نگاه به شرق، همکاری با غرب

اهمیت این سفر را می‌توان از ابعاد مختلف بررسی کرد، چرا که از یک‌سو می‌تواند اقدامی در جهت توزیع دیپلماسی در تمام جهان قلمداد شود؛ موضوعی که رهبر معظم انقلاب هم در دیدار اعضای هیات دولت بر آن تاکید کردند.

اما بعد دیگر اهمیت این سفر، جایگاهی است که کشورهای آسیایی در آینده معادلات بین‌المللی خواهند داشت تا جایی که رئیس‌جمهور دیروز پیش از آغاز سفرش، قرن 21 را قرن آسیا دانست.

قاره آسیا بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین قاره جهان است و با توجه به ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی به طور طبیعی می‌تواند از اهداف سیاست خارجی ایران باشد.

ویژگی مشخص آسیا این است که عمده کشورهای این قاره بخصوص در آسیای جنوب شرقی ـ که هدف سفر روحانی است ـ نیازمند انرژی هستند و با توجه به ذخایر فراوان ایران در این حوزه به طور طبیعی آسیا می‌تواند بازار خوبی برای انرژی باشد.

ایران هم برای توسعه خود نیاز به استفاده از فناوری دارد و بسیاری از کشورهای آسیایی مانند چین و هند و ژاپن دارای فناوری نوین هستند و ما می‌توانیم با انجام سرمایه‌گذاری مشترک خواسته‌های خود را تامین کنیم.

قرن 21،‌ قرن آسیاست

محسن پاک‌آیین، سفیر پیشین کشورمان در جمهوری آذربایجان در همین زمینه به جا‌م‌جم می‌گوید: با توجه به وجود اقتصادهای نوین در آسیا و آینده‌ای که برای این قاره پیش‌بینی می‌شود، همان‌طور که رئیس‌جمهور اشاره کرد، قرن 21 قرن آسیاست؛ دخالت غربی‌ها در امور دیگر کشورها و گرفتاری آنها در برخی مسائل خودساخته از جمله تروریسم، انرژی زیادی از سیاست خارجی آنها می‌گیرد و هزینه‌های بسیاری بر آنها تحمیل می‌کند، اما این مسائل در خصوص کشورهای آسیایی وجود ندارد و آسیایی‌ها بیش از دخالت در دیگر کشورها به دنبال توسعه خود هستند.

وی می‌افزاید: از سوی دیگر، کشورهای آسیایی سابقه استعماری در ایران ندارند و هیچ‌گاه در امور داخلی کشور ما دخالت نکردند و در مقایسه با غرب اعتماد بیشتری میان ایران و آسیا وجود دارد.

سفیر پیشین کشورمان در جمهوری آذربایجان تاکید می‌کند: ایران سابقه تهدید بخصوص از آسیای دور نداشته است در حالی‌که همواره همکاری‌های ما با غرب به دلیل نگاه سلطه‌گرایانه و منفعت‌طلبانه آنها در طول تاریخ، همراه با بی‌اعتمادی بوده است.

سیاست واقع‌بینانه نگاه به شرق

جواد منصوری، سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در چین هم با بیان این‌که سیاست نگاه به شرق بعد از پیروزی انقلاب برای تضمین تعادل در روابط بین‌المللی برای ایران محسوب شد به جام‌جم گفت: در طول سال‌های پس از انقلاب در ارتباط با نگاه به شرق تا حدود زیادی موفقیت‌هایی داشتیم و این موفقیت‌ها نشان‌دهنده آن است که اتخاذ این سیاست واقع‌بینانه بوده است.

سفیر پیشین کشورمان در چین می‌افزاید: البته کشورهای شرق و جنوب آسیا، شرایط متفاوتی دارند؛ در شرق به لحاظ امکانات و فناوری، اوضاع پیشرفته‌تری حاکم است و در جنوب هم امکانات تبادل کالایی و بازارهای خوبی وجود دارد.

منصوری می‌گوید: در سال‌های اخیر برای ادامه سیاست نگاه به شرق، متوجه برخی کشورها شده‌ایم که در گذشته روابط فعالی با آنها نداشتیم. از جمله این کشورها می‌توان به ویتنام اشاره کرد بخصوص تغییرات در ویتنام می‌تواند بعضی تجربیات مفید را برای ما داشته باشد، زیرا حرکت‌های خوبی را برای اتکای به تولید ملی و نوآوری‌های داخلی خودشان و استفاده از ظرفیت‌های داخلی داشته‌اند به گونه‌ای که یکی از اقتصادهای بسیار فعال با رشد بالای اقتصادی در شرق آسیاست و در میان کشورهای آ.سه.‌آن، وضعیت مطلوبی نسبت به دیگر کشورها دارد.

سفیر پیشین کشورمان در چین می‌گوید: همچنین در روابطمان با مالزی و اندونزی هم توانستیم تحرکات خوبی را در جنوب شرق به لحاظ سیاسی و اقتصادی داشته باشیم.

ایران؛ حلقه وصل اروپا و شرق آسیا

رئیس‌جمهور در سفر آسیایی خود علاوه بر دیدارهای دوجانبه، در دومین اجلاس سران مجمع گفت‌و‌گوی ‏همکاری‌های آسیا، ACD، شرکت می‌کند. در حال حاضر 34 کشور آسیایی عضو این مجمع مهم هستند و جمهوری اسلامی ایران نیز از سال 2004 و حدود 12 سال پیش به عضویت این مجمع در آمده است.

روحانی دیروز پیش از ترک تهران، گسترش همگرایی و همکاری کشورهای آسیایی و قرار گرفتن آسیا به عنوان یک شریک مهم را در برابر سایر قدرت‌های اقتصادی جهان از اهداف اصلی مجمع گفت‌و‌گوی ‏همکاری‌های آسیا دانست و گفت: این مجمع در سال‌های اخیر عمدتا در پی اهدافی در زمینه‌های آب، ارتباطات، امنیت غذایی، گردشگری، توسعه انسانی و توسعه پایدار متمرکز بوده و توسعه روابط در این حوزه‌ها بویژه در زمینه امنیت غذایی، آب و انرژی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است.

محسن پاک‌آیین، سفیر پیشین کشورمان در جمهوری آذربایجان در همین زمینه می‌گوید: با توجه به وجود کشورهایی مانند چین و ژاپن در شرق آسیا، ایران می‌تواند به عنوان پل ارتباطی میان اروپا و آسیا نقش مهمی را ایفا کند تا متصل به اروپا شوند؛ به عبارت دیگر ایران می‌تواند حلقه اتصال منطقه اکو با منطقه آ.سه.‌آن باشد. وی تاکید می‌کند: نگاه ما به شرق مغایرتی با همکاری با غرب ندارد و اگر غربی‌ها بخواهند در چارچوب منافع متقابل با ما همکاری کنند، مانعی وجود ندارد.