فخر فروشی در کارخانه کاشی سازی

حسابش را بکنید خانواده ای همچنان بر یک عهد قدیمی پایبند باشند و نخواهند واقعیات دنیای بیرون را ببینند.

کد خبر: ۱۲۲۸۶۱

نه اشتباه نکنید این داستان سریال باغ مظفر نیست ، بلکه محور اصلی سریالی به نام حلقه گمشده است که آن را محمدحسین حاجی ده آبادی در سیمای مرکز یزد جلوی دوربین برده است.

سریال چنان که از موضوعش پیداست طنز خواهد بود. خود حاجی ده آبادی هم روی این طنز بودن سریال تاکید می کند: «پس از ساخت سریال «همدوماد» که در سال 80 از شبکه یک سیما پخش شد و مورد استقبال قرار گرفت مدتها بود که به دنبال سوژه ای مناسب برای تهیه یک سریال با دیدگاه و نگرش جدیدی بودم. البته طی این سالها چندین فیلم کوتاه داستانی کار کردم. زمان گذشت تا این که در سال 84 از طرف دوستم سینا سعیدوزیری طرحی با عنوان هزار فامیل به دستم رسید.
با مطالعه این طرح دیدم طرح زمینه مناسبی برای فضای طنز دارد و البته بگذریم که طرح اولیه در طول ماهها کار مداوم دستخوش تغییرات بسیاری شد. ولی نطفه اولیه طرح همان بود که گفتم . این طرح را ابتدا برای ساخت یک سریال 13 قسمتی به واحد تولید سیمای مرکز یزد ارائه دادم. پس از تصویب به این نتیجه رسیدم که طرح موجود گنجایش یک سریال 30 قسمتی را دارد که با یاری دوستان توانستیم موافقت مسوولان سیمای مرکز یزد را برای تهیه 30 قسمت جلب کنم. اما قصه چیست؛ قصه حلقه گمشده ، داستان خانواده عزت الله فخرفخاران است با یکسری آداب و رسوم سنتی مخصوص خود. در این خانواده یک عهدنامه قدیمی وجود دارد که به موجب مفاد این عهدنامه هیچ فخرفخارانی حق ازدواج با «غیر» را ندارد و همچنین هیچ غریبه ای حق ندارد از فخرفخاران دختر بگیرد! در این میان جوانانی پیدا می شوند که از این عهدنامه رنجیده اند. ولی هیچ کدام جرات بیان آن را ندارند. عزت الله در راس این خاندان قرار دارد و او که بشدت فخرفروش است با تاسیس کارخانه کاشی تمام فامیل را گرد هم جمع کرده و به نوعی امپراتوری فخرفخاران را تشکیل داده است!
عزت الله 2 فرزند دارد اولی محمود پسر بزرگ او که سمت مدیرعاملی کارخانه را دارد و دومی روح انگیز دختر پا به سن گذاشته است که از آنجا که براساس عهدنامه کسی هم شان او پیدا نشده و غیر فخرفخارانی هم جرات ندارد پا پیش بگذارد، هنوز ازدواج نکرده است. در این میان او به مظفر آگاه بازرس کارخانه علاقه مند شده است اما موضوع اینجاست که مظفر آگاه از خانواده فخاران نیست.از طرفی عزت الله به مظفر آگاه بشدت اعتماد دارد همین اعتماد اوست که وادارش کرده تا سمت بازرسی کارخانه را به او بسپارد.
این در حالی است که نوروز و مهناز که دختر عمو و پسرخاله هستند نیز به همدیگر علاقه مند شده اند اما باز برطبق همان قوانین نمی توانند با یکدیگر ازدواج کنند چرا که مهناز دختر خوانده نادر عموی نوروز است. حضور همزاد عزت الله که دیگران نمی توانند او را ببینند به ماجرا بعدی دیگر می بخشد. حضور این همزاد باعث می شود تا دیگران به اعمال و گفتار عزت الله شک کنند. همزاد او می کوشد راه زندگی حقیقی را به عزت الله نشان دهد ، اما مخالفت های او ماجراهای بعدی این سریال را شکل می دهند.
بازیگر نقش عزت الله خان فخاران کسی به جز روح الله مفیدی بازیگر قدیمی سینما و تلویزیون نیست. او در این سریال در نقش بزرگ خاندان و در راس هرم پوسیده یک خانواده دارای توهمات مالیخولیایی فخرفروشی ظاهر شده است. او آدمی است که بیشتر شبیه یک پدرخوانده است که دوست دارد همه از او حرف شنوی داشته باشند ، در خانه او این عهدنامه کذایی در یک قاب زیبا نگهداری می شود. عهدنامه ای که البته توسط خود او سوزانده می شود. در طرف دیگر ماجرا ، اسماعیل سلطانیان را داریم که نقش همزاد عزت الله را بازی می کند. از اسماعیل سلطانیان بازی خوبش را در بایسیکل ران محسن مخملباف در ذهن داریم ؛ همو که وقتی محرم زینال زاده سوار بر دوچرخه اش دور می افتاد و روبه مردم داد می زد که: اسمش نسیمه ولی طوفان می کنه! سلطانیان در این سریال وجدان بیدار عزت الله است.
او به قصه آمده تا علاوه بر خلق لحظات شیرین ، عزت الله را به راه راست راهنمایی کند همان کاری که باعث می شود وجوه طنز آن بیشتر دیده شود. محمدرضا بحری هم نقش نادر فخر فخاران را بازی می کند. او خواهرزاده عزت الله است و از سرسخت ترین اعضای خرافی خانواده که بشدت به مفاد عهدنامه پایبند است.

دراین سریال طنز از فولکلوربومی به نحو احسن استفاده کردیم

او بر این اساس با ازدواج تنها دخترش یعنی مهناز با نوروز پسر برادرش مخالف است. فرزاد حاتمیان هم بازیگر نقش نوروز فخرفخاران است که به نوعی زخم خورده عهدنامه است.
محمدعلی قدیری در نقش محمود فخر فخاران تنها پسر عزت الله ظاهر شده است و نازنین خشنود هم نقش خواهر پا به سن گذاشته او روح انگیز را بازی می کند. طاهره طائفی ، جمیله ستوده نیا ، فرشته سجادیه ، سمیه بلیانی ، آسیه ضیایی ، زهرا حاجی ده آبادی ، محمد ارکان ، حسین آقایی میبدی ، مصطفی رجبی و... بازیگران دیگری هستند که در این سریال نقش آفرینی کرده اند.
محمدحسین حاجی ده آبادی در توضیح این که در این سریال بیشتر روی چه مواردی تاکید داشته به ما می گوید: طرح اولیه سریال حلقه گمشده دارای لحظات طنز بسیاری بود ولی متاسفانه از پایه مناسبی از نظر معنی و انتقال مفاهیم انسانی برخوردار نبود که ماهها کار کردیم و با دوستان مختلف مشورت کردیم تا طرح اولیه پایه مناسب خود را پیدا کرد. دراین طرح مذمت تفاخر و تکاثر دستمایه اصلی کار قرار گرفت.
به نوعی می توان گفت هر گروهی می تواند مخاطب سریال ما باشد. سریال بیشتر انسان هایی را به نمایش می گذارد که در چنبره بسته ذهن خود دچار مالیخولیای تکبر هستند. البته توجه دارید که همه اینها به زبان طنز طرح می شود. از آن گذشته ما به خرافه پرستی در جامعه هم نظر داشتیم. خاندان فخر فخاران در قصه حلقه گمشده بشدت پایبند سنتهای پوسیده قومی و قبیله ای هستند.
کار تصویربرداری این سریال 6 ماه به طول انجامیده است. به گفته حاجی ده آبادی تصویربرداری این سریال در روستای محمدآباد یزد ، مجموعه سفالگری های سنتی میبد ، کبوترخانه میبد و چندین لوکیشن دیگر انجام گرفته است.
زمانی که «بوی ریحون» سریالی که در مرکز سیمای یزد ساخته شده بود از تلویزیون پخش شد ، بخش عمده ای از مقبولیت این اثر به خاطر استفاده کارگردان آن از گویش ها ، لهجه ها ، آداب و سنن یزدی ها بود که به نحو مطلوبی در سریال نیز انعکاس داشت ، چنان که مخاطب هم با آن همراه می شد و کار را دنبال می کرد. ظاهرا سازندگان «حلقه گمشده» هم تلاش کرده اند تا از فرهنگ بومی حداکثر استفاده را بکنند. حاجی ده آبادی در این باره می گوید: استفاده از فولکلور بومی استان یزد همیشه یکی از علاقه های شخصی بنده بوده است که سعی کردم در این سریال به نحو احسن از آن استفاده کنم. چون همیشه اصالت نابی را که در این فولکلور یافته ام ، اصالتی دست نخورده است که هیچ گاه مورد تهاجم قرار نگرفته یا اگر هم قرار گرفته ویژگی های اصیل خود را حفظ کرده است. فکر می کنم مردم لاقه مند باشند با آداب و سنن و گویش های مختلف ایرانی بیش از پیش آشنا شوند که البته ما این موضوع را پیشتر در سریال همدوماد هم تکرار کرده بودیم و در این سریال هم به اندازه کافی به آن پرداخته ایم.
طنز حلقه گمشده تلاش می کند با توسل به طنز موقعیت مخاطب را به خنده وادارد. کارگردان این سریال با توضیح این که خنداندن اقشار مختلف مردم کاری بسیار سخت و توانفرساست در پاسخ به این پرسش که برای خنداندن مخاطب بیشتر از چه پارامترهایی استفاده کرده می گوید: ببینید ، خلق لحظات شاد و شیرین برای مخاطبانم یکی از انگیزه های اصلی من در ساخت این سریال بود و خودم هم تلاش کردم تا این اتفاق در سریال ما بیفتد. البته واقعیت این است که ما تلاش نکردیم به هر قیمتی از مخاطب خنده بگیریم که در آن صورت کار سمت و سویی غیر از چیزی که الان هست ، پیدا می کرد. تلاش کردیم در کار لودگی نکنیم. چراکه معتقدم مخاطب بسیار هوشمند و نکته بین است و با اندک خام دستی ممکن است همه چیز از دست برود. به همین دلیل تلاش کردیم پایه طنز سریال یک طنز محکم و استخواندار باشد. امیدوارم این تلاش در کار هم دیده شود و مخاطب بتواند آنچه دوست دارد در آن پیدا کند.
حاجی ده آبادی در توضیح بیشتر این موضوع می گوید: به نظر من یکی از ویژگی های مهم طنز این است که علاوه بر ایجاد موقعیت های کمیک و طنز مخاطب را به فکر تامل هم وادار کند. اصولا نباید به هر چیز یا هر عنصری برای خنداندن مردم متوسل شد. یک سری پارامترهایی وجود دارد که به نظر می رسد هنرمند باید بشدت به آن وفادار بماند ، پارامترهای انسانی ، پارامترهای اعتقادی و پارامترهایی که باعث شود به شعور تماشاگر توهین شود. مردم ما ، مردمی فهیم و بااصالت هستند و خوشبختانه سطح سواد و دانش جامعه هم افزایش یافته است. دیگر بعید است که مردم به لودگی صرف بخندند. برای همین است که می گویم خنداندن مردم بسیار سخت شده است.