شیعیان غرب‌آسیا از الهیات تا قدرت

دکتر مختار شیخ حسینی | نویسنده وپژوهشگر
اخیرا شیخ حسین معتوق، نامه یکی از زندانیان کویت را برای‌مان قرائت می‌کرد؛ نامه‌ای که با روحیه‌ای عالی از این امتحان الهی نوشته و اعتقاد زندانیان به نصرت الهی در جمله‌جمله آن جاری بود. یکی از علمای بحرین که به حبس ابد محکوم شده، پیامی برایم فرستاده که:
کد خبر: ۱۵۷۵۲۰۳
نویسنده دکتر مختار شیخ حسینی | نویسنده وپژوهشگر

«این حکم، سند افتخار من است.» همین دو روایت نشان می‌دهد که از نگاه شیعیان کشور‌های خلیج‌فارس، این محدودیت‌ها، نقض‌حقوق، سلب شهروندی و زندانی شدن، ادامه معرکه‌ای تاریخی بین شیعیان و حکومت‌های جائر است.
بیشتر شیعیان این معرکه را الهیاتی تفسیر می‌کنند که شیعه در طول تاریخ همواره تحت فشار قدرت‌ها و حکومت‌های جائر بوده و اساسا رسالت عاشورایی ما ادامه همین مسیر است؛ آنچه امروز رخ می‌دهد نیز چیزی جدا از تاریخ گذشته نیست.

طبعا این نگاه، از منظر الهیاتی و بر پایه مبانی قرآنی، رویکردی درست است؛ نگاهی که معرکه همیشگی تاریخ را با دوگانه حق و باطل و مستضعف و مستکبر تفسیر می‌کند، همواره به آینده امیدوار است و تحمل زندان، اعدام و... را رسالتی حسینی می‌داند. این، تقریبا روایت غالب سخنرانی شیخ‌حسین معتوق، رهبر شیعیان کویت که به اعدام محکوم شده است، نیز بود؛ روایتی که در میان دیگر شیعیان این کشور‌ها نیز تا حد زیادی عمومیت دارد.


اما جمهوری اسلامی که براساس همین گفتمان الهیاتی و قدرت نرم بنا شده، امروز به قدرتی سخت نیز تکیه دارد. شاید قریب به اتفاق محکومان به حبس ابد، اعدام و... اصلا در فضای کنشگری امنیتی نبوده‌اند. با این‌حال در پرتو جنگ منطقه‌ای اخیر و تحول در مناسبات ایران و همسایگان جنوبی، شیعیان این کشور‌ها از قربانیان دیکتاتور‌های عربی شده‌اند. به بهانه حمایت و همکاری با ایران، تعداد زیادی از شیعیان به حبس ابد و زندان‌های طولانی‌مدت محکوم شده، شهروندی‌شان سلب شده و اموال‌شان توقیف شده است.

هر چند شیعیان این کشورها، با نگاهی الهیاتی -قرآنی، این هزینه دادن را در مسیر تاریخی و هویتی شیعیان و رویارویی با حکومت‌های جائر تفسیر می‌کنند، اما آیا نباید پرونده شیعیان منطقه، بخشی از مذاکرات و بده‌بستان‌های ایران با طرف‌های مقابلش باشد؟ این روز‌ها که تحلیل درباره جزئیات آنچه باید داده و گرفته شود، رواج زیادی دارد؛ پرونده شیعیان این کشور‌ها در حاشیه متن هم انگار نیست.

 پاسخ پرسش فوق شاید در این نکته نهفته باشد که ایران نباید مانند آن شیعیان دربند، صرفا از منظر الهیاتی به مسأله نگاه کند؛ در اینجا، قدرت و اراده اعمال آن می‌تواند این پرونده را به بخشی از مذاکرات تبدیل کند. بدون تعیین تکلیف سرنوشت شیعیان منطقه در مناسبات قدرت، آنان را در برابر جلادانی قرار می‌دهد که پایان غم‌انگیز شیعیان بومی کشور‌های منطقه را رقم می‌زنند. به‌جای شعار و بیانیه، متغیر مستقل، اراده یا عدم اراده معطوف به قدرت در ایران است که آینده شیعیان در منطقه را جهت‌دهی خواهد کرد.

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها