jamejamsima
سیما یادداشت کد خبر: ۹۵۸۹۹۲ ۰۱ آبان ۱۳۹۵  |  ۰۱:۱۹

موضوع سواد رسانه برای کشور ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ هم یک ضرورت معرفتی و علمی است و هم ضرورت اجتماعی. برای این که مخاطبان رسانه‌ها بتوانند از هر رسانه بهره بگیرند و فقط متحمل هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و روانشناختی نشوند یا اقلا در کنار هزینه‌ها، منفعتی هم برده باشند، ما نیازمند سواد رسانه‌ای هستیم، اما این سواد رسانه‌ای لزوما همان چیزی نیست که در جوامع‌ دیگر مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

بومی‌سازی سواد رسانه‌ای

در کشور ما جمعیت کثیری از اقشار مختلف اجتماعی از هر سن و طبقه‌ای و با هر میزان سواد و تحصیلات به رسانه‌های مجازی دسترسی دارند، اما این فضا به دلایل ذاتی، مملو از اطلاعاتی است که همه آنها لزوما پرمایه نیست. بیشتر اطلاعات در رسانه‌های مجازی تفننی است؛ بیشتر آنها سطح نازلی از اخبار و اطلاعاتی را شامل می‌شود که خیلی صحیح و کامل نبوده و در کنار همه اینها کمی تا حدی اطلاعات درست و مفید در شبکه‌های اجتماعی وجود دارد.

نکته اینجاست که از میان این انبوه اطلاعات، چطور می‌توان به اطلاعات درست و مفید دسترسی پیدا کرد؟ این کار به سوادی نیاز دارد که کاربر بتواند از هزارتوی اطلاعات و پیام‌ها مسیر درست را پیدا و آن دسته از اطلاعات را دست‌چین کند که برای زندگی حرفه‌ای و شخصی‌ و نیز جامعه‌اش مفید باشد؛ اطلاعاتی که ارزش تکمیل کردن و بازنشرش را داشته باشد.

با این وصف سواد رسانه‌ای نه تنها مهم و ضروری است، بلکه مقتضیاتی نیز دارد: در درجه اول لازم است که آرامش خودمان را حفظ کنیم، چرا که هر سوادی تامین کننده نوعی و بخشی از نیازهاست و هر جامعه‌ای بر اساس ضرورت‌های فرهنگی و اجتماعی نیازمند سبکی از سواد رسانه‌ای است که لزوما با سواد رسانه‌ای در جوامع دیگر یکسان نیست.

باید مسیری که دیگران رفته‌اند را بررسی کنیم و ببینیم آیا این مسیر پاسخگوی نیازهای جامعه ما‌ست و برای ما کفایت می‌کند یا نه! ممکن است این طور باشد یا نباشد؛ شاید مسیر از قبل پیموده شده، ما را به نتیجه مورد نظرمان نرساند! تفاوت‌ها و تمایزهای فرهنگی و ضرورت‌های اجتماعی و نوع رسانه‌هایی که در اطراف ما هستند و همین طور شأن فلسفه رسانه‌های ما و نوع اطلاعاتی که این رسانه‌ها تولید می‌کنند بر مبانی و دروس سواد رسانه‌ای تاثیر‌گذارند.

در هر جامعه‌ای، رسانه‌ها آرایش خاص خودشان را دارند و فلسفه وجودی معناداری در سپهر رسانه‌ای کشور وجود دارد؛ مثلا در این سپهر رسانه‌ای نزدیک 4000 یا 5000 کانال تلویزیونی و رادیویی فعال است؛ انواع بازی‌های رایانه‌ای و بخش اعظم شبکه‌های فارسی‌زبان با دلایل وجودی خاص فعالیت می‌کند؛ بنابراین شاید بهتر باشد سواد رسانه‌ای در ایران با تحلیل سپهر رسانه‌ای‌ آغاز شود و محیط این رسانه‌ها به مردم معرفی و بعد دروس بعدی ارائه شود.

به عنوان مثال در غرب فضای رسانه‌ای همگنی وجود دارد؛ بیش از 90 درصد رسانه‌ها در چارچوب ایدئولوژی مصرف‌گرایی سرمایه‌داری، تولید و فعالیت می‌کنند. در این چارچوب، تفنن معنای خاص خودش را دارد یا همین‌طور امور جاری و کاربردی. در حالی که ممکن است در سپهر رسانه‌ای ما، برخی رسانه‌ها به مقابله علنی با هم برخیزند. بنابراین کسی که از این رسانه‌ها بهره‌برداری می‌کند به نوع دیگری از شناخت و سواد رسانه‌ای نیاز دارد!

برای تالیف و تدوین سواد رسانه‌ای مختص جامعه خودمان نیازمندیم که محققان دانشگاهی، پژوهشگران، اساتید دانشگاهی بخصوص اساتید محترم حوزه ارتباطات، سواد رسانه‌ای متناسب با جامعه ما را مورد کنکاش قرار داده و ضرورت‌های این جامعه را عالمانه استخراج کنند.

دکتر حسن خجسته

استاد‌ دانشگاه

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
کنترل کرونا با تشویق و تنبیه

کنترل کرونا با تشویق و تنبیه

نقش‎ها را باید جدی گرفت. اگر می‎‌خواهیم پروتکل‎های بهداشتی مقابله با بیماری کرونا رعایت شود، آمار ابتلا به بیماری کاهش پیدا کند یا کمک کنیم آمار مرگ و میر کم شود، باید هر کسی نقش خود را درست انجام دهد.

چرا اصلاح الگوی مصرف را جدی نگرفتیم؟

چرا اصلاح الگوی مصرف را جدی نگرفتیم؟

دقیقاً 10سال پیش، رهبر معظم انقلاب با اشراف کامل از شرایط محیطی و محاطی کشور و آگاهی از آینده جامعه، مهم‌ترین مسأله روز اقتصادی را شیوه مصرف آحاد مردم ومسؤولان و راه برون‌رفت از مشکلات پیش‌رو را صرفه‌جویی عمومی و اصلاح الگوی مصرف دانستند و بر این اساس، شعار سال 88 را «حرکت به سمت اصلاح الگوی مصرف» نام نهادند و فرمودند: «من آنچه را که می‌خواهم در این برهه عرض کنم این است که ملت عزیز جداً از اسراف و زیاده‌روی پرهیز کنند. چون وضع جامعه ما از لحاظ مصرف، وضع خوبی ندارد...عادت‌های ما، سنت‌های ما، روش‌های غلطی که از این و آن یاد گرفته‌ایم، ما را سوق داده است به زیاده‌‌روی در مصرف به نحو اسراف. یک نسبتی باید در جامعه میان تولید و مصرف وجود داشته باشد. امروز در کشور ما اینجوری نیست.»

این ۵۰ ثانیه تلخ

این ۵۰ ثانیه تلخ

با ذهن ده دوازده سالگی‌ات نگاه کنی، فکر می‌کنی زنگ تفریح یک مدرسه خورده و بچه‌ها دارند هوریز می‌کنند توی حیاط مدرسه که از بوفه ساندویچ مزخرف کالباس خشک بخرند و نوشابه فانتای تگری و این یک ربع وقت آزاد را خرج شکمشان کنند و بادگلوهای سوزنده را توی کلاس بزنند و بینی‌شان تا مغز سرشان تیر بکشد و بسوزد و کیف کنند.

چند نکته درباره اتفاق روز یکشنبه مجلس

چند نکته درباره اتفاق روز یکشنبه مجلس

تصویری که روز یکشنبه از حضور وزیر خارجه در مجلس شورای اسلامی منعکس شد، چگونه تصویری بود؟ وزیر خارجه به عنوان مهمان و از باب معارفه و تحلیل وضعیت سیاست خارجی به مجلس دعوت شد؛ اما در لابه‌لای بحث، مکرر همهمه و داد و فریاد از اطراف و اکناف مجلس بلند بود، وزیر خارجه نیز متقابلاً بر حرارت کلام خود می‌افزود، فضای جلسه از حالت گفت‌وگو به جدل میل کرد و درنهایت تصویری متشنج از سطوح بالای حکمرانی در کشور به افکار عمومی مخابره شد.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

پیشخوان

بیشتر