به عرصه حرفهای صداپیشگی، مسیری پربار را آغاز کرد که بیش از نیم قرن استمرار یافت. شعشعانی در دوران طلایی دوبلاژ ایران پرورش یافت و توانست با تکیه بر طنین گرم، پخته و انعطافپذیر صدای خود، جایگاهی ویژه در میان اهالی فن و مخاطبان کسب کند.
او در کنار هنر گویندگی، سالها مسئولیت سنگین مدیریت دوبلاژ را نیز عهدهدار بود؛ فعالیتی که نشان از تسلطش بر فن بیان، شناخت دقیق شخصیتها و تسلط بر ریتم و درام داشت. ازجمله شاخصترین و نفسگیرترین تجربههای او در این حوزه میتوان به مدیریت دوبلاژ سریال پرمخاطب استرالیایی پرستاران در بیش از ۱۲ سال اشاره کرد؛ کاری بهیادماندنی و نفسگیر که ابعاد گستردهای از توانمندی او را به نمایش گذاشت. همچنین هدایت گفتار آثار متعدد در رده سنی کودک و نوجوان برای پخش در شبکه نمایش خانگی ازجمله اسپایدرمن، بتمن و وودی وودپیکر از دیگر فعالیتهای او بود که دغدغهمندیاش را نسبت به نسلهای جوانتر و کودکان نشان میداد.
با اینحال نام ناهید شعشعانی بیش از هر چیز با خاطرات شنیداری چند نسل از مخاطبان تلویزیون و سینما گره خورده است؛ بخش عمدهای از کارنامه درخشان او به آثار خاطرهانگیز حوزه کودک و نوجوان تعلق دارد؛ جایی که صدا بهجای تصویر نقش میآفرید و به شخصیتهای کاغذی یا انیمیشنی روح میدمید. هنرمندی او در خلق شخصیت عمهخانم در انیمیشن محبوب حنا دختری در مزرعه و مادر هاچ در کارتون پرخاطره هاچ زنبور عسل، از شاهکارهای کارنامه هنری اوست که هنوز هم با شنیدن نامشان، طنین آن صداها در ذهن مخاطب زنده میشود. گویندگی در نقشهای بهیادماندنی دیگری، چون خانم واتسون در ماجراهای هاکلبریفین، فانتین در بینوایان، عمه مارتا در زنان کوچک، خانم رتل مایر در هایدی، دختر آلپ، فرانسین (مادر آنت) و ماری (خواهر لوسین) در بچههای آلپ، خاله هتی در سریال محبوب قصههای جزیره (داستانهای دهکده) و انیمیشن قدیمی زهره و زهرا گویای وسعت توانایی و مهارت او در تیپگویی و شخصیتپردازی است.
زندگی حرفهای و شخصی زندهیاد شعشعانی پیوندی عمیق با هنر دوبله داشت. او همسر زندهیاد مهدی آژیر، از مدیران دوبلاژ و هنرمند نامآشنا و فقید ایران بود که در سال ۱۳۶۶ درگذشت و یادگار آن پیوند هنری، فرزندانی، چون شیده و شیلا بودند که راه پدر و مادر را در عرصه گویندگی ادامه دادند و خانوادهای ریشهدار را در تاریخ دوبله ایران ثبت کردند. نکته شگفتانگیز در زندگی این بانوی هنرمند، توانایی او در مدیریت چندوجهی زندگی بود؛ بهطوریکه در کنار فعالیت مستمر در دنیای پرمشغله دوبله، به حرفه پیراپزشکی نیز اشتغال داشت و هیچگاه از مسئولیتهای زندگی فردی و اجتماعیاش کاسته نشد.
او در گفتوگویی که در سال ۱۳۹۹ با رسانهها انجام داده بود، با اشاره به سختیها و زوایای پنهان این حرفه، راز ماندگاریاش در این عرصه را چنین توصیف کرده بود: «این کار عشق است. دوبلوری که پای کار میماند و سالها در این زمینه فعالیت میکند، تنها چیزی که او را نگه میدارد، علاقه است؛ چون کار سختی است. شبهای عید تا نیمههای شب و حتی صبح باید فیلم و سریال دوبله کنی و هرکسی این را نمیپذیرد. من در این عرصه هیچکدام از مسئولیتهای زندگیام کم نشد؛ با وجود اینکه یک پیراپزشک هم بودم، اما هم کار دوبله را ادامه دادم و هم زندگیام را اداره کردم. عشق به دوبله بهگونهای است که آدم سختی کار را حس نمیکند.»
اکنون با درگذشت این هنرمند خستگیناپذیر، انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم ایران و جامعه هنری کشور در سوگ از دست رفتن یکی از ارکان اصیل و صمیمی خود نشستهاند؛ بانویی که با روی خوش، قلبی مهربان و صدایی که به روزهای بیدغدغه کودکی هزاران ایرانی معنا بخشید، برای همیشه در حافظه تاریخی فرهنگ و هنر این مرزوبوم جاودانه شد.
ناهید شعشعانی گویندگی انیمیشن «زهره و زهرا» و بیش از ۱۲ سال مدیریت دوبلاژ سریال مطرح «پرستاران» را هم برعهده داشت. او دوبلور خاله هتی در «داستانهای دهکده» هم بود.
او سال ۱۳۹۹ درباره علاقه به دوبله گفته بود: این کار عشق است. دوبلوری که پای کارش میماند و سالها در این زمینه فعالیت میکند تنها چیزی که او را نگه میدارد علاقه است، چون کار سختی است.
شبهای عید تا نیمههای شب و حتی صبح باید فیلم و سریال دوبله کنی و هر کسی این را نمیپذیرد. من در این عرصه هیچکدام از مسئولیتهای زندگیام کم نشد با وجود اینکه یک پیراپزشک هم بودم، اما هم کار دوبله را ادامه دادم و هم زندگیام را اداره کردم. عشق به دوبله به گونهای است که آدمی سختی کار را حس نمیکند.