خوردن یا نخوردن در خانه دوم

افراط در مصرف شکلات و شیرینی ، به این دلیل که موجب بی اشتهایی و سیری کاذب در کودکان می شود و آنها را از مصرف غذاهای اصلی بازمی دارد، موجب اختلال رشد آنها خواهد شد. بهتر است ، در منزل از نگهداشتن شکلات و شیرینی خودداری کنید و به این ترتیب ، دسترسی دائمی کودکان به این نوع مواد کاهش می یابد. از دادن شکلات و شیرینی به عنوان جایزه یا تغذیه به کودکان خودداری کنید.مصرف بی رویه تنقلات غذایی کم ارزش ، یکی دیگر از مشکلات دانش آموزان است . متاسفانه برخی از تنقلات تجارتی مثل انواع پفک به طور بی رویه توسط کودکان و دانش آموزان مصرف می شود. نتایج بررسی کشوری سال 1377 توسط دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت نشان داده است که حدود 50درصد کودکان 12 6ماهه و در حدود 90درصد کودکان یک تا 2ساله هر روز پفک مصرف می کنند. مصرف پفک بخصوص قبل از وعده های غذایی به دلیل ایجاد سیری کاذب ، کودکان را از خودرن غذاهای اصلی که مواد مغذی مورد نیاز رشد کودک است بازمی دارد. از سوی دیگر نمک آن ذائقه کودک را به خوردن غذاهای شور عادت می دهد. میزان انرژی مورد نیاز کودکان مدرسه ای ، به لحاظ تفاوت در اندازه بدن ، میزان تحرک و سرعت رشد، متفاوت است و اگر انرژی مورد نیاز کودکان از طریق کربوهیدرات و چربی تامین نشود ، پروتئینی که باید صرف رشد و ترمیم بافتهای بدن شود برای تامین انرژی به مصرف می رسد.شایع ترین کمبودهای ویتامینی در این دوران ، کمبود ویتامین A و D و شایع ترین کمبودهای املاح ، کمبود ید ، آهن و کلسیم است . هویج منبع ارزانی از ویتامین A است و والدین می توانند از آن در برنامه غذایی روزانه کودکشان استفاده کنند. بهترین نوع آهن قابل جذب ، در موارد حیوانی نظیر گوشت ، مرغ و جگر است . دریافت مقادیر کافی کلسیم از برنامه غذایی روزانه در سنین مدرسه و بلوغ برای حفظ تراکم طبیعی استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان در بزرگسالی حائزاهمیت است . بستنی و شیر پاستوریزه منبع خوبی از کلسیم هستند و مصرف آنان در میان وعده کودکان در تامین بخشی از کلسیم مورد نیاز کودکان موثر است . نان و پنیر میان وعده مناسب دیگری برای تامین کلسیم است که به همراه سبزی ، گوجه فرنگی ، خیار یا گردو ، یک میان وعده سالم و مغذی برای دانش آموزان به شمار می رود.

همکاری والدین

دانش آموزان مقطع متوسطه زمان بیشتری را در مدرسه می مانند حتی گاهی برای انجام فعالیت های فوق برنامه مجبور هستند تا ساعات طولانی تری در مدرسه باقی بمانند بنابراین نیازمند صرف یک وعده غذایی کامل به عنوان ناهار هستند. معمولا از آنجا که شرایط نگهداری سالم غذا در مدرسه برای دانش آموزان وجود ندارد ، دانش آموزان از آوردن غذای گرم به مدرسه امتناع و به سوی غذاهای سرد نظیر ساندویچ روی می آورند.بحث چگونگی تهیه و توزیع غذاهای گرم در مدارس همواره مطرح بوده است در برخی مناطق و استان ها والدین دانش آموزان این مسوولیت را پذیرفته و اقدام به تهیه غذاهای گرمی نظیر آش ، لوبیا پخته ، عدسی ، ساندویچ تخم مرغ ، خیار و گوجه یا ساندویچ کوکو در فصل زمستان کرده اند که مشارکت انجمن اولیا و مربیان در این زمینه نقش بسیار چشمگیری دارد. در این طرح غذاهایی با ارزش غذایی بالا در نزدیکی مدرسه پخته شده و هنگام ظهر به مدرسه آورده می شود؛ این طرح در برخی استان ها توسط رابطین بهداشتی انجام شده که خود نوعی اشتغالزایی نیز به همراه داشته است حتی برخی والدین بازنشسته نیز با راه اندازی تعاونی اقدام به برخی فعالیت های مشارکتی کرده اند.

الگوی صحیح از منزل

با تغذیه دانش آموزان چه باید کرد؛ آیا دانش آموزان باید تنها از طریق مدرسه تغذیه خود را تهیه کنند یا حتما باید خوراکی های خاصی را از خانه با خود بیاورند؛ آیا تمام بوفه های مدرسه مناسب ترین تغذیه را در اختیار بچه ها قرار می دهند؛ آیا تمام خوراکی های خانگی خوب و مغذی هستند؛ با دوره گردهای خیابانی چه باید کرد؛آنچه مسلم است در تغذیه دانش آموز از هر جا که تهیه شود، نوع و کیفیت مهم است . این کیفیت تنها مربوط به مدرسه نیست . تغذیه چه در خانه ، چه در مدرسه و چه در راه مدرسه باید مورد توجه قرار گیرد و این امر تنها از طریق آموزش صحیح خانواده ها امکان پذیر است . توجه به تغذیه فرزندان از مهمترین وظایف والدین است زیرا فرهنگ و عادات غذایی در خانه شکل می گیرد و در مدرسه تثبیت می شود. نمی توان کودکان را از خرید مواد خوراکی در راه مدرسه منع کرد، ولی می توان آنها را متقاعد کرد تا از مصرف مواد مضر برای بدنشان خودداری کنند که این امر می تواند با عرضه غذاهای مناسب بر سر سفره در خانواده آغاز و در مدرسه ادامه یابد.

علی اخوان بهبهانی