بمب‌های خاموش شهر

به بهانه آتش‌سوزی‌های کوچک و بزرگی که در روزهای گذشته در انبارهای چوب بویژه در اطراف اتفاق افتاد و خسارات زیادی برجا گذاشت، نگاهی اجمالی می‌اندازیم به این انبارها و عوامل بروز آتش‌سوزی و همچنین راه‌های پیشگیری از آن.

چوب از جمله جامدات درون‌سوز است که خاموش کردن آتش‌سوزی آن عملیات سخت و طاقت‌فرسایی را می‌طلبد. در آتش‌سوزی‌های انبارهای بزرگ، چندین دستگاه خودروی آتش‌نشانی و ده‌ها آتش‌نشان حرفه‌ای در محل حاضر می‌شوند و صدها هزار لیتر آب با ارزش برای خاموش کردن آتش مصرف می‌شود. در حالی که با رعایت موارد ابتدایی ایمنی به سادگی می‌توان از بروز این حوادث و خسارات مالی فراوان جلوگیری کرد. انبارها باید دارای دیوار و حفاظ مناسب باشد و از به‌کار بردن نرده که به سادگی احتمال افتادن اشیای مشتعل از بیرون وجود دارد خودداری کنند. برای جلوگیری از آتش سوزی در این انبارها باید چوب‌ها در ردیف‌های منظم و تا ارتفاع حداکثر 5/4 متر چیده شود. حتما بین ردیف‌های چیده شده فاصله ایمن وجود داشته باشد که در اثر بروز آتش‌سوزی شعله‌ها به سرعت به اطراف سرایت نکرده و فراگیر نشود.

سیم‌کشی‌های برق در بسیاری از انبارها از پتانسیل بالایی برای آتش سوزی و حادثه‌ساز شدن برخوردار است. بهتر است سیم‌کشی به‌صورت توکار قرار گرفته و اگر سیم‌های برق به‌صورت روکار است داخل لوله‌های مقاوم فلزی محفوظ شده و از تماس مستقیم چوب‌ها و تخته‌ها و یا هر وسیله دیگری با سیم‌های برق جلوگیری شود.

بین غرفه‌ها و انبارهای کوچک‌تر، دیوارهایی از جنس مصالح مقاوم در برابر آتش مانند دیوارهای بتونی و سیمانی تعبیه شده تا از سرایت آتش به انبارهای مجاور جلوگیری شود. همچنین استفاده از وسایل گرمایشی شعله‌باز ممنوع بوده و از روشن کردن آتش برای گرم کردن خودداری کنید و اجازه روشن کردن سیگار، کبریت، فندک و هر شیء مشتعل دیگری را به افراد ندهید.

وجود دکل صاعقه گیر در انبارهای بزرگ هنگام رعد و برق می‌تواند تا حد زیادی احتمال برخورد صاعقه به چوب‌ها را کاهش دهد. اتاق نگهبانی نباید در انتهای انبار و دور از راه‌های خروج اضطراری باشد، بلکه باید این مکان در نزدیک‌ترین نقطه به در خروجی انبار بوده و هرگز در انبارها قفل نباشد.

رویکرد سازمان آتش‌نشانی تهران در سال‌های اخیر، بیشتر بر امور آموزشی و پیشگیری قرار گرفته و بویژه با حضور مدیران جوان، تحصیلکرده و با انگیزه این رویکرد با سرعت و دقت بیشتری پیش می‌رود. در همین راستا کارشناسان سازمان آتش‌نشانی و مسئولان شهرداری در طول سال، بازدیدهایی را به‌صورت منظم از این اماکن انجام می‌دهند و توصیه‌های ایمنی لازم را به آنان ارائه کرده و حتی در پاره‌ای موارد نسبت به آموزش افراد و کارگران نیز اقدام می‌کنند، اما این امر زمانی کارآمد و مفید خواهد بود که خود کسبه محترم نیز قدم پیش گذاشته و آن نکات را به کار ببندند.

متاسفانه بسیاری از این انبارها بیمه نبوده و در صحبت با مدیران آنجا مشخص می‌شود شرکت‌های بیمه‌ای تمایلی برای بیمه انبارها و کارگاه‌های آنان ندارند که این امر یک بازنگری جدی در قوانین بیمه را می‌طلبد.

و نکته آخر این‌که دیگر وجود چنین مشاغل پرخطری در داخل شهرها و در مجاورت بافت‌های مسکونی از نظر ایمنی هیچ توجیهی ندارد و باید تمهیداتی اندیشیده شود که هرچه سریع‌تر این مشاغل از شهر خارج شده و به شهرک‌های صنعتی و اماکنی که به همین منظور اختصاص داده شده است، انتقال یابند.

جلال ملکی

سخنگوی آتش‌نشانی تهران