ضرورت افزایش نشستهایی با موضوع قرآن و عترت
در ابتدای این نشست حسن میرزایی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با اشاره به این که در کنار برگزاری میزگردهایی درباره سینما، تئاتر و سایر هنرها، قرآن نیز باید در راس قرار بگیرد و میزگردهایی تخصصی باموضوع قرآن بیش از گذشته برگزار شود، گفت: تاکیدی که در این ارتباط در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همینطور پژوهشگاه وجود دارد، این است که در این زمینه بر پژوهش متمرکز باشیم و تدابیری صورت بگیرد تا بر تعداد میزگردهای تخصصی قرآن و عترت بیشتر توجه شود. این وظیفه مهمی است که ضرورت دارد نسبت به آن توجه ویژهای صورت بگیرد. قرآن کریم همواره یکی از پایهها و سرچشمههای الهی بهشمار میرفته و مبنای خوشبختی و شادکامی انسان است. با اینحال، در جامعه امروز، به آن شکلی که باید قرابت و همنشینی با این کتاب آسمانی به چشم نمیخورد. در حالی که قرآن و عترت اصل و اساس یک جامعه را تشکیل دادهاند. باورمان این است وجود قرآن در اسلام، نهتنها میتواند به رستگاری جامعه خود ما کمک کند که ظرفیتهای موجود در این کتاب الهی، دستمایه و منبع الهامی برای دیگر کشورها نیز شده است.
ظرفیتهای انسانی باید درخدمت منظومه دینی قرار بگیرد
رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات اضافه کرد: در شرایط کنونی ضرورت دارد که همان مقدار فاصله که بین انسان معاصر و قرآن کریم وجود دارد، از بین برود و انسانها بیشتر نسبت به این کتاب مقدس توجه داشته باشند. کما اینکه انسانگرایی و نگاه به انسان به تنهایی کافی نیست بلکه باید ظرفیتهای انسانی را در خدمت منظومه دینی قرار داد و از آن به نفع ساخت جامعهای بهتر بهره برد. ما همواره در مقابل فرهنگ قرآنیمان مسئولیت داریم و طبعا برگزاری میزگردهای تخصصی با موضوع قرآن و عترت، میتواند به کمک وجه مطالعاتی و سیاستگزاری صحیح در اینباره مورد بحث
قرار بگیرد.
میرزایی تاکید کرد: نهتنها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که سایر وزارتخانهها نیز باید زیرمجموعه قرآن باشند و فعالیتهایی در این راستا را در راس برنامههای خود قرار دهند.
قرآن باید سرلوحه زندگی تمام انسانها قراربگیرد
حجتالاسلام سید مصطفی میرلوحی، استاد حوزه و دانشگاه نیز در این نشست گفت: خاطرم هست چند سال پیش در تلویزیون از من خواسته شد تا به خواندن مقتلی در تلویزیون بپردازم و من مقتل «مقرم» را انتخاب کرده و در آن برنامه قرائت کردم؛ چراکه باورم این است اگر کسی این مقتل را داشته باشد، از مطالعه دیگر مقتلها بینیاز است، دلیلش این است که محتوای این مقتل به اندازهای پربار و ارزشمند است که میتواند انسان را از خواندن دیگر مقتلها بینیاز کند. امام حسین (ع) روز هشتم ذیحجه که همه به سمت عرفات میروند، به سمت عراق و کربلا حرکت میکند و تا دهم محرم در آنجا میمانند. در آن جلسه تلویزیونی به این مسأله اشاره کردم که بهترین حجت برای ما امام حسین (ع) بوده و باید الگوی ما قرار بگیرد؛ چرا که ایشان از ابتدایی که بهراه افتاد با قرآن شروع کرد. رهبر شهید انقلاب نیز همیشه به این مسأله اشاره داشت که موسسات، تولیدات، شرکتها و... باید فعالیتهای قرآنی را سرلوحه کارخود قرار دهند.
قرآن همواره انسانها را به سمت تدبر تشویق میکند
حجتالاسلام میرلوحی اضافه کرد: در بین خطبههایی که وجود دارد، من خطبه حضرت زینب (س) را مثال میزنم. در این خطبه شما جملهای پیدا نمیکنید که با قرآن شروع نشده باشد. این نشان میدهد، زندگی ما هم باید برپایه و اساس قرآن قرار بگیرد و هم توجه شایانی به قرآن کریم در زندگی روزمره داشته باشیم. این وظیفه و رسالت وزارت فرهنگوارشاد اسلامی است که به مسئولان ذیربط و دیگر دستگاهها یادآوری کند که قرآن مهمترین رکن زندگی بشر است که باید در طول زندگی او جاری باشد. معتقدم، خطبههایی، چون غدیر، فاطمه زهرا (س)، زینب کبری (س) و حضرت زینالعابدین (ع) در ردیف بهترین خطبههایی بهشمار میرود که تاثیرات زیادی بر جهان اسلام گذاشته است. چطور ممکن است باوجود داشتن چنین گنجینه ارزشمندی، قرآن کریم در زندگی برخی از ما پررنگ نباشد. تمام مسئولان، حتی هیاتهای علمی در محافل آکادمیک و دانشگاهی باید به قرآن اشراف داشته باشند و دانشجویان را ترغیب به خوانش و حفظ قرآن کریم کنند. هرچند براین باورم، خواندن قرآن بدون شناخت خطرناک است، همانطور که قرآن بدون عترت خطرناک است. باوجود این خطرات، قرآن همواره انسان را نسبت به تدبر تشویق میکند.
خواندن و حفظ کردن قرآن به تنهایی کافی نیست
در این نشست همچنین محمود واعظی، دانشیار گروه قرآن دانشگاه تهران نیز گفت: اگر بخواهم صحبتهایم را با یک مثال شروع کنم، باید از کشور سودان نام ببرم که در این کشور، قریب نزدیک به اکثریت افراد، حافظ کل قرآن هستند، حتی مسئولان که در رده بالای جامعه قرار دارند. سودان از معدود کشورهایی است که کودکان از سنین پایین به حفظ کردن قرآن میپردازند. اگرچه این کشور به لحاظ اقتصادی و امرار معاش با مشکلات زیادی روبهروست ولی قرآن در این کشور یکی از اصول مهم و زیربنایی برای مردم بهشمار میرود و بسیار نسبت به حفظ کردن و شناخت قرآن توجه دارند؛ بنابراین میتوان به این نتیجه رسید که اصل اسلام، قرآن است. چندان که مبدأ برای ما جایی است که حضرت امام خمینی (ره)، رهبر شهید و شخصیتهایی مانند جمالالدین اسدآبادی شروع کردند. با این حال همیشه به این مسأله اشاره کردهام که خوانش قرآن و حتی حفظ کردن آن به تنهایی کافی نیست و نمیتواند در پیشبرد سعادت انسانها نقش داشته باشد. در حال حاضر ما ۵۲ کشور اسلامی داریم که طبعا در تمام این کشورها خواندن قرآن صورت میگیرد ولی این کافی نیست. ما کشوری هستیم که در زمینه دانش و نوآوری جهانی در رتبههای بالا قرار داریم، اما شایسته است که به قرآن و عترت توجه ویژهتری داشته باشیم و در این زمینه هم در قیاس با دیگر کشورها سرآمد باشیم.
باوجود داشتن ۲ دانشگاه قرآنی، کار چندانی در این زمینه نکردهایم
معاون فرهنگی سابق سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تصریح کرد: امروز ما ۵۰۰۰ موسسه قرآنی داریم که تعدادی از این موسسات فعال هستند. باید به این مسأله توجه داشت که خواندن قرآن، حافظ قرآن و انتشار قرآن به تنهایی کافی نیست. باوجود آن که ما تنها کشوری هستیم که دو دانشگاه قرآنی داریم ولی هنوز کارهای روی زمین ماندهای در این زمینه داریم که باید به آن رسیدگی شود. انجام این کارها هم متکی به تلاش یک فرد نیست و عزم جمعی را میطلبد. ما بودجه و امکاناتی داریم که میتوانیم از آن در مسیر شناخت قرآن بهره بگیریم و به نسل جوان هم انتقال دهیم. همانطور که اشاره کردم، در این سالها ۵۰۰۰ موسسه قرآنی شکل گرفته که عملا نان قرآن را میخورند ولی چندان که باید در این زمینه کار نکردهاند. راهکاری که در این زمینه میتوان در پیش گرفت، بهرهگیری از دو کلیدواژه است؛ یکی تمهیدی برای پررنگ کردن زمینههای مطالعاتی و دیگری سیاستگزاری صحیح.
رئیس مرکز میراث ناملموس ایران در گفتوگو با جام جم آنلاین:
در گفتوگو با دکتر عنادی مطرح شد: