سادگی ؛ در خدمت کار

جام جم: دست اندرکاران رسانه ملی همواره تلاش زیادی صرف می کنند تا برنامه های مذهبی جذاب تولید کنند. این مساله هرچند نسبت به گذشته رو به بهبود است اما بدون رودرباستی باید گفت که همیشه تلاش برنامه سازان در این زمینه

کد خبر: ۱۱۷۷۵۱

تلاش موفقی نیست اما برنامه «درسهایی از قرآن» که سالهای بسیار طولانی است از شبکه یک سیما پخش می شود؛ از آن دسته برنامه های مذهبی تلویزیون است که هنوز هم در بعد از ظهر یک روز پایان هفته برای هر مخاطبی دیدنی و البته آموزنده است . یافتن پاسخ این سوال که چرا چنین برنامه ای که تنها از یک مجری و تعدادی میهمان تشکیل شده می تواند حتی مخاطبان اتفاقی را هم به تماشای خود ترغیب کند؛ مساله ای است که قرار است در همین چند سطر به آن پاسخ داده شود. صندلی داغ ، عبور شیشه ای ، سیمای خانواده ، گفتگوی خبری 22:30 ، نگاه یک ، عمو پورنگ ، خاله سارا، نود، کوله پشتی و... نامهایی است که هر یک از ما با شنیدن آن به یاد برنامه ای می افتیم که آن را دیده و دنبال کرده ایم. شاید بتوان وجه مشترک تمامی برنامه های ذکر شده را تکیه اصلی آنها بر یک مجری کارشناس و یا یک مجری بازیگر دانست . به عبارت دیگر بخش عمده ای از موفقیت این برنامه ها به دلیل حضور یک محور پر رنگ است که سبب می شود مخاطب این گونه برنامه ها را دنبال کند. این قاعده ای کلی است که می توان آن را به برنامه های مختلفی تعمیم داد و با استفاده از یک مجری خوب که اطلاعات و دانش خود را با شیوه های ارتباطی دیگر هم ترکیب کرده برنامه موفقی ساخت . شاید به همین دلیل است که در رسانه ای مانند تلویزیون مجریان تا این اندازه قدر می بینند و بر صدر می نشینند اما مهم ترین چالشی که برنامه های مذهبی همیشه با آن مواجه هستند، مساله « جذابیت و مخاطب» است . به گونه ای که برنامه های مذهبی تولید شده در تلویزیون همواره با انتقادهای متعددی مواجه بوده است . اساس چنین برنامه هایی همواره بر این است که اطلاعات مذهبی را به مخاطب خود انتقال دهد، اما در این مسیر معمولا رعایت ظرافت های زیادی لازم است تا برنامه به نتیجه مطلوبی برسد. یکی از این ظرافت ها استفاده از همان مجری کارشناس مناسب است. شیوه ای که شاید یکی از مهم ترین دلایل توفیق برنامه سیمای قرآن است . نکته قابل توجه درباره اجرای محسن قرائتی ، سادگی و دوری او از تکلف است . پوشش او هنگام اجرای او پوشش رسمی روحانیت است ، اما پوشش رسمی و کاملی نیست . او برای اجرای برنامه منبر را انتخاب نکرده و همواره بر روی یک صندلی می نشیند که ارتفاع چندانی نسبت به مخاطبان برنامه ندارد. ضمن آن که معمولا به گونه ای بر روی صندلی قرار می گیرد که در یک نمای مدیوم متوسط دیده می شود و اساسا همین مساله موقعیت غیر رسمی و دوری از شیوه مرسوم منبر سبب می شود که مخاطب برنامه با او احساس راحتی کند. مجریان مختلف با لحن های متفاوت خود از یکدیگر متمایز می شوند. حجت الاسلام قرائتی نیز با ته لهجه کاشانی خود و نیز جملاتی که گاه عامیانه می شود و گاه حالتی رسمی پیدا می کند؛ به سادگی با مخاطب ارتباط برقرار می کند. البته باید این مساله را هم مد نظر داشت که حجت الاسلام قرائتی از عنصر طنز و شوخی نیز در ارتباط با مخاطب بخوبی استفاده می کند. ساده صحبت کردن ، خواندن شعر، بیان مثالهای ساده و همه فهم نیز بخش دیگری از این ماجراست .داشتن زمان پخش ثابت یکی از مزیتهایی است که سبب می شود مخاطب به تماشای برنامه عادت پیدا کند؛ البته این زمان پخش ثابت در کنار زمان کوتاه برنامه حدودا سی دقیقه سبب می شود برنامه درسهایی از قرآن جزو گزینش های اصلی مخاطب باشد اما محتوی برنامه نیز قابل تامل است . برنامه درسهایی از قرآن ، تصویر سخت گیرانه ای از دین ارائه نمی دهد و از سویی دیگر مباحث برنامه کاربردی است ؛ اما به نظر می رسد تصویر برداری برنامه می تواند با دقت و جزئیات بیشتری نیز همراه باشد. گاه دوربین در طول برنامه بلاتکلیف است و مثلا بیننده شاهد نماهای طولانی حرکت دوربین بر روی پارچه نوشته های دیواری است . در چنین برنامه هایی تصویر برداری می تواند متکی بر شکار لحظه ها و ثبت واکنش های حاضران در برنامه باشد ؛ این همان نکته ای است که می تواند معادل تصویری خوبی برای مطالب مطرح در برنامه باشد.