به گزارش جامجم آنلاین، افکار خودکشی معمولاً در شرایطی بروز میکند که فرد با فشار روانی، بحران عاطفی، احساس تنهایی یا ناتوانی در حل مشکلات مواجه است. در چنین شرایطی، اطرافیان میتوانند نخستین حلقه حمایتی فرد باشند و نحوه واکنش آنها نقش مهمی در مدیریت این بحران دارد.
واکنشهایی مانند سرزنش، کوچک شمردن مشکلات، ایجاد احساس گناه یا ارائه توصیههای کلیشهای میتواند فرد را از اطرافیان دورتر کند. در مقابل، ایجاد فضایی امن برای صحبت کردن، گوش دادن بدون قضاوت و کمک به دسترسی فرد به حمایت تخصصی، از مهمترین اقداماتی است که اطرافیان میتوانند انجام دهند.
دکتر مهسا شریفی، روانشناس و مشاور در گفتوگو با جامجم آنلاین درباره نحوه برخورد با فردی که افکار خودکشی دارد، بر اهمیت گوش دادن، پرسیدن مستقیم درباره افکار خودکشی و تأمین امنیت فرد تأکید کرد.
وی درباره نخستین اقدام در مواجهه با فردی که افکار خودکشی دارد، گفت: نخستین راهکار، گوش دادن است؛ گوش دادنی که باید بدون قضاوت باشد. گاهی فرد بیش از هر چیز به کسی نیاز دارد که صرفاً به صحبتهایش گوش دهد و به او اجازه دهد احساسات و مشکلات خود را بیان کند.
این روانشناس ادامه داد: باید اجازه دهیم فرد بدون وقفه صحبت کند و در این مرحله صرفاً شنونده خوبی باشیم. اگر هنگام صحبت کردن او را مرتب برچسب بزنیم و مثلاً بگوییم «خودخواهانه رفتار میکنی» یا با یادآوری عواقب خودکشی احساس گناه بیشتری در او ایجاد کنیم، ممکن است شرایط روحی او دشوارتر شود.
وی افزود: بنابراین باید بدون قضاوت به صحبتهای فرد گوش دهیم و تلاش کنیم شرایط او را درک کنیم. میتوانیم به او بگوییم «میفهمم که الان حال خوبی نداری» یا «میفهمم که در درد و رنج هستی» تا احساس کند شرایطش برای ما قابل درک است و تنها نیست.
درباره افکار خودکشی مستقیم سؤال کنید
شریفی مرحله بعد را پرسیدن سؤال مستقیم درباره افکار خودکشی عنوان کرد و گفت: پس از آنکه فرد احساسات خود را بیان کرد و احساس کرد شنیده و درک شده است، میتوان درباره افکار خودکشی از او سؤال کرد.
وی با اشاره به باور نادرستی که درباره پرسیدن مستقیم این موضوع وجود دارد، اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی که سؤال مستقیم درباره خودکشی را نادرست میداند، اتفاقاً چنین پرسشی میتواند نشان دهد که فرد برای ما اهمیت دارد و وضعیت او را جدی گرفتهایم.
این روانشناس ادامه داد: میتوان بهطور مستقیم از فرد پرسید که آیا به صدمه زدن به خودش فکر میکند. همچنین باید مشخص شود که آیا صرفاً افکار خودکشی دارد یا برای انجام آن برنامهای در ذهن دارد و در حال پیدا کردن راهی برای اقدام است.

امنیت فرد را در اولویت قرار دهید
شریفی با تأکید بر ضرورت حفظ امنیت فرد گفت: مرحله بعد، تأمین امنیت اوست و باید این موضوع را در اولویت قرار دهیم. اگر وسایل خطرناک در اطراف فرد وجود دارد، باید آنها را از دسترسش دور کنیم.
وی افزود: اگر فرد در محیطی ناامن یا در نزدیکی محلهای خطرناک قرار دارد، باید تا حد امکان او را از آن محیط دور کرد. همچنین در صورت وجود ابزارهایی مانند دارو، قرص، سلاح یا اشیای تیز در اطراف او، باید این وسایل از دسترسش خارج شوند.
این روانشناس با تأکید بر اهمیت همراهی با فرد در شرایط بحرانی گفت: نکته مهم دیگر این است که فرد را تنها نگذاریم. تنها گذاشتن او ممکن است باعث شود افکار خودکشی دوباره شدت بگیرد و فرد به سمت محیط یا وسیلهای برود که قصد استفاده از آن را دارد.
نقش مشاور را بازی نکنید
شریفی در ادامه با اشاره به اهمیت حمایت عاطفی از فرد گفت: پس از انجام این اقدامات باید تلاش کنیم امید را در فرد تقویت کنیم، با او صحبت کنیم و حمایت خود را نشان دهیم.
وی تأکید کرد: نکته مهم این است که برای فرد نقش مشاور را بازی نکنیم. هدف، ایجاد احساس حمایت و همراهی است، نه اینکه فرد احساس کند در حال نصیحت شدن است.
این روانشناس خاطرنشان کرد: فرد باید احساس کند در محیطی امن قرار دارد، ما به او اعتماد داریم و حرفهایش را میشنویم و برای کمک کردن در کنارش هستیم.
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
در پاسخ به جامجم آنلاین مطرح شد
در گفتوگو با جام جم آنلاین مطرح شد