گزارش سازمان شفافیت از فساد در ایران قابل اتکا نیست

فارس: مرکز پژوهش های مجلس در بررسی جامعی از گزارش سازمان بین المللی شفافیت از فساد مالی و اقتصادی در ایران ، این گزارش را دارای 5 ایراد اساسی دانست.

کد خبر: ۱۵۵۴۰۱

مرکز پژوهش های مجلس در این گزارش با عنوان وضعیت شاخص های فساد در ایران و سایر کشورها اعلام کرد: در سال های اخیر فساد به عنوان یکی از حادترین مشکلات عمده اقتصادی و سیاسی بسیاری از کشورهای جهان ، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. جمهوری اسلامی ایران نیز از این امر مستثنی نمی باشد و مساله فساد و مبارزه با آن در سال های اخیر سرلوحه کار دولتمردان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش سالانه سازمان بین المللی شفافیت (TI) ، طبق جدول (1) در سال 2007، کشورهای دانمارک ، فنلاند و نیوزیلند کمترین میزان فساد اداری مالی را در میان کشورهای جهان داشته اند.
در این بررسی مشخض شده که فقیرترین کشورها، فاسدترین کشورها هستند. به عنوان مثال ، کشورهای میانمار و سومالی و نیز کشورهای درگیر جنگ از جمله ؛ افغانستان و سودان در قعر جدول ، در میان فاسدترین کشورها جای گرفته اند. در مقایسه با گزارش سال 2006، برخی کشورهای آفریقایی همچون نامیبیا، سیشل و آفریقای جنوبی با افزایش امتیاز و بهبود جایگاه رو به رو شده اند.
در گزارش سازمان بین المللی شفافیت (TI) ، میزان فساد اداری مالی کشورها با اعداد یک تا 10 مشخص شده اند که عدد یک نشان دهنده فاسدترین و عدد 10 نشان دهنده سالم ترین کشور است.
به عنوان نمونه ، کشور دانمارک با کسب نمره 9.6 از 10 به رتبه نخست و کشور میانمار با نمره 1.4 از 10 به رتبه 179 دست یافته اند. در این گزارش ، ایران با نمره 2.5 به رتبه 131 در میان کشورهای جهان دست یافته است.
در حالی که در گزارش سال 2006، رتبه ایران در میان 163 کشور 106 بود. در سال 2007، ایران در کنار کشورهای لیبی ، یمن ، فیلیپین ، برونئی ، نپال و هند و راس جای گرفته است.
ایران از سال 2003 در فهرست کشورهای منتخب سازمان بین المللی شفافیت قرار گرفته و رتبه آن اعلام می شود و با دقت بیشتری می توان دریافت که محاسبات این سازمان هم خالی از اشکال و ایراد نیست و به این ترتیب به رتبه های اعلام شده از طرف این سازمان نمی توان اکتفا کرد. زیرا فساد و مفهوم آن امری نسبی است ، چرا که ممکن است فعلی در یک کشور فساد محسوب شود و در کشور دیگری این فعل فساد تلقی نشود.
از طرفی میزان و حجم فساد به شرایط سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی هر کشور بستگی دارد و بدون در نظر گرفتن شرایط خاص هر کشور، مقایسه و رتبه بندی آنها بر اساس یک شاخص واحد و یکسان امر معقولی نیست.
بنابراین باید در تعریف شاخص فساد تمام ارزش های فرهنگی با وزن مشخص دخیل باشند تا شاخص جامع و کاملی محاسبه شود. از طرف دیگر سازمان بین المللی شفافیت فقط شاخص پرداخت و دریافت رشوه را محاسبه می کند، در حالی که در هر کشوری اولویت خاصی برای مفهوم فساد وجود دارد. ممکن است کشوری میزان دریافت و پرداخت رشوه بالایی داشته باشد و در رتبه بندی ، رتبه پایین تری کسب کند، اما از جهات دیگر وضعیت بهتری داشته باشد و کشور دیگر از نظر میزان دریافت و پرداخت رشوه در وضعیت بهتری باشد، اما از نظر سایر موارد (مثلا پولشویی و غیره) در وضعیت بدتری قرار گرفته باشد و برعکس.
این ویژگی ها اقتضا می کند تا شاخص جامع کاملی از فساد سنجیده شود، به طوری که نمای کاملی از فساد را در کشورها نشان دهد.