«خودنویس» را بردار و بنویس!

مسابقه داستان‌نویسی خودنویس با موضوع کلی سبک زندگی به داستان‌هایی می‌پردازد که به هر شکلی مواردی مثل تجمل‌گرایی، چرایی عملیاتی نشدن ایده‌های کسب و کار، حقوق افراد در رسانه‌ها و فضای مجازی، جامعه بی‌خانواده، خاستگاه مشکلات روانی و همدلی و اعتماد اجتماعی را در داستان‌های بلند مدنظر قرار داده‌اند. این مسابقه که شرط شرکت در آن تنها داستان اولی بودن است، عاملی شد تا سراغ دبیر آن برویم.

میرشمس‌الدین فلاح هاشمی، دبیر علمی اولین دوره خودنویس ابتدا از شکل گیری این مسابقه گفت و افزود: ایده این مسابقه توسط آقای صفایی‌نژاد، مدیر انتشارات جام‌جم ارائه شد. در این میان فضای ادبیات و چاپ کتاب دغدغه همه ما بود .به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا مسابقه‌ای را شکل دهیم که در آن فرصتی برای کسانی که کتابی را نوشته‌اند، ولی یا اعتماد به نفس لازم را برای ارائه آن را نداشتند یا در زمان تحویل آن با بازخوردهایی مواجه شدند که مانع از ادامه کارشان شده، فراهم کنیم. هدف ما حمایت از آنهاست چون این که در زمان محدود از کسی یک رمان یا کتاب بخواهیم عاقلانه نیست. بنابراین مخاطب مسابقه خودنویس کسانی هستند که کتاب منتشر نشده‌ای را در دست دارند.

موضوعات انتخاب شده برای این مسابقه نیز از مواردی بود که دبیر علمی آن درباره اش می‌گوید: بحث سبک زندگی سال‌هاست که مطرح است و همه عناوین این مسابقه هم به آن برمی‌گردد، به همین دلیل ما یک سری از موضوعات را انتخاب کردیم تا در این فضا که بیشتر معطوف به خانواده است به آن بپردازیم. خیلی از موضوعات و نوشته‌هایی که وجود دارند هم در این حیطه جای می‌گیرند و ما هم می‌خواستیم تا با پررنگ کردن سبک زندگی ایرانی - اسلامی، حواس بقیه را هم به این سمت جلب کنیم. حال ممکن است در این بین رمانی عاشقانه باشد، اما عاشقانه‌ای که در خدمت سلامت خانواده و جامعه است، به همین دلیل طیف گسترده‌ای از داستان‌ها و سوژه‌ها در این دایره قرار می‌گیرند.

نویسندگانی که حرفه‌ای می‌شوند

فلاح هاشمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو سراغ بحث داوری و کارگاه‌هایی رفت که میزبان برگزیدگان می‌شود. او با اشاره به این بخش ادامه داد: ما سعی کردیم گروهی را برای داوری انتخاب کنیم که همه سلایق را در بربگیرد. در حال حاضر هم مجید قیصری، وجیهه سامانی، حسن محمودی و خود من به عنوان داور حضور داریم و اگر کسی از بیرون به فضای داستان و ادبیات اشراف داشته باشد، متوجه می‌شود که این ترکیب به‌گونه‌ای شکل گرفته که می‌تواند همه سلایق را با پوشش مخاطبان گوناگون دربر بگیرد. از سوی دیگر ما در این فضا و شیوه داوری که وجود دارد، با شرکت‌کنندگان مثل افراد حرفه‌ای برخورد نمی‌کنیم چرا که همه داوران در جریانند که مخاطبان این مسابقه از تازه‌کارانی هستند که شاید اصلا اسم نوشته‌شان را نشود رمان یا داستان بلند گذاشت، به همین دلیل هدف ما پرورش و تربیت نویسنده است. یعنی این مسابقه بهانه‌ای است که آثار را تحویل می‌گیرد و با کار کردن روی آنها یا اثر قابل‌توجهی از آب درمی آید یا ایده جداگانه‌ای مطرح می‌شود که در آن کارگاه شکل می‌گیرد.

او اضافه کرد: این یکی از وجوه تمایز ما با دیگر رویدادها و مسابقات است که در آن تنها به دنبال انتخاب چند برنده و اهدای جایزه نیستیم و نمی‌خواهیم آنها را رها کنیم، بلکه هدفمان این است کسانی که استعداد بیشتری داشتند را با یک مربی حرفه‌ای آموزش دهیم تا آنها در قالب کارگاه با یکدیگر کار کنند و علاوه بر کشف نقاط ضعف و قوت، نکات دیگری مثل داستان‌نویسی، عناصر داستان و... برای اشراف بیشتر روی متن هم آموزش داده شود. در ادامه بعد از گذشت چند جلسه من می‌توانم با قاطعیت بگویم که با نویسنده نوقلمی مواجه هستیم که می‌تواند روی پای خودش بایستد و آثارش را به هر جایی ارائه دهد.

آرای مردمی

فلاح هاشمی همچنین از امکان نشر آثار توسط نشریه جام‌جم گفت و در ادامه درباره آرای مردمی که در بخشی از این مسابقه تأثیرگذار است بیان کرد: در پایان آثار 20 نفری که برگزیده می‌شوند به‌صورت پی‌دی‌اف در سایت جام‌جم قرار می‌گیرد و مردم می‌توانند با مراجعه به آن، کارها را ببینند و امتیاز دهند. در این بخش هم به سه نفر اولی که انتخاب می‌شوند جوایزی اهدا خواهد شد. این بخش در واقع به گونه‌ای برای درگیر کردن مردم با مطالعه شکل گرفته است. در همین راستا علاوه بر این امکان قرار است تا در برنامه کتاب باز هم با پوشش تصویری کارگاه‌هایی که داریم، این تعامل با مخاطبان را ادامه دهیم، اتفاقی که یک شروع برای برنامه‌های مفصلی است که در سال‌های آتی داریم.

کشف استعدادها

فلاح هاشمی خودنویس را بهترین فرصت برای کسانی دانست که نوشته‌ای در دست دارند و از رد شدن آن در انتشاراتی‌ها سرخورده شده‌اند. او علت این اتفاق را نگاه حرفه‌ای ناشران به همه نویسندگان می‌داند و می‌گوید: برای ناشران مهم نیست که یک نویسنده حرفه‌ای یا تازه کار است و اغلب به دنبال آثار خوب هستند. به همین دلیل بسیاری از این آثار در مسیری که وجود دارد به هدر می‌رود و آن نویسنده هم دیگر ادامه نمی‌دهد. ما می‌خواهیم آنها را کشف و به طور جدی کمکشان کنیم. او با بیان ادامه‌دار بودن این رویداد یادآور شد: این دوره از مسابقه تاز مان اعلام برندگان تا زمستان طول می‌کشد و به احتمال زیاد برای سال بعد ما در سایر قالب‌ها مثل داستان کوتاه و... هم ورود پیدا می‌کنیم تا بتوانیم سایر استعدادها را نیز در این زمینه کشف کنیم.