وقتی غذا از گلو پایین نمی‌رود!

دیسفاژی یا اختلال در بلع مشکل بسیار شایعی است که بسیاری از مردم، بخصوص در دوران سالمندی از انواع مختلف آن رنج می‌برند. اختلال در بلع یکی از عوارض شایع به دنبال سکته‌های مغزی است.

کد خبر: ۱۱۵۴۸۷۳

بیماری‌هایی همچون پارکینسون و میوپاتی‌ها هم می‌توانند سبب اختلال در بلع شوند. دیسک گردن و آرتروزهای پیشرفته فقرات گردنی هم می‌توانند چنین گرفتاری‌ای را در پی داشته باشند.

مشکلاتی که این افراد با آن درگیرند شامل خرد کردن، جویدن و مکیدن غذا و نوشیدنی‌ها و حرکت دادن آن در همه بخش‌های دهان است.

قورت دادن غذا به سمت حلق و جلوگیری از ورود غذا و مایعات به داخل نای و ریه از عملکردهایی است که بیماران دیسفاژی از انجام درست و بی‌نقص آن عاجزند. همچنین در موارد سخت‌تر انتقال لقمه از حلق به معده هم مختل می‌شود.

هدف از فیزیوتراپی تقویت عضلات و بهبود هماهنگی میان اعصاب و عضلات درگیر در این عملکرد است. یکی از تمرینات مهم این است که در وضعیت طاقباز خوابیده از بیمار خواسته شود که سرش را بلند کند و به نوک انگشتان پایش نگاه کند. تعداد و زمان انجام این تمرین بستگی به تحمل بیمار دارد. در صورت توانایی سه تا شش مرتبه در روز و هربار 10 تکرار انجام شود.

در ورزشی دیگر از بیمار خواسته می‌شود که با استفاده از یک نی تکه‌های کوچک کاغذ را با مکیدن هوا بلند کند و داخل یک لیوان بیندازد. در تمرینی دیگر فیزیوتراپیست از بیمار می‌خواهد در حالی که سعی دارد آب دهان خود را قورت دهد، با دست خود بخش سفت بالا و جلوی گردن را به سمت بالا فشار دهد و سپس رها کند. در تمرینی دیگر از بیمار خواسته می‌شود که با تمام قدرت تمام عضلات دهان و حلق خود را مانند زمانی که می‌خواهد لقمه را قورت بدهد منقبض کند، 10 شماره نگه دارد و سپس شل کند.

این تمرین را 10 مرتبه و سه بار در روز انجام دهد. در تمرینی دیگر به بیمار می‌گوییم که نفس عمیق بکشد، نفس‌اش را حبس کند و در این حالت سعی کند که آب دهانش را قورت دهد و در نهایت برای جلوگیری از داخل شدن آب دهان به ریه از او می‌خواهیم که سرفه
کند.

البته امروزه روش‌های جدیدی مانند تحریک الکتریکی عضلات، بیوفیدبک و تحریک الکترومغناطیس جمجمه در حوزه فیزیوتراپی برای درمان دیسفاژی مطرح شده است.