راه حلی برای کاهش تصادف

سیستم حمل ونقل جاده ای و شهری کشور در حال حاضر وضعیت بسیار نگران کننده ای دارد صرف نظر از وضعیت ناگوار ترافیک در کلانشهرهای کشور که چه از جنبه مدیریت شهری و زیست محیطی و چه از لحاظ سلامت روانی و اجتماعی شهروندان و جنبه های اقتصادی آسیبهای فراوانی را در پی دارد.

کد خبر: ۱۳۴۴۹۹

براساس آمارهای موثق موجود، هر ساله بیش از 27هزار نفر از هموطنانمان نیز تنها بر اثر تصادفات جاده ای جان خود را از دست می دهند.
این در حالی است که مشکل ترافیک جاده ای و شهری در بسیاری از کشورها با بهره گیری از سیستم های اصولی مدیریت شهری و صد البته تکنیک ها ، شیوه ها و تجهیزات علمی و فناوری بخوبی مهار شده است.

از جمله راهکارهایی که در کشورهای توسعه یافته برای ساماندهی نظام حمل و نقل جاده ای اتخاذ شده ، بهره گیری از سیستم های هوشمند رایانه ای و ارتباطاتی کنترل حمل و نقل (ITS) است . از جمله این سیستم های پیشرفته که ازسالها پیش نمونه های وارداتی آن در کشور ما نیز مورد استفاده قرار گرفته اند ، دوربین های سرعت سنج هستند که تولیدشان سالها در انحصار شرکتهای انگشت شماری در اروپای غربی بوده است ؛ با این حال گروهی از پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر به سرپرستی دکتر امیر احمد سپهری از استادان پژوهشکده فناوری اطلاعات این دانشگاه و با همکاری محققانی از مراکز تحقیقاتی خارج از دانشگاه توانسته اند پس از چند سال تحقیق به فناوری ساخت این دوربین ها دست پیدا کنند.
در این میان آنچه مهم است آن است که دوربین های سرعت سنج ایرانی که در کشور ساخته شده و به بهره برداری رسیده اند در عین برخورداری از روزآمدترین فناوری دنیا و کارایی همسنگ نمونه های خارجی به رغم قیمت به مراتب پایین تر ، از مزیتی کلیدی برخوردار هستند و آن بومی بودن و انطباق کامل سیستم با شرایط راههای کشور است . دکتر امیر احمد سپهری ، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مجری طرح ساخت دوربین های سرعت سنج داخلی درباره انگیزه تحقیق و ساخت دوربین های سرعت سنج در کشور می گوید: با توجه به آمار کشته های جاده ای و تصادفات رانندگی و از آنجا که سرعت یکی از عوامل اصلی تصادفات است ، از حدود 4 سال قبل با همکاری دانشکده های مهندسی برق ، ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر و تجربیات قبلی تصمیم به ساخت دوربین سرعت سنج با بهره گیری از فناوری رادار گرفتیم که محققان پلی تکنیک بلژیک نیز در طراحی سیستم همکاری صمیمانه داشته اند.
وی با تاکید بر این که سیستم های کنترل هوشمند حمل و نقل از جمله دوربین های سرعت سنج بیش از 35 سال است مورد توجه و استفاده قرار گرفته اند ، بر ضرورت بهره گیری از سیستم های بومی برای رفع معضلات سیستم حمل و نقل کشور تاکید می کند و می افزاید: شناسایی توانایی و ضعفهای تکنولوژیک قابل حل است و توجه خاص به مساله فرهنگی و تعریف مدلهای ITS مناسب به منظور کنترل پارامترهای موثر، از ضروری ترین مولفه های حل مشکلات ترافیکی شهری و جاده ای کشور است.

مساله ترافیک حل شدنی است

در حال حاضر حدود 30 تا 40 سال است که می خواهیم مساله ترافیک را حل کنیم ولی هر روز بدتر می شود. زمانی جامعه ما با مسائل دیگری نیز درگیر بوده که حل شده ولی ترافیک مساله ای است که علی رغم اهمیت آن و توجهی که همواره به آن شده است هنوز لاینحل باقی مانده زیرا به مدیریت و دانش فنی داخل واقعا توجه نشده است . در این میان ، سیستم های بسیار پیشرفته کنترل ترافیک بیش از 20سال است که در دنیا مورد استفاده قرار گرفته و ایران هم تا به حال چندین نوبت از این سیستم ها را خریده است ولی به دلیل هماهنگ نبودن با فرهنگمان عملا کارایی نداشته است . برای مثال هزینه زیادی برای نصب این دوربین ها در جاده تهران قم و یا کرج قزوین صرف شده است ولی وقتی پنجشنبه ها خیلی شلوغ می شوند ، دوربین های خارجی در چنین شرایطی ERROR می دهند و عملا کار نمی کنند. دولت در سال گذشته بیش از یکهزار میلیارد تومان برای دیه افراد هزینه کرده است در حالی که با مدیریت صحیح می توان این مبلغ را به یک دهم کاهش داد، زیرا با تخصیص یک دهم این هزینه برای طراحی و نصب دوربین های سرعت سنج ، حدود 20درصد تلفات جاده ای کاهش می یابد. فرآیند طراحی و ساخت این سیستم که با بهره گیری از بهترین قطعات و بهترین استانداردها تولید شده تماما توسط متخصصان داخلی انجام شده است و با این که سیستم داخلی از لحاظ کارایی با نمونه های خارجی برابری می کند و از لحاظ قیمت نیز بسیار ارزان تر است ، با این حال برخی کارشناسان و مسوولان بخشهای مرتبط به علت احاطه نداشتن به سیستم و مهمتر از آن عدم باور کافی نسبت به توانمندی متخصصان داخلی در مقابل سیستم های داخلی مقاومت می کنند. چند سال پیش یک شرکت هلندی انگلیسی تعدادی دوربین سرعت سنج به ایران فروخت ولی مسوولان بعد از مدتی دریافتند که فقط هزینه ای که برای تهیه فیلم این دوربین ها باید بپردازند بیش از مبلغ جریمه هاست ! این در حالی است که دوربین های داخلی در عمل کارایی و برتری خود را اثبات کرده و مورد تایید مصرف کنندگان قرار گرفته است . سپهری نداشتن خودباوری و عدم اطلاع رسانی مناسب را از موانع گسترش سیستم های داخلی عنوان می کند و می افزاید: ما باید به صنعت داخلی خودمان توجه کنیم . مدیریت صنعتی کار بسیار دشواری است و باید همواره به فکر باشیم که کار را به دست چه کسی می سپاریم از این رو با توجه به این که تحقیق و صنعت در کشور در حال شکوفایی است باید به تحقیقاتی که در کشور به نتیجه رسیده اند و مشکلی را از صنعت ما حل می کنند، بهای لازم را بدهیم تا علاوه بر منافع اقتصادی مشوقی برای دیگر محققان باشد. این طراح دوربین های سرعت سنج داخلی با اشاره به برگزاری مناقصه ای در شهر مشهد میان دوربین های سرعت سنج داخلی و خارجی خاطر نشان کرد: در این مناقصه کارشناسان خارجی خطاب به کارشناسان ایرانی ، سیستم های ما را مانند پیکان در مقابل بنز توصیف می کردند و ما با رد این ادعای عوام فریبانه ، سیستم های خود را مانند فرش تبریز در مقابل فرش پر زرق و برق ماشینی ! معرفی کردیم و در نهایت با توجه به این که قیمتمان یک سوم بود و تاییدیه های معتبر داشتیم ، در این مناقصه برنده شدیم . دکتر سپهری در پایان تاکید می کند: مازمانی می توانیم مسائل خودمان را حل کنیم که بتوانیم بر مدیریت ITS خودمان تکیه کنیم زیرا خوشبختانه هم مدیران خوب و با تجربه ای داریم و هم دانشکده ها و پژوهشکده های موفق و با تجربه در زمینه های مهندسی حمل و نقل و ICT که باید برای طراحی و ساخت این سیستم ها به توان داخل تکیه کرد زیرا این سیستم ها باید با فرهنگمان مطابق باشد و تا زمانی که واقعا بر نیروهای داخلی تکیه نکنیم ، مشکلات ترافیکی و زیانهای ناشی از آن برطرف نخواهد شد.