صدای کتاب بالاخره درآمد!

نیلوفر زندیان، مدیر گروه کتاب رادیو فرهنگ که مسؤولیت برنامه‌های رادیو کتاب را هم به عهده دارد، درباه هدف از راه‌اندازی این رادیو به جام‌جم گفت: امسال برای دومین بار رادیو کتاب به صورت 24 ساعته راه‌اندازی شده است. این رادیو به مدت 14 روز در خدمت مخاطبان است و آنچه ما را ملزم به راه‌اندازی این رادیو کرد این بود که همراه با رویداد بزرگ نمایشگاه بین‌المللی کتاب باشیم و همزمان با این نمایشگاه اطلاع‌رسانی مستمر داشته باشیم.
وی ادامه داد: یکی از رسالت‌های رادیو، معرفی و ترویج کتاب و کتابخوانی است. ما باید مرتب کتاب را تبلیغ کنیم تا بتوانیم سرانه مطالعه را افزایش بدهیم. به همین دلیل تلاش داریم با جشن و گردهمایی کتاب و کتابخوانان، دانایی و آگاهی را در میان مخاطبان پررنگ‌تر کنیم. البته ما در گروه کتاب رادیو فرهنگ این رسالت را به شکل ویژه و مستمر انجام می‌دهیم و برنامه‌های متنوعی در قالب این گروه تهیه و روانه آنتن می‌شود و در حال حاضر رادیو کتاب هم به شکل ویژه این رسالت را انجام می‌دهد.
زندیان در پاسخ به این سؤال که چرا رادیو کتاب به مدت 14 روز فعال است، در حالی که ضرورت دارد این شبکه به شکل مستقل و در تمام سال فعالیت کند، توضیح داد: امیدوار هستیم در آینده با تصمیم مدیران رسانه این اتفاق خجسته بیفتد و ما رادیو کتاب را به عنوان یک شبکه مستقل داشته باشیم. رادیو مناسبتی کتاب بر اساس تصمیم و سیاست‌های رسانه ملی راه‌اندازی
شده است. مدیر گروه کتاب رادیو فرهنگ درباره این‌که چه بخش از برنامه‌های این رادیو به معرفی کتاب‌های داخلی و چه میزان به کتاب‌های خارجی اختصاص دارد؟ عنوان کرد: سیاست اصلی و اولویت اول ما ترویج کتاب‌های تالیفی در کشور است و در کنارش نباید ارتباط با جهان را نادیده بگیریم و باید به ادبیات داستانی، شعر و ... دنیا هم توجه کنیم. اما بخش عمده برنامه اختصاص به معرفی کتاب‌های داخلی و مصاحبه با ناشران و مولفان دارد. همچنین با مترجمان هم گفت‌وگو می‌کنیم.
وی بیان کرد: ما در قالب برنامه گلستانه که از ساعت 9 صبح تا 12 ظهر پخش می‌شود، اطلاع‌رسانی گسترده‌ای خواهیم داشت و روی موضوعات کتاب‌ها کار می‌کنیم. با مولفان، مترجمان و ناشران صحبت می‌کنیم. یکی از برنامه‌هایی که در نظر گرفته‌ایم این است که در برنامه یک کتاب کودک را در نظر می‌گیریم از نویسنده و بچه‌هایی که با رده سنی کتاب همخوانی دارند، دعوت می‌کنیم که بچه‌ها در حضور نویسنده کتاب را بخوانند و هر سؤالی درباره داستان، تصویرگری و ... دارند از نویسنده بپرسند. قصد داریم با این کار بچه‌ها را علاقه‌مند به خواندن کتاب کنیم. فکر می‌کنم این بخش مورد توجه بچه‌ها قرار بگیرد.
زندیان با اشاره به برپایی استودیوی پخش زنده در محل برگزاری نمایشگاه کتاب در محوطه مصلای تهران گفت: ما به واسطه این استودیو مهم‌ترین رخداد فرهنگی کشور را در قالب گزارش‌های مختلف و متنوع به مخاطبان ارائه می‌دهیم. در مجموع ما 18 ساعت برنامه تولیدی و شش ساعت برنامه زنده در رادیو کتاب با حضور کارشناسان و صاحب نظران داریم و به بررسی و تحلیل کتاب‌ها می‌پردازیم.
وی افزود: به غیر از برنامه زنده گلستانه، برنامه‌های صدای کتاب و رادیو کتاب هم زنده پخش می‌شوند. این رادیو روی موج اف‌ام ردیف 5/89 مگاهرتز است. همچنین مباحثی همچون کتاب و فضای مجازی، معرفی نرم‌افزار‌های کتابخوان، کتاب‌های گویا و اخبار این فضای مدرن هم از چشم برنامه‌سازان ما دور نمانده است. امیدواریم بتوانیم نیاز مخاطبان را در این ایام پاسخگو باشیم.
مجید قیصری، نویسنده درباره راه‌اندازی رادیو کتاب نظر متفاوتی دارد و می گوید: دلیل راه‌اندازی چنین رادیویی فکر نمی‌کنم تاثیرگذار باشد. ضمن این‌که یک نگاه به یک کتاب یا مولف جواب نمی‌دهد، بلکه باید صداهای مختلف شنیده شود.
تبلیغ کتاب در رادیو جوان
وجیهه سامانی، نویسنده در پاسخ به این سؤال که آیا راه‌اندازی رادیو کتاب تاثیری روی سرانه مطالعه مردم دارد یا نه، گفت: در شرایطی که به سر می‌بریم به لحاظ فرهنگی و اقتصادی، هر قدمی در حوزه کتاب ارزشمند است و می‌تواند کمک زیادی کند. بنابراین بودن در چنین شرایطی بهتر از نبودن است و می‌تواند به معرفی کتاب و ترویج کتابخوانی کمک زیادی کند، اما باید به مساله‌ای توجه کرد که اهمیت زیادی دارد و این‌که رادیو کتاب برای عموم مردم ناشناس بوده و بهتر است شبکه‌های پرمخاطب برای تبلیغ این رادیو گام‌هایی بردارند تا مردم با این رادیو و موج آن آشنا شوند.
وی ادامه داد: بنابراین رادیو کتاب قبل از هر چیز نیاز به تبلیغ بسیار زیادی دارد. البته دوستداران کتاب و نویسندگان آشنا هستند و همیشه به سمت کتاب می‌روند، بلکه منظورم عموم مردم هستند که باید نسبت به این رادیو آشنایی پیدا کنند و علاقه‌مند به کتابخوانی شوند. بنابراین تبلیغ می‌تواند در اولین گام، مردم را متوجه چنین رادیویی کند و بعد با علاقه به برنامه‌های این رادیو گوش بدهند. به نظرم شبکه شناخته شده‌ای مثل رادیو فرهنگ می‌تواند این کار را انجام بدهد.
این نویسنده عنوان کرد: همچنین از همه مهمتر تبلیغ رادیو کتاب در شبکه پرمخاطبی همچون رادیو جوان نقش به‌سزایی دارد، زیرا مردم خیلی شنونده این رادیو هستند و این شبکه رادیویی می‌تواند هر 20 دقیقه یک بار اشاره‌ای به رادیو کتاب داشته باشد و به نوعی مردم را دعوت کند تا شنونده رادیو کتاب باشند. مسلما این تکرار می‌تواند برای عموم مردم تاثیرگذار باشد.
تبلیغ چیپس و پفک ممنوع!
سامانی با اشاره به این‌که رادیو کتاب بهتر است به جای 14 روز به شکل دائم راه‌اندازی شود، توضیح داد: به نظرم رادیو مناسبتی کتاب می‌تواند شروع خوبی برای یک رادیو مستقل و دائمی باشد تا مردم به واسطه این رادیو در جریان تازه‌های نشر، گفت‌وگو با ناشران، نویسندگان و مترجمان باشند.
وقتی مرتب برنامه پخش شود، می‌تواند نقش به سزایی در مطالعه عموم مردم داشته باشد. البته بعد از این‌که این رادیو به صورت دائم راه‌اندازی شد، لازم نیست 24 ساعته باشد، می‌تواند هشت ساعت در طول روز باشد.
وی در ادامه افزود: البته پیشنهاد می‌کنم بعد از راه‌اندازی دائمی رادیو کتاب، تبلیغ چیپس و پفک و ... در این شبکه نداشته باشیم. واقعا مردم از این حجم تبلیغات خسته شده‌اند. ضمن این‌که شان کتاب هم بالاست و نباید با چنین تبلیغاتی آن را خراب کنیم. در مجموع جای چنین رادیویی به صورت دائم در میان شبکه‌های رادیویی خالی است. متاسفانه
دو هفته زمانی نیست که عموم مردم این موج را پیدا کنند و شنونده برنامه‌های آن باشند.

نگذاریم موج کتاب تعطیل شود!

علی اصغر عزتی پاک، نویسنده با اشاره به این‌که راه‌اندازی رادیو کتاب اتفاق خوبی است، به جام‌جم گفت: ما ناچار هستیم حرکتی کنیم تا به قول معروف مردم با کتاب آشتی کنند و کتاب بخوانند. بنابراین هر برنامه‌ای در رادیو و تلویزیون در حوزه کتاب و کتابخوانی پخش شود، موثر است و می‌تواند تاثیر بگذارد. فقط به شرطی که ما به بهترین شکل و در یک بسته بندی درست جاذبه‌های کتاب را معرفی کنیم تا مردم علاقه‌مند شوند نه این‌که پس بزنند.
وی ادامه داد: البته من موافق با راه‌اندازی رادیو کتاب هستم، اما نه در یک زمان محدود 14 روزه. این زمان نمی‌تواند مردم را کتابخوان کند. باید زمان بیشتری اختصاص بدهیم تا مردم با کتاب آشتی کنند. مسلما عموم مردم تا متوجه راه‌اندازی رادیو کتاب شوند، موج این رادیو تعطیل می‌شود. نباید بگذاریم این طور شود و موج این رادیو قطع شود، بلکه باید دائمی باشد تا بتوانیم آن را در میان مردم جا بیندازیم. در غیر این صورت رادیوی 14 روزه فایده‌ای نخواهد داشت.
البته نباید یادمان برود بعد از دائمی شدن این موج باید به بهترین شکل جاذبه کتاب‌ها را معرفی کنیم.

فاطمه عودباشی

رسانه