آینده‌ای فراتر از کنکور

اصغر مشبکی
با اعلام نتایج کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ و راهیابی نزدیک به نیم‌میلیون نفر به دانشگاه‌ها، بار دیگر موجی از امید و نگرانی خانواده‌های ایرانی را فراگرفته است.
کد خبر: ۱۵۷۵۲۰۸
نویسنده دکتر اصغر مشبکی | عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

در این میان، بسیاری از داوطلبان که به رشته یا دانشگاه دلخواه خود نرسیده‌اند، با این هراس دست‌وپنجه نرم می‌کنند که آینده‌شان از همین نقطه محدود شده است. وقتی صحبت از نزدیک به یک‌میلیون خانوار درگیر با این رویداد می‌شود، با یک مسأله کلان اجتماعی و روانی روبه‌رو هستیم که نیازمند بازخوانی از سه منظر اقتصادی، روان‌شناختی و آینده‌نگرانه است.

از منظر اقتصادی و با تکیه بر واقع‌گرایی، در شرایطی که بازار کار به‌شدت تحت‌تاثیر نوسانات کلان قرار دارد، ایده شروع سریع با هر رشته‌ای، معنای تازه‌ای پیدا می‌کند. در دوران ناپایداری، زمان و کسب تجربه بسیار ارزشمندتر از ایده‌آل‌گرایی‌های خشک‌وخالی است که شاید هرگز محقق نشوند. فراموش نکنیم که ورود به دانشگاه، بیش از هر چیز فرد را وارد یک شبکه اجتماعی زنده و پویا می‌کند که در دل بحران‌ها حامی اوست؛ به‌ویژه اگر دانشجو در کنار تحصیل، به یادگیری مهارت‌های نرم و کاربردی بپردازد که انعطاف‌پذیری او را در بازار کار افزایش می‌دهند.

در مقابل، استدلال ماندن پشت کنکور برای سال آینده، تنها زمانی توجیه‌پذیر است که رشته فعلی حکم اتلاف محض وقت را داشته باشد و فرسودگی روانی غیرقابل‌تحملی را به جوان تحمیل کند. اغراق نیست اگر بگویم که در شرایط فعلی جامعه، فعالیت تحصیلی می‌تواند حکم یک لنگرگاه روانی را داشته باشد تا از فروپاشی روانی فرد جلوگیری کند و به روز‌های او هدف ببخشد.

از منظر سیاسی و آینده‌نگرانه نیز باید پذیرفت که ساختار‌های شغلی در دوران گذر مدام در حال دگرگونی‌اند و دیگر نمی‌توان به نقشه‌های سنتی مسیر شغلی دل‌بست؛ بنابراین، توصیه استراتژیک این است که به‌جای جست‌وجوی یک رشته طلایی و همیشگی که ممکن است فردا در مواجهه با تحولات ناگهانی بی‌ارزش شود، به‌دنبال رشته‌هایی بود که ابزار یادگیری، استقلال مالی و مهارت‌های نوین را به جوان هدیه می‌دهند.

در این میان، پاسخ به این پرسش که چه کسانی باید همین امسال شروع کنند و چه کسانی پشت کنکور بمانند، مرز باریکی دارد؛ کسانی که رشته انتخابی‌شان دست‌کم پایه‌ای برای تغییر مسیر در آینده فراهم می‌کند، کسانی که ورود به دانشگاه برای‌شان راه نجاتی از فضای سنگین و فرساینده خانه است و کسانی که می‌خواهند با تجربه‌اندوزی میدانی، زودتر مسیر مناسب خود را بشناسند، بهتر است معطل نمانند و سال تحصیلی جدید را آغاز کنند.

در نقطه مقابل، تنها کسانی باید به صرافت ماندن برای سال بعد بیفتند که تحصیل در رشته فعلی به بهای فرسایش روان و احساس پوچی تمام شود، یا آن‌که هدف مشخص و انگیزه پولادینی برای رسیدن به یک رشته خاص داشته باشند و از آمادگی علمی لازم برای آن برخوردارند. در نهایت، در عصر ناامنی و تغییرات شتابان، انعطاف‌پذیری بسیار مهم‌تر و کارآمدتر از تخصص‌گرایی مطلق است و آینده از آن کسانی است که یاد می‌گیرند در دل طوفان، مسیر خود را بسازند.

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها